Gần 3 năm qua, kể từ sau cơn bão Yagi, cứ mỗi mùa mưa đến, người dân xóm Bãi Khoai (xã Dũng Tiến, huyện Kim Bôi, tỉnh Phú Thọ) lại sống trong cảnh thấp thỏm, lo âu. Phía sau nhà của 7 hộ dân là một quả đồi cao hàng chục mét, trên đó xuất hiện nhiều vết nứt lớn và các điểm sụt lún nghiêm trọng, trải dài từ đỉnh đồi xuống chân đồi, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở rất cao.
Hiện trạng nguy hiểm
Theo người dân địa phương, các đoàn kiểm tra từ tỉnh Hòa Bình (cũ) và tỉnh Phú Thọ đã nhiều lần đến khảo sát hiện trạng quả đồi. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có biện pháp xử lý dứt điểm. Một người dân chia sẻ: "Nếu quả đồi xảy ra sạt lở, những căn nhà dưới chân đồi sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Đồng thời, tuyến tỉnh lộ 12B đi trung tâm huyện Kim Bôi (cũ) sẽ bị chia cắt."
Mặc dù đã bước sang năm thứ 3, cỏ dại và cây cối mọc phủ kín các vết nứt, sụt lún, nhưng trưởng xóm Bãi Khoai, ông Hà Quang Tùng, vẫn "thuộc lòng" từng vị trí nguy hiểm trên sườn đồi. Ông Tùng cho biết, vào tháng 9/2024, khi phát hiện hàng loạt vết nứt lớn, ông đã báo cáo chính quyền xã. UBND xã sau đó ban hành quyết định di dời khẩn cấp đối với 7 hộ dân trong vùng nguy hiểm. Các hộ dân đã di chuyển đến nơi an toàn, nhưng khi mưa bão qua đi, họ không biết đi đâu, đành phải quay về nhà cũ.
Nhà cửa hư hại
Căn nhà 2 gian của bà Nguyễn Thị Điệp nằm gần đỉnh đồi đã bị nứt gãy nghiêm trọng, có thể đổ sụp bất cứ lúc nào. Sân nhà biến dạng, đứt gãy hoàn toàn. Gia đình bà Điệp đã phải bỏ nhà cũ, chuyển ra nơi ở mới. Ông Tùng chia sẻ: "Không phải hộ dân nào cũng có điều kiện và có khu đất mới để di cư. Tôi mong chính quyền sớm có giải pháp giúp bà con, họ không thể đi ở nhờ mãi được."
Cuộc sống bất an
Mỗi trận mưa kéo dài là một lần các hộ dân nháo nhác tìm nơi trú tạm. Người bế con nhỏ sang nhà người thân, người gọi taxi đưa trẻ em đi sơ tán giữa đêm, chờ trời tạnh mới dám quay về. Anh Nguyễn Văn Dựng (32 tuổi) cho biết, gia đình 5 người của anh gần như không có đêm nào yên giấc khi trời mưa lớn. Một căn nhà 2 gian của anh đã phải bỏ hoang vì lượng lớn đất đá sạt vào tường nhà cao gần 1m, chắn lối đi. "Nhà vẫn ở đây nhưng cứ mưa xuống là phải đi. Mưa suốt đêm thì cả nhà thức trắng, không ai dám ngủ", anh Dựng nói.
Không chỉ người lớn, trẻ nhỏ cũng luôn trong cảnh bất an, phải sơ tán "theo lệnh" của người lớn. Bà Đinh Thị Nhàn, hàng xóm của anh Dựng, cho biết mỗi khi trời đổ mưa, kể cả ban đêm, bà đều đưa 4 cháu nhỏ sang nhà ngoại sơ tán. "Người lớn còn có thể chạy chứ các cháu làm sao chạy được, tôi không dám để các cháu ngủ ở nhà. Chỉ khi nào mưa dứt hẳn mới đưa về", bà Nhàn giãi bày.
Phản hồi từ chính quyền
Trao đổi với phóng viên, ông Đinh Duy Chuyên, Chủ tịch UBND xã Dũng Tiến, cho biết xã đang phối hợp với đơn vị tư vấn nghiên cứu phương án hạ tải taluy, đồng thời lập quy hoạch tái định cư tập trung từ nguồn vốn của chương trình mục tiêu quốc gia. "Một số hộ sẽ được bố trí tái định cư tập trung, số khác chúng tôi dự kiến sẽ xen ghép tại chỗ sau khi xử lý an toàn taluy", ông Chuyên cho hay. Tuy nhiên, khi được hỏi về thời gian triển khai cụ thể, lãnh đạo xã cho biết vẫn phải chờ kế hoạch và nguồn kinh phí. "Trước mắt, địa phương vẫn duy trì phương án di dời khẩn cấp khi có mưa lớn hoặc nguy cơ sạt lở", ông Chuyên thông tin.
Ngày 7/5, ông Nguyễn Huy Nhuận, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ, cho biết Sở đã nắm được tình hình sạt lở tại vị trí trên. "Việc xử lý tình trạng sạt trượt tại xóm Bãi Khoai hoàn toàn thuộc thẩm quyền của UBND xã, vấn đề này liên quan trực tiếp đến các hộ gia đình tại đây", ông Nhuận khẳng định. Ông cũng cho rằng Sở đã có văn bản hướng dẫn, kiểm tra và chỉ đạo xuống cơ sở, đây là thẩm quyền của cấp xã.
Hiện tại, chưa có mốc thời gian cụ thể để đảm bảo an toàn cho 7 hộ dân với 36 nhân khẩu tại xóm Bãi Khoai, khiến cuộc sống của họ vẫn tiếp diễn trong lo âu và bất trắc.
