Đại biểu HĐND Hà Nội đề nghị duy trì tối đa 5 phòng chuyên môn ở cấp xã, cho rằng khối lượng công việc tại cơ sở tăng mạnh sau sắp xếp đơn vị hành chính và phân cấp, phân quyền.
Nhu cầu tăng phòng chuyên môn cấp xã
Chiều 12/6, thảo luận tại tổ về các dự thảo nghị quyết cụ thể hóa Luật Thủ đô 2026, nhiều đại biểu HĐND TP Hà Nội đề nghị duy trì tối đa 5 phòng chuyên môn ở cấp xã nhằm đáp ứng khối lượng công việc ngày càng lớn tại cơ sở sau sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Nội dung này cũng được UBND Thành phố Hà Nội đề xuất trong dự thảo nghị quyết quy định số lượng, việc thành lập, tổ chức lại, giải thể cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác; số lượng, cơ cấu Ủy viên UBND thành phố và UBND cấp xã.
Theo tờ trình của UBND thành phố, sau khi đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và giao thêm nhiệm vụ cho cấp xã, nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước được chuyển về cơ sở. Trong khi đó, số lượng phòng chuyên môn hiện nay chưa thực sự phù hợp với yêu cầu thực tiễn, đặc biệt khi nhiều lĩnh vực có tính chất chuyên môn sâu vẫn đang được tổ chức trong cùng một đầu mối.
Áp lực công việc tại cơ sở
Đại biểu Tạ Hữu Thọ cho rằng sau sắp xếp đơn vị hành chính, khối lượng công việc của các cơ quan chuyên môn ở cơ sở tăng lên rất nhiều, kéo theo áp lực lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức. Ông đề nghị nghiên cứu mô hình tổ chức bộ máy chính quyền cơ sở duy trì tối đa 5 cơ quan chuyên môn, đồng thời cụ thể hóa các vị trí việc làm chuyên sâu đối với những lĩnh vực có khối lượng công việc lớn như tài chính - ngân sách - đầu tư; tài nguyên - môi trường - đô thị; tập trung nguồn nhân lực cho các lĩnh vực văn hóa, di sản, giáo dục và y tế.
Từ thực tiễn địa phương, đại biểu Nguyễn Hồng Dân cho biết đội ngũ cán bộ cơ sở hiện đang chịu áp lực công việc rất lớn. "Do khối lượng công việc quá nhiều, ngày nào 20h30 tối cán bộ mới rời cơ quan trở về nhà. Thậm chí lãnh đạo địa phương cũng phải trực tiếp xử lý hồ sơ vì không còn thời gian để yêu cầu chuyên viên chỉnh sửa, hoàn thiện lại", ông nói.
Theo đại biểu, việc bổ sung thêm các phòng chuyên môn ở cấp xã là cần thiết để giảm tải cho cơ sở, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý ngày càng lớn trong bối cảnh nhiều nhiệm vụ mới được giao xuống địa phương. Nhận định này tương đồng với đánh giá của UBND thành phố trong hồ sơ trình HĐND. Theo cơ quan soạn thảo, nhiều lĩnh vực hiện có tính chất chuyên môn rất khác nhau, khiến một trưởng phòng khó có thể bao quát toàn diện để chỉ đạo, thẩm định và tham mưu. Điều này tiềm ẩn nguy cơ bỏ sót nhiệm vụ hoặc phát sinh sai sót trong quá trình thực hiện.
Dự thảo nghị quyết vì vậy đề xuất cho phép cấp xã được tổ chức tối đa 5 cơ quan chuyên môn và tối đa 2 tổ chức hành chính khác thuộc UBND cấp xã.
Làm rõ tác động của mô hình mới
Theo phương án được nêu trong tờ trình, cơ cấu tổ chức dự kiến gồm Văn phòng HĐND và UBND cấp xã; hai phòng chuyên môn thuộc lĩnh vực văn hóa - xã hội; hai phòng chuyên môn thuộc lĩnh vực kinh tế, hạ tầng và đô thị.
Bên cạnh việc bổ sung phòng chuyên môn, đại biểu Nguyễn Hồng Dân cũng đề nghị làm rõ hơn cơ sở lựa chọn các chức danh tham gia cơ cấu Ủy viên UBND các cấp. Theo ông, cần đánh giá đầy đủ tác động khi một số giám đốc sở không còn tham gia cơ cấu Ủy viên UBND thành phố như hiện nay. Đại biểu đề nghị phân tích rõ cơ chế phối hợp, tham gia ý kiến và trách nhiệm giải trình của các sở, ngành không phải là thành viên UBND khi thành phố xem xét các vấn đề thuộc lĩnh vực quản lý của các cơ quan này.
Nội dung này cũng được Ban Pháp chế HĐND thành phố lưu ý trong báo cáo thẩm tra. Cơ quan thẩm tra đề nghị UBND thành phố tiếp tục làm rõ cơ sở thực tiễn và tiêu chí lựa chọn các chức danh tham gia cơ cấu Ủy viên UBND thành phố; đồng thời đánh giá tác động của việc không cơ cấu toàn bộ người đứng đầu các sở, ngành là Ủy viên UBND như mô hình hiện hành.
Đối với dự thảo nghị quyết về vị trí việc làm và biên chế, đại biểu Nguyễn Hồng Dân kiến nghị thành phố sớm ban hành danh mục vị trí việc làm đặc thù cho cấp xã. Theo ông, sau khi phân cấp, chính quyền cơ sở đang tiếp nhận hơn 160 nhiệm vụ mới nhưng nhiều vị trí việc làm tương ứng vẫn chưa được xác định, gây khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện.
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thanh Bình cho rằng cùng với việc hoàn thiện mô hình tổ chức, thành phố cần quan tâm hơn tới chất lượng đội ngũ cán bộ ở cơ sở. Ông đánh giá cao cơ chế đặc thù hỗ trợ cán bộ, công chức, viên chức tại các đơn vị sự nghiệp được Nhà nước bảo đảm 100% chi thường xuyên, thực hiện chi trả theo kết quả công việc. Tuy nhiên, đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu thêm đối với nhóm viên chức ở các đơn vị tự chủ mức thấp nhằm tránh chênh lệch quá lớn về thu nhập giữa các nhóm cán bộ, viên chức.
Dự thảo nghị quyết về tổ chức bộ máy được UBND thành phố xây dựng trên cơ sở các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô 2026. Theo báo cáo thẩm tra, việc quy định khung số lượng cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố và UBND cấp xã sẽ tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động kiện toàn bộ máy, đáp ứng yêu cầu quản trị của một đô thị đặc biệt có quy mô dân số hơn 10 triệu người.
