Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã phác thảo một đề xuất mới, cho phép Ukraine tham gia sâu hơn vào các thể chế của Liên minh châu Âu (EU) trước khi trở thành thành viên chính thức. Ông Merz đưa ra ý tưởng này trong bài phát biểu tại Quốc hội Đức ngày 11/6, trước thềm hội nghị thượng đỉnh EU dự kiến diễn ra vào tuần tới.
Đề xuất thành viên liên kết
Theo Thủ tướng Đức, Ukraine “về lâu dài” thuộc về EU và đã đạt được nhiều thành tựu cải cách đáng kể trong thời chiến. Ông Merz đề xuất thiết lập một hình thức “thành viên liên kết” của EU, cho phép Ukraine có tiếng nói lớn hơn trong các thể chế châu Âu trước khi trở thành thành viên đầy đủ. Cụ thể, Ukraine sẽ thường xuyên tham dự các hội nghị thượng đỉnh của lãnh đạo EU và có đại diện tại Brussels.
Đại diện Ukraine tại EU
“Một ủy viên châu Âu người Ukraine, tạm thời không phụ trách lĩnh vực cụ thể nào và không có quyền biểu quyết, sẽ là gương mặt đại diện của Kiev tại Brussels”, ông Merz nói. Ngoài ra, các nghị sĩ Ukraine cũng có thể tham gia thảo luận tại Nghị viện châu Âu nhưng không có quyền bỏ phiếu.
Đề xuất này chưa trao cho Ukraine đầy đủ các đặc quyền của một quốc gia thành viên, nhưng sẽ giúp Kiev hội nhập sâu hơn vào quá trình hoạch định chính sách của EU. Tuy nhiên, ông Merz nhấn mạnh rằng Ukraine sẽ không được hưởng bất kỳ ngoại lệ nào trong quy trình gia nhập. “Tư cách thành viên đầy đủ sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào việc đáp ứng các điều kiện gia nhập”, ông khẳng định.
Tiến trình gia nhập EU của Ukraine
Ukraine chính thức bắt đầu đàm phán gia nhập EU vào tháng 6/2024 và đang thúc đẩy mở tất cả các cụm đàm phán nhanh nhất có thể. Gần đây, nhiều lãnh đạo EU đã bày tỏ ủng hộ đẩy nhanh tiến trình gia nhập của Ukraine, dù một số quốc gia thành viên vẫn bày tỏ lo ngại về việc mở rộng khối.
Phó Thủ tướng phụ trách hội nhập châu Âu và Euro-Atlantic của Ukraine, Taras Kachka, cho biết nước này có thể hoàn tất phần lớn các cụm đàm phán gia nhập EU trong vòng 12-18 tháng và tiến tới ký thỏa thuận gia nhập vào năm 2027. Ông Kachka cho biết EU đã đưa ra 145 yêu cầu mà Ukraine cần hoàn thành để mở các cụm đàm phán. Vào tháng 3/2026, Ukraine đã nhận được gói điều kiện thứ hai để hoàn tất đàm phán kỹ thuật trên toàn bộ các cụm. Ukraine đang làm việc với Ủy ban châu Âu về cả sáu cụm đàm phán.
Tuy nhiên, ông Kachka nhấn mạnh rằng ngay cả khi hiệp ước gia nhập được ký kết, quá trình này vẫn chưa hoàn tất, vì văn kiện còn phải được quốc hội của tất cả các nước thành viên EU cũng như Ukraine phê chuẩn, một tiến trình có thể kéo dài nhiều năm.
Bước tiến mới trong đàm phán
Ngày 4/6, toàn bộ các nước thành viên EU đã thông qua việc chuẩn bị mở cụm đàm phán đầu tiên với Ukraine và Moldova, đánh dấu một bước tiến quan trọng trên con đường gia nhập EU của Kiev. Cụm đàm phán số 1 tập trung vào các cải cách nền tảng như nhà nước pháp quyền, các thể chế dân chủ và các quyền cơ bản, đồng thời phải được mở trước khi các cuộc đàm phán gia nhập rộng hơn có thể tiếp tục.
Cam kết hỗ trợ của Đức
Ông Merz tái khẳng định sự ủng hộ của Đức đối với Ukraine trong cuộc chiến với Nga và cho rằng cuộc chiến của Kiev có ý nghĩa vượt ra ngoài biên giới nước này. Thủ tướng Đức khẳng định Berlin sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine “chừng nào còn cần thiết”, đồng thời ủng hộ các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được một nền hòa bình lâu dài với sự tham gia của Ukraine, Nga, châu Âu và Mỹ.
