Nghị quyết số 252/2025/QH15 do Quốc hội ban hành ngày 10.12.2025 đã điều chỉnh lại không gian phát triển các vùng kinh tế - xã hội, định hình lại nhiều hành lang kinh tế, vùng động lực và cực tăng trưởng chiến lược. Theo đó, vùng Bắc Trung bộ gồm Huế, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị; vùng Duyên hải Nam Trung bộ và Tây nguyên gồm Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng.
Mục tiêu tăng trưởng và định hướng phát triển vùng
Vùng Bắc Trung bộ đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 10 - 10,5%/năm giai đoạn 2026 - 2030, tập trung phát triển kinh tế biển, cảng biển, khu kinh tế ven biển và logistics; ưu tiên các ngành công nghiệp lọc hóa dầu, luyện kim, cơ khí chế tạo, ô tô, năng lượng và chế biến nông - lâm - thủy sản. Đồng thời đẩy mạnh du lịch biển, sinh thái, văn hóa - lịch sử và tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng bền vững, hiệu quả cao. Quốc hội đặt mục tiêu xây dựng TP.Huế trở thành trung tâm lớn, đặc sắc của khu vực Đông Nam Á về văn hóa, du lịch và y tế chuyên sâu, trung tâm lớn của cả nước về khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao; hướng tới là thành phố Festival, trung tâm văn hóa, giáo dục, du lịch và y tế chuyên sâu đặc sắc của châu Á.
Vùng Duyên hải Nam Trung bộ và Tây nguyên đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 9,5 - 10%/năm giai đoạn 2026 - 2030, tập trung phát triển công nghiệp sạch, công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số, năng lượng tái tạo và chế biến nông - lâm - thủy sản. Vùng cũng định hướng phát triển kinh tế biển, logistics, cảng biển, cảng hàng không, du lịch biển - đảo và chuỗi đô thị ven biển gắn với trung tâm tài chính, khu thương mại tự do, khu kinh tế ven biển. Đối với khu vực trung du, miền núi và cao nguyên, nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ rừng, giữ vững an ninh nguồn nước; phát triển kinh tế lâm nghiệp, công nghiệp bauxite, alumin, nhôm cùng du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và du lịch văn hóa gắn với bản sắc các dân tộc Tây nguyên.
Hành lang kinh tế và vùng động lực mới
Các hành lang kinh tế kết nối khu vực Tây nguyên - Đông Nam bộ, Đông - Tây cũng được tập trung phát triển nhằm tạo trục kết nối liên thông, khai thác hiệu quả không gian phát triển mới sau sáp nhập. Xây dựng mạng lưới đường bộ cao tốc và nâng cấp mạng lưới giao thông nội vùng; các tuyến đường nối với các địa phương vùng Đông Nam bộ, khu vực Nam Lào và đông bắc Campuchia; nghiên cứu xây dựng tuyến đường sắt qua địa bàn Tây nguyên. Trục dọc Lao Bảo - Đông Hà - Đà Nẵng được định hướng phát triển gắn với hành lang kinh tế Đông - Tây thuộc Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng (GMS), kết nối miền Trung Việt Nam với miền Trung Thái Lan, Lào và phía nam Myanmar nhằm thúc đẩy thương mại, du lịch và đầu tư. Đồng thời, phát triển hành lang kinh tế Bờ Y - Pleiku - Quy Nhơn kết nối bắc Tây nguyên với vùng ven biển Nam Trung bộ và hệ thống cảng biển; nghiên cứu các hành lang Bờ Y - Đà Nẵng, Buôn Ma Thuột - Khánh Hòa và Lâm Đồng - Khánh Hòa.
Đối với các vùng động lực và cực tăng trưởng quốc gia, nghị quyết xác định hình thành vùng động lực miền Trung dọc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía đông, QL1 và tuyến ven biển thuộc Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi và Gia Lai; trong đó Đà Nẵng giữ vai trò cực tăng trưởng. Sau năm 2030, sẽ nghiên cứu mở rộng phạm vi vùng động lực này.
Chuỗi giá trị liên hoàn từ sáp nhập
Sau sáp nhập, diện tích của TP.Đà Nẵng mới tăng gần 10 lần (lên gần 12.000 km2), dân số đạt hơn 3 triệu người, sở hữu đầy đủ cấu trúc từ đô thị trung tâm, vùng công nghiệp, cảng biển, sân bay, vùng nông thôn, miền núi đến hệ thống di sản văn hóa - du lịch của Quảng Nam cũ. Tư duy phát triển thay đổi từ mô hình "đô thị đơn cực ven biển" sang cấu trúc "đa cực - đa trung tâm". Theo điều chỉnh Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Đà Nẵng mới được tổ chức theo mô hình cấu trúc không gian 3 vùng, gắn với các hành lang kinh tế và 3 cụm động lực phát triển: "trái tim đô thị", "vành đai tăng trưởng công nghiệp - dịch vụ mới", "cực tăng trưởng công nghiệp mới".
Tương tự, Quảng Ngãi và Kon Tum sau hợp nhất tạo ra chuỗi giá trị liên hoàn: một bên là động lực công nghiệp, logistics, cảng biển và năng lượng; bên còn lại là dư địa lớn về nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế rừng, dược liệu và cửa ngõ giao thương sang Lào, Campuchia. Quảng Ngãi sở hữu lợi thế đặc biệt khi vừa có cảng nước sâu Dung Quất, vừa có cửa khẩu quốc tế Bờ Y, tạo nền tảng hình thành chuỗi logistics xuyên vùng từ Tây nguyên xuống biển.
Dư địa phát triển mới tại các địa phương
Sau gần 1 năm triển khai sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Quảng Trị (hợp nhất từ Quảng Bình và Quảng Trị cũ) ghi nhận nhiều chuyển biến. Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Nguyễn Văn Phương cho biết dù nhiều nhiệm vụ mới chưa có tiền lệ nhưng địa phương đã triển khai đồng bộ các giải pháp để từng bước ổn định bộ máy, đến nay cơ bản vận hành thông suốt, hiệu quả. Ông yêu cầu tiếp tục huy động nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho cấp xã, nhất là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, đồng thời rà soát, sắp xếp, điều chuyển cán bộ hợp lý gắn với chủ đề năm 2026 là "Năm cán bộ cơ sở".
Tại Gia Lai (sáp nhập với Bình Định cũ), tỉnh từ trung tâm Tây nguyên trở thành cửa ngõ kết nối ra biển, mở ra không gian phát triển cho kinh tế cao nguyên, công nghiệp ven biển, logistics, du lịch. Theo UBND tỉnh Gia Lai, việc sáp nhập hình thành cấu trúc kinh tế bổ trợ: khu vực phía tây phát huy thế mạnh nông - lâm nghiệp, năng lượng tái tạo và kinh tế biên giới; khu vực phía đông tập trung phát triển công nghiệp, cảng biển, logistics và du lịch biển.
Sáp nhập với Ninh Thuận, tỉnh Khánh Hòa mới đang định hình cấu trúc phát triển hoàn toàn mới, nơi biển xanh Nha Trang, cảng nước sâu Vân Phong, đồi cát Ninh Thuận và những cánh đồng năng lượng tái tạo cùng nằm trong một không gian hành chính thống nhất. Hành lang công nghiệp ven biển Bắc - Nam từ Vạn Ninh - Ninh Hòa - Cam Ranh - Cà Ná - Thuận Nam tập trung phát triển công nghiệp chế biến, đóng tàu, cơ khí nặng, vật liệu xây dựng và xuất khẩu hàng hóa qua cảng biển. Hành lang năng lượng tái tạo Ninh Thuận thúc đẩy phát triển công nghệ lưu trữ điện, hình thành trung tâm năng lượng xanh của cả nước.
