Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz ngày 6/5 xác nhận rằng chính phủ Ba Lan đã phê duyệt kế hoạch đệ đơn kiện lên Tòa án Công lý châu Âu (CJEU) đối với thỏa thuận thương mại giữa EU và khối Mercosur. Động thái này thể hiện cam kết mạnh mẽ của Warsaw trong việc bảo vệ lợi ích của nông dân và người tiêu dùng Ba Lan trước những rủi ro từ hàng nhập khẩu giá rẻ, theo đài TVP World đưa tin.
Lý do khởi kiện
Theo ông Kosiniak-Kamysz, việc khởi kiện là "giữ lời hứa" mà chính phủ đã đưa ra và nhằm phản ứng trực tiếp với những lo ngại của nông dân. Ông khẳng định: "Chúng tôi đã làm việc về vấn đề này trong nhiều tháng. Chúng tôi đã giành được các điều khoản bảo vệ cho nông dân và sẽ đảm bảo chỉ có thực phẩm chất lượng cao nhất đến với bàn ăn của người Ba Lan".
Thỏa thuận EU-Mercosur
Thỏa thuận EU-Mercosur được ký ngày 17/1 sau gần 25 năm đàm phán và bắt đầu áp dụng tạm thời từ ngày 1/5 đối với các quốc gia hoàn tất phê chuẩn. Thỏa thuận cho phép nhập khẩu hạn ngạch một số sản phẩm nông nghiệp từ Nam Mỹ như thịt bò, thịt gia cầm, đường, sản phẩm từ sữa và ethanol với mức thuế quan giảm. Đổi lại, các nước Mercosur (Brazil, Argentina, Uruguay, Paraguay) sẽ giảm thuế đối với hàng công nghiệp châu Âu, bao gồm ô tô.
Phản ứng của nông dân
Thỏa thuận này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ nông dân châu Âu, đặc biệt tại Ba Lan, với lo ngại rằng hàng nhập khẩu nông sản giá rẻ từ Nam Mỹ có thể gây tổn hại cho các nhà sản xuất trong nước. Theo Ủy ban châu Âu, "siêu thỏa thuận" này tạo ra một thị trường với khoảng 720 triệu dân và giảm thuế quan hàng tỷ Euro. Tuy nhiên, thỏa thuận đã làm dấy lên lo ngại rằng các tiêu chuẩn của EU về bảo vệ người tiêu dùng, môi trường và phúc lợi động vật có thể bị ảnh hưởng. Nông dân châu Âu đặc biệt lo ngại về sự cạnh tranh gay gắt hơn và áp lực giá cả gia tăng.
Trong khi nông dân tại Ba Lan lo ngại rằng hàng nhập khẩu nông sản giá rẻ từ Nam Mỹ có thể gây tổn hại cho các nhà sản xuất trong nước, các quan chức Ba Lan cho rằng thỏa thuận có thể đe dọa an ninh lương thực, an toàn người tiêu dùng và thị trường nội địa. Ông Kosiniak-Kamysz nói hồi tháng 4: "Không thể nào chúng ta vừa bảo vệ thị trường châu Âu, quan tâm đến người tiêu dùng, yêu cầu nông dân đạt tiêu chuẩn cao nhất, trong khi lại cho phép hàng hóa nguồn gốc không rõ ràng tràn vào".
Hành động pháp lý
Vào tháng 3, Hạ viện Ba Lan đã thông qua một nghị quyết kêu gọi chính phủ khởi kiện. Hành động của Ba Lan cũng phù hợp với một số lo ngại chung tại châu Âu. Theo Polskie Radio, ngay cả Nghị viện châu Âu cũng yêu cầu Tòa án Công lý châu Âu (CJEU) đánh giá xem thỏa thuận có tuân thủ các hiệp ước EU hay không. Mặc dù thỏa thuận có điều khoản bảo vệ cho phép EU phản ứng khi nhập khẩu gây sụt giảm giá mạnh, nhiều người cho rằng điều này chưa đủ để bảo vệ nông dân hiệu quả.
Quan điểm ủng hộ
Trong khi đó, những người ủng hộ "siêu thỏa thuận" này cho rằng nó sẽ củng cố quan hệ thương mại giữa EU với Mercosur và tạo ra một trong những khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới.
Minh Đức (Theo Polskie Radio, Anadolu)
