Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, năm 2025, thiên tai diễn ra dồn dập, khốc liệt trên diện rộng với nhiều yếu tố bất thường, vượt mức lịch sử. Trên Biển Đông xuất hiện 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới; nhiều đợt mưa lớn cực đoan, lũ vượt lịch sử trên 21 tuyến sông tại miền Bắc và miền Trung. Thiên tai đã khiến 484 người chết, mất tích, 811 người bị thương; tổng thiệt hại ước tính hơn 104.733 tỷ đồng.
Nâng cao kỹ năng tác nghiệp an toàn
Các đại biểu tham gia tập huấn "Kỹ năng tác nghiệp an toàn trong thiên tai cho đội ngũ phóng viên chuyên trách phòng, chống thiên tai khu vực miền Bắc". Tính đến ngày 11/5/2026, cả nước đã xảy ra 10 loại hình thiên tai tại nhiều vùng miền, làm 11 người chết, 37 người bị thương; 32 ngôi nhà bị sập đổ, hơn 19.300 nhà bị hư hại, tốc mái; gần 23.600ha lúa, hoa màu và cây trồng bị thiệt hại, tổng thiệt hại ước tính khoảng 368,3 tỷ đồng.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Tiến, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, ghi nhận tinh thần trách nhiệm, sự dấn thân của đội ngũ phóng viên, biên tập viên chuyên trách lĩnh vực phòng, chống thiên tai. Nhiều phóng viên đã không quản hiểm nguy, bám sát hiện trường, đồng hành cùng lực lượng chức năng và chính quyền địa phương, kịp thời chuyển tải diễn biến thiên tai, các cảnh báo cần thiết đến người dân.
Theo ông Nguyễn Văn Tiến, phía sau mỗi bản tin, mỗi hình ảnh từ tâm bão, vùng ngập lũ hay khu vực sạt lở là nhiều hiểm nguy, áp lực mà phóng viên phải đối mặt. Vì vậy, việc trang bị kỹ năng đánh giá hiện trường, nhận diện nguy cơ, sử dụng thiết bị bảo hộ, phối hợp với lực lượng chức năng và xử lý tình huống khẩn cấp là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm an toàn cho người làm báo, đồng thời duy trì dòng thông tin liên tục, chính xác, khách quan trong những thời điểm nhạy cảm.
Vai trò của báo chí trong phòng chống thiên tai
Ông Đặng Khắc Lợi, Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) chia sẻ tại hội nghị. Phát biểu tại hội nghị, ông Đặng Khắc Lợi đánh giá cao chất lượng các tham luận tại lớp tập huấn, cho rằng nhiều nội dung được chuẩn bị công phu, bám sát thực tiễn, đặc biệt là những hình ảnh tác nghiệp sinh động của đội ngũ phóng viên tại hiện trường, thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm của người làm báo trên mặt trận thông tin.
Theo ông Đặng Khắc Lợi, trong bối cảnh thiên tai diễn biến phức tạp, mạng xã hội phát triển mạnh, nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân ngày càng lớn, nhưng tin giả, tin sai sự thật cũng có thể lan truyền nhanh, gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác chỉ đạo, điều hành và ứng phó. Thống kê của Vụ Báo chí cho thấy, từ ngày 1/1 đến 14/5/2026, cả nước có 13.254 tin, bài về công tác phòng, chống thiên tai; trong đó báo, tạp chí điện tử đăng 5.978 tin, bài, chiếm 45,1%; các trang thông tin điện tử đăng 7.275 tin, bài, chiếm 54,9%.
Ông Đặng Khắc Lợi nhấn mạnh, báo chí tiếp tục giữ vai trò then chốt, là cầu nối giữa cơ quan chức năng và người dân; không chỉ truyền tải thông tin dự báo, cảnh báo thiên tai mà còn góp phần định hướng dư luận, nâng cao nhận thức, thúc đẩy hành động cộng đồng. “Báo chí đi trước thiên tai để cảnh báo; đồng hành trong thiên tai để hướng dẫn, chia sẻ; tiếp tục sau thiên tai để động viên, phản ánh quá trình phục hồi, tái thiết cuộc sống”, ông Đặng Khắc Lợi nhấn mạnh.
Cũng theo lãnh đạo Cục Báo chí, các cơ quan quản lý hiện thường xuyên theo dõi thông tin trên báo chí và mạng xã hội, chủ động định hướng thông tin trong các tình huống khẩn cấp, phối hợp cung cấp nguồn tin chính thống, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật liên quan đến thiên tai.
Kinh nghiệm từ Báo Thái Nguyên
Tại lớp tập huấn, đại diện Báo Thái Nguyên đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong công tác tuyên truyền, tác nghiệp trên nền tảng số khi ứng phó thiên tai. Theo đó, trong các đợt mưa lũ lớn năm 2024 và 2025, dù nhiều khu vực tại Thái Nguyên bị cô lập, mất điện, gián đoạn thông tin, đội ngũ phóng viên, biên tập viên của đơn vị vẫn duy trì thông tin liên tục trên các loại hình báo chí và nền tảng số. Nhiều phóng viên đã trực tiếp vào vùng ngập sâu, thực hiện livestream, cập nhật hình ảnh, video từ hiện trường trên fanpage, YouTube, TikTok, đồng thời chuyển dữ liệu ngay cho báo điện tử, phát thanh và truyền hình để phục vụ công tác tuyên truyền, cảnh báo sớm. Có những video ghi nhận thực tế tại hiện trường đạt hàng triệu lượt xem chỉ sau vài giờ đăng tải, cho thấy hiệu quả rõ nét của truyền thông đa nền tảng trong việc chuyển tải nhanh, trực quan các thông tin cảnh báo đến người dân.
Trong điều kiện trụ sở cơ quan bị ngập, nhiều thiết bị phát sóng, sản xuất chương trình bị ảnh hưởng, Báo Thái Nguyên đã chủ động thiết lập “trường quay dã chiến”, sử dụng máy phát điện, di chuyển thiết bị cần thiết để duy trì phát sóng, bảo đảm thông tin không bị gián đoạn. Đồng thời, đơn vị chủ động kết nối với cơ sở, khai thác hình ảnh, thông tin từ người dân và chính quyền địa phương qua điện thoại, mạng xã hội, qua đó rút ngắn thời gian tiếp cận hiện trường, cập nhật liên tục, đa chiều diễn biến thiên tai.
Từ thực tiễn tác nghiệp, đại diện Báo Thái Nguyên cho rằng, các cơ quan báo chí cần tiếp tục đầu tư thiết bị chuyên dụng, xây dựng phương án phát sóng khẩn cấp, tăng cường tập huấn kỹ năng an toàn, kỹ năng ứng dụng công nghệ số, phát huy hiệu quả truyền thông đa nền tảng, bảo đảm thông tin nhanh chóng, chính xác, linh hoạt, an toàn và gần dân.
Thúc đẩy hành động sớm trong phòng, chống thiên tai năm 2026
Thông qua lớp tập huấn, đội ngũ phóng viên chuyên trách được bổ sung kiến thức, kỹ năng tác nghiệp an toàn, góp phần nâng cao chất lượng thông tin, cảnh báo sớm và đồng hành hiệu quả cùng công tác phòng, chống thiên tai trong bối cảnh thiên tai ngày càng cực đoan, khó lường.
