ASEAN họp khẩn về Trung Đông: Đoàn kết ứng phó xung đột, bảo đảm an ninh năng lượng
Chiều ngày 13 tháng 3, các bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đã tiến hành một cuộc họp đặc biệt theo hình thức trực tuyến để thảo luận về tình hình căng thẳng tại Trung Đông. Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đã đại diện cho Việt Nam tham dự hội nghị quan trọng này.
Quan ngại sâu sắc trước xung đột leo thang
Trong các trao đổi, các bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tiếp tục bày tỏ quan ngại sâu sắc trước việc xung đột leo thang, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng tới môi trường chính trị - an ninh, kinh tế khu vực và thế giới. Các bộ trưởng tái khẳng định lập trường chung của ASEAN như đã nêu trong Tuyên bố chung ngày 4 tháng 3, trong đó kêu gọi:
- Tôn trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hiệp Quốc
- Chấm dứt các hoạt động vũ lực và kiềm chế tối đa
- Giải quyết các khác biệt thông qua các biện pháp hòa bình, ngoại giao
- Tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ các quốc gia
- Bảo vệ thường dân và các cơ sở hạ tầng dân sự
Tác động sâu rộng đến kinh tế thế giới
Các bộ trưởng chia sẻ đánh giá xung đột tại Trung Đông đã và đang gây những tác động sâu rộng tới kinh tế thế giới, đặc biệt gây bất ổn thị trường năng lượng và đình trệ những tuyến đường biển, chuỗi cung then chốt. Điều này ảnh hưởng tiêu cực tới triển vọng kinh tế khu vực và nỗ lực xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác
Các bộ trưởng nhất trí ASEAN cần phát huy hiệu quả các cơ chế, khuôn khổ hợp tác hiện có, bao gồm:
- Hiệp định khung về an ninh dầu khí
- Mạng lưới điện ASEAN
- Đường ống dẫn khí xuyên ASEAN
Đồng thời, cần tăng cường hợp tác với các đối tác để đa dạng hóa nguồn cung, củng cố chuỗi logistics. Các bộ trưởng cũng nhấn mạnh ASEAN cần tiếp tục củng cố đoàn kết, tăng cường hợp tác, trong đó ưu tiên gia tăng thương mại - đầu tư nội khối, hỗ trợ bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và phối hợp ổn định kinh tế vĩ mô.
Bảo hộ công dân và phối hợp liên ngành
Liên quan tới công tác bảo hộ công dân, các bộ trưởng nhất trí ASEAN sẽ tiếp tục phối hợp, hợp tác chặt chẽ và sẵn sàng hỗ trợ công dân của nhau trong trường hợp khẩn cấp, khủng hoảng ở Trung Đông, phù hợp với các quy tắc và thủ tục đã thỏa thuận. Các bộ trưởng cũng nhất trí tăng cường phối hợp giữa các kênh kinh tế, văn hóa - xã hội để có cách tiếp cận tổng thể, liên ngành nhằm ứng phó với những thách thức toàn diện đang đặt ra.
Phát biểu của Bộ trưởng Lê Hoài Trung
Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đánh giá cao việc ASEAN luôn kịp thời tham vấn, xây dựng lập trường chung cũng như nhóm họp khẩn để bàn biện pháp phối hợp. Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông đang gây những tác động nghiêm trọng, sâu rộng tới khu vực, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh:
- Tinh thần đoàn kết và thống nhất
- Đề nghị ASEAN nỗ lực hơn nữa củng cố đoàn kết
- Đề cao văn hóa đối thoại, giải quyết hòa bình mọi khác biệt
- Tuân thủ luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hiệp Quốc
- Tôn trọng các nguyên tắc và chuẩn mực ứng xử chung nêu trong Hiến chương ASEAN và Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC)
Tại các diễn đàn quốc tế, trong đó có Liên Hiệp Quốc, ASEAN cần tăng cường phối hợp, thống nhất lập trường, đề cao luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương.
Yếu tố then chốt: Tự cường và bền vững
Về kinh tế, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định tự cường và bền vững là yếu tố then chốt. ASEAN cần nỗ lực triển khai hiệu quả các cam kết, biện pháp đã thỏa thuận, tăng cường liên kết kinh tế nội khối, kết nối cơ sở hạ tầng, bảo đảm an ninh năng lượng. Trong đó, cần đẩy nhanh tiến độ các dự án hợp tác năng lượng trọng điểm như Lưới điện ASEAN, Đường ống dẫn khí xuyên ASEAN, xem xét và sẵn sàng kích hoạt các cơ chế hỗ trợ khẩn cấp trong khuôn khổ Hiệp định an ninh dầu khí ASEAN.
Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh các nước ASEAN cần duy trì và ưu tiên nguồn cung năng lượng cho nhau, nhất là dầu mỏ và khí đốt. Đồng thời, ASEAN cần khai thác hiệu quả các thỏa thuận hợp tác với các đối tác, trong đó có các nước Hội đồng hợp tác vùng vịnh (GCC) nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.
Hỗ trợ công dân ASEAN
Về bảo hộ công dân, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị các nước tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ công dân của nhau. Ông khẳng định các Đại sứ quán Việt Nam ở Trung Đông luôn mở rộng cửa và sẵn sàng hỗ trợ các công dân của ASEAN trong trường hợp khó khăn, khẩn cấp.
Kết thúc hội nghị
Kết thúc hội nghị, Philippines, nước Chủ tịch ASEAN 2026, đã ra Tuyên bố Chủ tịch tóm tắt những nội dung thảo luận và kết quả chính. Cuộc họp này thể hiện sự đoàn kết và quyết tâm của ASEAN trong việc ứng phó với những thách thức phức tạp từ tình hình Trung Đông, đồng thời củng cố an ninh và ổn định cho khu vực.
