Theo số liệu vừa được Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM công bố, thành phố hiện có 782 tuyến đường trùng tên, trùng số phát sinh trong quá trình sáp nhập, mở rộng đơn vị hành chính các cấp. Thông tin được bà Võ Thị Hồng Ngân, Phó trưởng phòng Di sản văn hóa, nêu tại buổi họp báo về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 30.7.
Trong tổng số này, có 35 tuyến đường trùng tên, sử dụng chung 17 tên đường tại 11 phường, xã. Đáng chú ý, 747 tuyến đường còn lại bị trùng số tại 22 phường, xã. Như vậy, phần lớn các trường hợp trùng lặp là đường được đặt theo số. Một ví dụ điển hình là thành phố có tới 4 đường cùng tên Lê Lợi, nằm ở quận 1, quận Gò Vấp, TP.Thủ Đức và huyện Hóc Môn cũ.
Quy định hiện hành và nguyên tắc xử lý
Theo bà Ngân, quy định hiện hành không đề cập việc dùng số thay cho tên đường tại các đô thị, khu dân cư. Trước đây, cơ quan chuyên môn của TP.HCM, tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ chỉ tham mưu đặt tên cho các tuyến đường, không tham mưu việc đặt đường số. Điều này lý giải vì sao nhiều tuyến đường trùng số xuất hiện sau sáp nhập.
Việc xử lý còn phải tuân thủ Điều 5 Nghị định 91, quy định không đổi tên những tuyến đường, phố và công trình công cộng đã có tên gọi quen thuộc, gắn với lịch sử, văn hóa của dân tộc, địa phương và ăn sâu vào tình cảm của người dân qua nhiều thế hệ. Việc đổi tên chỉ được xem xét với những tên không có ý nghĩa lịch sử, văn hóa; không phù hợp thuần phong mỹ tục; không phải nhân vật tiêu biểu của đất nước, địa phương hoặc gây tác động xấu trong xã hội. Quá trình này phải được cân nhắc thận trọng.
Hạn chế tối đa việc đổi tên
Thực hiện chỉ đạo của HĐND và UBND TP.HCM, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM sẽ tham mưu xử lý theo hướng hạn chế tối đa việc đổi tên đường khi không thực sự cần thiết. Mục tiêu là bảo đảm ổn định đời sống người dân, đồng thời hài hòa giữa yêu cầu quản lý đô thị và việc gìn giữ các giá trị lịch sử, văn hóa. Đây cũng là định hướng được HĐND TP.HCM đưa ra.
Đối với các tuyến đường trùng tên nhưng nằm ở những phường, xã khác nhau, sở đề xuất giữ nguyên tên đường. Trường hợp có nhiều tuyến đường trùng tên trong cùng một phường, xã, sở đề xuất giữ nguyên tên những tuyến đường đã tồn tại lâu năm, gắn với lịch sử, văn hóa hoặc có quy mô lớn, đông hộ dân cư trú. Những tuyến đường nhỏ hơn, ít hộ dân hoặc tên gọi không gắn với lịch sử địa phương có thể được đề xuất đổi tên. Tuy nhiên, việc thay đổi cụ thể từng tên đường sẽ do cấp có thẩm quyền cân nhắc, quyết định.
Đề xuất từ các phường, xã
Hiện phường Bình Tân đã đề xuất đổi tên 2 tuyến đường Hồ Văn Long. Sở Văn hóa và Thể thao dự kiến trình Hội đồng tư vấn đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng trong thời gian tới. Trong khi đó, phường Chợ Quán đề xuất giữ nguyên 2 đoạn đường Phan Văn Trị do đã có phương án quy hoạch kết nối thành một tuyến thống nhất.
Với 747 tuyến đường trùng số, sở sẽ phối hợp các cơ quan liên quan nghiên cứu phương án phù hợp, hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến đời sống người dân. Một trong những đề xuất là bổ sung tiền tố hoặc hậu tố gắn với địa danh vào các đường số hiện tại. Phương án này vừa hạn chế xáo trộn, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý.
Ưu tiên bảo tồn ký ức đô thị
Bà Ngân cho rằng việc đổi tên đường có thể tác động đến ký ức đô thị và sự quen thuộc trong đời sống cộng đồng. Vì vậy, sở chỉ đề xuất đổi tên trong những trường hợp thực sự cần thiết, đồng thời ưu tiên giữ lại các tên đường có giá trị lịch sử, văn hóa và đã gắn bó lâu dài với người dân.
Các địa phương còn lại có đường trùng tên được đề nghị lựa chọn tên phù hợp từ ngân hàng tên đường và công trình công cộng TP.HCM. Sau khi nhận đề xuất, sở sẽ thực hiện các thủ tục trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Việc đặt, đổi tên sẽ ưu tiên danh nhân, sự kiện lịch sử và địa danh tiêu biểu, nhất là những địa danh không còn là đơn vị hành chính sau sáp nhập, nhằm bảo tồn giá trị lịch sử và ký ức đô thị.
