Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (ASEAN Future Forum - AFF) sẽ diễn ra trong hai ngày 9 và 10/6 tại Hà Nội, với chủ đề "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng và Phát triển lấy người dân làm trung tâm". Nhân dịp này, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường đã trả lời báo chí về ý nghĩa, trọng tâm và kỳ vọng đối với diễn đàn năm nay.
Chủ đề phản ánh ưu tiên cốt lõi của ASEAN
Theo Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường, chủ đề năm nay phản ánh đúng những ưu tiên cốt lõi mà ASEAN và cả khu vực đang theo đuổi. Hòa bình là điều kiện tiên quyết cho phát triển; thịnh vượng là mục tiêu chung của mọi quốc gia thành viên; còn việc đặt người dân ở vị trí trung tâm chính là tinh thần xuyên suốt của Cộng đồng ASEAN. Ông nhấn mạnh: "Tương lai của khu vực không thể được định hình nếu thiếu sự tham gia của chính người dân - những người vừa là chủ thể, vừa là người thụ hưởng của tiến trình hợp tác." Do đó, diễn đàn năm nay được thiết kế như một không gian đối thoại mở và rộng rãi, nơi không chỉ có các nhà lãnh đạo, mà còn có học giả, doanh nghiệp, giới trẻ, tổ chức xã hội và đại diện các chính đảng, các địa phương cùng góp tiếng nói.
Nối tiếp tinh thần tại Đối thoại Shangri-la
Thứ trưởng cho biết, tại Đối thoại Shangri-la 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh sự cần thiết kiến tạo một cấu trúc khu vực mở, bao trùm và lấy ASEAN làm trung tâm. AFF 2026 chính là sự nối tiếp và cụ thể hóa tinh thần đó ở cấp độ đối thoại khu vực. Diễn đàn là nơi ASEAN và các đối tác cùng bàn cách giữ vững vị thế của khối trong một môi trường chiến lược nhiều biến động - để mọi sáng kiến, mọi cơ chế mới đều bổ trợ cho nhau và không làm suy yếu vai trò trung tâm của ASEAN. Việc Việt Nam khởi xướng và kiên trì tổ chức AFF thể hiện rõ tinh thần một thành viên tích cực, có trách nhiệm.
Tự cường thông qua hợp tác
Về nội hàm "tự cường", Thứ trưởng giải thích: "Tự cường là yêu cầu sống còn trong một thế giới biến động nhanh, khó lường. Nhưng tự cường không đồng nghĩa với khép kín hay tự lực một mình." Với các quốc gia vừa và nhỏ, tự cường thực sự đạt được thông qua hợp tác. Sức mạnh bền vững đến từ việc trở thành một mắt xích không thể thiếu trong nhiều mạng lưới hợp tác cùng lúc. Một ASEAN tự cường là một ASEAN biết biến kết nối thành nguồn lực của chính mình. Tinh thần đó thể hiện trong các phiên thảo luận từ đoàn kết nội khối, phòng ngừa xung đột, quản trị trí tuệ nhân tạo đến an ninh năng lượng, với cách tiếp cận "AI vì con người" và chuyển đổi xanh.
Điểm mới về thành phần tham dự
Nhân dịp diễn đàn, bốn Thủ tướng Chính phủ các nước thành viên ASEAN sẽ tham dự và thăm chính thức Việt Nam, gồm Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thủ tướng Campuchia Hun Manet, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Timor-Leste Kay Rala Xanana Gusmão. Về thành phần tham dự, năm nay có hai điểm mới: lần đầu tiên AFF có phiên thảo luận dành riêng cho hợp tác giữa các chính đảng ở Đông Nam Á, và lần đầu tiên tổ chức Hội nghị lãnh đạo các thành phố ASEAN do TP Hà Nội chủ trì. Cùng với chuỗi hoạt động bên lề về tiểu vùng Mekong, thanh niên và quản trị trí tuệ nhân tạo, sự góp mặt của các chính đảng, thành phố, giới trẻ và doanh nghiệp cho thấy AFF thực sự là một diễn đàn rộng mở.
Kỳ vọng đóng góp thiết thực cho Cộng đồng ASEAN
Thứ trưởng bày tỏ kỳ vọng AFF 2026 sẽ đóng góp thêm nhiều góc nhìn, sáng kiến và khuyến nghị chính sách thiết thực cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. Diễn đàn diễn ra đúng vào thời điểm ASEAN triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, và là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao lớn đầu tiên do Việt Nam chủ trì sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp. Qua diễn đàn, Việt Nam mong muốn tiếp tục thể hiện vai trò thành viên chủ động, tích cực, đóng góp có trách nhiệm vào công việc chung của khu vực.
