Trong một tuần qua, Mỹ đã giáng ba đòn mạnh vào Đức: rút 5.000 binh sĩ, hủy kế hoạch triển khai tiểu đoàn tên lửa tầm xa Tomahawk, và tăng thuế nhập khẩu ôtô từ EU lên 25%. Trước những áp lực quân sự và kinh tế này, Berlin chọn thái độ bình thản, cho rằng các động thái của Washington xuất phát từ sự thất vọng hơn là chiến lược nhất quán.
Ba đòn giáng trong một tuần
Ngày 1/5, Lầu Năm Góc xác nhận kế hoạch điều chuyển một lữ đoàn chiến đấu khoảng 5.000 binh sĩ rời khỏi Đức. Đồng thời, Mỹ cũng không dừng kế hoạch triển khai tên lửa tầm xa Tomahawk tại nước này, vốn được coi là biện pháp giúp Đức tăng cường năng lực răn đe. Theo ông Christian Moelling, giám đốc tổ chức nghiên cứu quốc phòng châu Âu EDINA, việc hủy kế hoạch tên lửa tầm xa còn nghiêm trọng hơn cả việc rút quân, vì Mỹ đang nắm độc quyền về hỏa lực tầm xa trong NATO.
Ngay sau đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố tăng thuế nhập khẩu ôtô từ EU lên 25%, cáo buộc khối này không tuân thủ thỏa thuận thương mại. Động thái này có thể khiến kinh tế Đức thiệt hại hàng tỷ USD. Tuy nhiên, giới chức Đức cho rằng các quyết định của Mỹ thiếu nhất quán. Ông Peter Beyer, quan chức chính sách đối ngoại thuộc đảng CDU của Thủ tướng Friedrich Merz, nhận định với Reuters: “Trong bối cảnh ông Trump chịu sức ép cả trong và ngoài nước, động thái rút quân lẫn tăng thuế dường như không phải biểu hiện của chiến lược nhất quán, mà giống phản ứng xuất phát từ nỗi thất vọng”.
Phản ứng thận trọng của Đức
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius gọi việc chuyển quân là “có thể dự đoán trước” và giữ lập trường cứng rắn. Ông nhấn mạnh sự hiện diện của binh sĩ Mỹ tại châu Âu phục vụ lợi ích của cả hai bên, đồng thời kêu gọi châu Âu tăng cường trách nhiệm an ninh. Đức hiện đặt mục tiêu nâng quân số thường trực từ 185.000 lên 260.000 quân, đẩy nhanh mua sắm quốc phòng và xây dựng hạ tầng quân sự.
Thủ tướng Friedrich Merz không điều chỉnh phát ngôn chỉ trích Mỹ. Trước đó, ngày 27/4, ông Merz cho rằng Mỹ “không có chiến lược” kết thúc chiến sự Iran và các nhà đàm phán Iran đã “làm bẽ mặt” nước Mỹ. Ngày 1/5, Phó Thủ tướng Lars Klingbeil còn làm gia tăng căng thẳng khi tuyên bố: “Chúng tôi thực sự không cần bất kỳ lời khuyên nào từ ông Trump vào lúc này” và cho rằng ông Trump nên nhìn lại “mớ hỗn độn đã tạo ra” từ cuộc chiến Iran.
Lo ngại từ nội bộ Mỹ và đồng minh
Tại Washington, quyết định rút quân vấp phải phản ứng từ chính các nghị sĩ Cộng hòa. Thượng nghị sĩ Roger Wicker và Hạ nghị sĩ Mike Rogers bảo vệ Đức, cho rằng nước này đã tăng đầu tư quốc phòng theo lời kêu gọi của ông Trump. Họ đề xuất điều chuyển binh sĩ sang Đông Âu thay vì rút khỏi châu Âu, cảnh báo việc giảm hiện diện quân sự quá sớm có thể làm suy yếu khả năng răn đe và gửi tín hiệu sai lệch.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cũng bày tỏ lo ngại: “Mối đe dọa lớn nhất đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương không phải là các đối thủ bên ngoài, mà chính là sự rạn nứt bên trong”. Lầu Năm Góc cho biết việc rút quân dự kiến hoàn tất trong 6-12 tháng, nhưng chưa nêu rõ căn cứ bị ảnh hưởng hay điểm đến của binh sĩ. NATO đang phối hợp với Mỹ để làm rõ chi tiết.
Nhìn chung, giới lãnh đạo Đức tin rằng Mỹ vẫn cần sự hiện diện quân sự tại Đức, vì vậy phản ứng thận trọng được duy trì. Các quan chức Đức cho rằng ông Trump hoàn toàn có thể thay đổi quyết định, và Berlin sẽ không có phản ứng quá mức.
