Giữa đại ngàn biên giới phía Tây Nghệ An, công trình phòng học do báo Dân trí khởi xướng đang dần thành hình tại bản Cha Nga (xã Mỹ Lý). Hành trình đến với công trình này là một cuộc vượt rừng đầy gian nan, nơi mỗi chuyến xe vật liệu là một cuộc đánh cược với thời tiết và địa hình hiểm trở.
Hành trình vượt núi vào bản vùng biên
Ngày 9/6, đoàn công tác báo Dân trí do nhà báo Nguyễn Xuân Toàn, Phó Tổng Biên tập dẫn đầu, cùng các chiến sĩ Đồn Biên phòng Mỹ Lý, cán bộ UBND xã và Ban Chỉ huy Quân sự xã Bắc Lý đã thực hiện hành trình vào bản Cha Nga. Tuyến đường từ xã Bắc Lý vào bản dài khoảng 30km, hiện là lối đi duy nhất sau khi tuyến đường cũ bị lũ cuốn trôi trong trận lũ lịch sử tháng 7/2025.
Phương tiện duy nhất có thể tiếp cận bản là xe máy. Đoàn xe liên tục leo dốc, đổ đèo trên những triền núi gần như dựng đứng. Nhiều đoạn dốc quá cao, người ngồi sau phải xuống đi bộ. Một bên là vách núi, bên kia là vực sâu, càng làm tăng thêm sự hiểm trở. Giữa cái nắng gay gắt của miền Tây Nghệ An, đoàn công tác nhiều lần phải dừng nghỉ dọc đường. Sau hơn 2 giờ di chuyển, bản Cha Nga hiện ra giữa thung lũng nhỏ bên dòng Nậm Nơn, phía bên kia là nước bạn Lào với những dãy núi xanh thẳm.
Công trình giữa đại ngàn
Tại công trường, tiếng máy cắt sắt, trộn bê tông vang lên giữa không gian yên tĩnh của núi rừng. Dưới cái nắng bỏng rát, những người thợ với làn da sạm nắng vẫn miệt mài làm việc. Người buộc thép, người cắt thép, người hoàn thiện các hạng mục cuối cùng để kịp tiến độ trước năm học mới. Ông Bùi Hữu Thủy, người trực tiếp chỉ huy tổ thợ thi công, chia sẻ: "Cha Nga thiếu nhiều thứ lắm nhưng anh em xác định đã lên đây phải làm bằng được công trình này. Mỗi lần nhìn thấy lũ trẻ chạy quanh công trường, ai cũng có thêm động lực để cố gắng."
Kiểm tra từng hạng mục, nhà báo Nguyễn Xuân Toàn ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của đơn vị thi công. Ông nhấn mạnh: "Chỉ riêng việc vận chuyển vật liệu vào đây đã là một kỳ tích. Điều kiện thi công vô cùng khắc nghiệt nhưng anh em vẫn bám trụ, nỗ lực để hoàn thành công việc, đó là điều rất đáng trân trọng."
Khó khăn chồng chất trong vận chuyển
Theo ông Hoàng Đăng Kiều, chủ thầu thi công, điều khó khăn nhất là vận chuyển vật liệu. Sau trận lũ lịch sử tháng 7/2025, tuyến đường từ bản Xốp Dương vào Cha Nga bị dòng Nậm Nơn tàn phá nặng nề, nhiều đoạn bị cuốn trôi hoàn toàn. Cuối năm 2025, tuyến đường mới từ bản Xám Thang (xã Bắc Lý) vào Cha Nga dài hơn 6km được mở, được xem như một kỳ tích. Tuy nhiên, mỗi chuyến xe vào Cha Nga vẫn là một cuộc đánh cược. Chi phí vận chuyển mỗi chuyến vật liệu đã tăng từ 4 triệu đồng lên khoảng 10 triệu đồng. Trời nắng còn có thể cố gắng, gặp mưa gần như bất lực. Nhiều tài xế từ chối, phải thuê phương tiện chuyên dụng mới đủ khả năng vượt dốc.
Thời tiết thất thường cũng là nỗi lo. Ông Kiều kể: "Vào Cha Nga gần như phải tranh thủ đi từ sáng sớm. Thông thường đến khoảng 11h hoặc giữa trưa là phải tìm cách ra khỏi bản vì thời tiết thay đổi rất nhanh, mưa có thể đổ xuống bất cứ lúc nào. Chỉ cần một trận mưa lớn, tuyến đường đất xuyên rừng lập tức trơn trượt, nhiều đoạn xe máy không thể di chuyển." Có những lần, công nhân phải đi bộ cả chục cây số qua đường lầy lội để tiếp cận vị trí gửi xe hoặc ở lại qua đêm trong bản chờ thời tiết thuận lợi.
Nỗ lực vì tương lai trẻ em vùng biên
Dù chi phí vận chuyển tăng cao, đơn vị thi công vẫn nỗ lực duy trì tiến độ. Ông Kiều chia sẻ: "Khi nhận thực hiện công trình này, tôi xác định đây là công trình thiện nguyện. Chúng tôi làm không chỉ vì trách nhiệm mà còn vì mong muốn trẻ em nơi đây có được ngôi trường tốt hơn. Khó khăn đến đâu cũng phải cố gắng hoàn thành."
Nhiều tháng nay, tổ thợ gần như ăn ở tại công trường, sống giữa vùng biên heo hút, thiếu thốn đủ bề: không sóng điện thoại, không điện lưới, nước sinh hoạt khan hiếm, chủ yếu lấy từ khe suối. Những nhu yếu phẩm đơn giản nhất cũng phải vận chuyển từ bên ngoài vào.
Trong chuyến công tác, nhà báo Nguyễn Xuân Toàn cũng gặp gỡ, thăm hỏi người dân địa phương. Thay mặt báo Dân trí, ông cảm ơn bà con bản Cha Nga đã đồng hành, hỗ trợ đơn vị thi công, từ tạo điều kiện ăn ở, sinh hoạt cho công nhân đến giúp vận chuyển vật liệu và bảo vệ công trình. Ông mong muốn người dân tiếp tục sát cánh cùng nhà thầu để công trình sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng trước năm học mới.
Công trình hai phòng học tại bản Cha Nga được tài trợ bởi Công ty Cổ phần Giao Hàng Tiết Kiệm (400 triệu đồng cho phòng học mầm non) và nhóm thiện nguyện CEO 1984 (320 triệu đồng cho phòng học tiểu học), cùng sự đóng góp của bạn đọc Dân trí qua các mã số 250102 và 250103. Khởi công ngày 8/5/2025, công trình từng bị gián đoạn do mưa lũ liên tiếp, nhưng giờ đây đang dần hoàn thiện, mang lại hy vọng về một ngôi trường mới cho trẻ em vùng biên.
