Thôn Lùng Cúng: Vùng đất hoa Tây Bắc mòn mỏi chờ đường và điện lưới

Thôn Lùng Cúng: Vùng đất hoa Tây Bắc mòn mỏi chờ đường và điện lưới

Thôn Lùng Cúng, trước ngày 1 tháng 7 năm 2025 thuộc xã Nậm Có, huyện Mù Căng Chải, tỉnh Yên Bái. Sau khi sáp nhập địa giới hành chính vào năm 2025, thôn này chính thức trở thành một phần của xã Nậm Có, tỉnh Lào Cai. Với vị trí địa lý đặc biệt và cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, Lùng Cúng được nhiều người biết đến như "xứ sở của các loài hoa Tây Bắc".

Cộng đồng người Mông và những khó khăn kinh tế

Theo ông Chang A Cớ, Trưởng thôn Lùng Cúng, thôn hiện có 219 hộ với 1.340 nhân khẩu, chủ yếu là người dân tộc Mông. Nguồn thu nhập chính của người dân đến từ việc trồng thảo quả, táo mèo (sơn tra) và chăn nuôi gia cầm. Tuy nhiên, do điều kiện sản xuất khó khăn và thiếu hạ tầng giao thông, khoảng 50% số hộ dân trong thôn thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo.

Con đường 25 km và những hệ lụy kéo dài

"Lý do quan trọng nhất là bao năm nay không có đường giao thông thuận tiện, để bà con mang nông sản, gia súc, gia cầm ra trung tâm xã hoặc ven đường 32 để bán", Trưởng thôn Chang A Cớ khẳng định. Ông giải thích thêm: "Từ trung tâm xã Nậm Có vào đến thôn là 25 km đường núi, không được đổ bê tông cấp phối. Thời tiết thuận lợi chỉ chạy được xe máy. Vào mùa mưa đường trơn trượt, xe máy quấn xích cũng không đi nổi. Việc đi lại ra vào thôn, chỉ có thể đi bộ, qua những khu vực sạt lở."

—

Bí thư Chi bộ thôn Chang A Hành chia sẻ thêm về những hệ lụy nghiêm trọng: "Rất nhiều người dân trong bản, khi ốm nặng đã phải khiêng cáng đi bộ nửa ngày liền ra quốc lộ 32 sau đó mới thuê được xe, chuyển xuống bệnh viện trung tâm. Mấy chục năm qua, người dân và cán bộ thôn liên tục kêu ca, đề nghị trong các cuộc họp với xã, huyện Mù Căng Chải (cũ) về việc mở đường bê tông cho xe cộ đi lại thuận tiện, nhưng đều không có kết quả."

Những lời hứa chưa thành hiện thực

Trưởng thôn Chang A Cớ cho biết: "Các đoàn của huyện, xã (cũ) đã rất nhiều lần vào khảo sát. Thậm chí ông Nông Việt Yên, Bí thư huyện ủy Mù Căng Chải, tỉnh Yên Bái (hiện nay là Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai) cũng đã đi bộ vào khảo sát, lắng nghe kiến nghị của dân. Nhưng rốt cuộc người dân vẫn chỉ nhận được câu trả lời: Sẽ xin vốn ở Trung ương và con đường vẫn tạm bợ."

18 năm chờ đợi điện lưới quốc gia

Ngoài vấn đề giao thông, Lùng Cúng còn là một trong số ít các thôn bản hiếm hoi ở vùng biên giới phía Bắc chưa được kéo điện lưới quốc gia. Hiện tại, nguồn điện phục vụ thắp sáng ban đêm và đáp ứng một số nhu cầu sinh hoạt tối thiểu ở một số hộ dân trong thôn chủ yếu lấy từ các máy điện chạy bằng sức nước, lắp đặt dưới suối. Một số gia đình có điều kiện thì chấp nhận mua máy phát cỡ nhỏ chạy bằng xăng dầu. Số còn lại phải chấp nhận cảnh không có ánh sáng ban đêm hoặc thắp đèn dầu.

Ông Chang A Hành, Bí thư Chi bộ thôn Lùng Cúng tiết lộ: "Sau 18 năm liên tục đề nghị, mãi đến khi Yên Bái sáp nhập vào thành tỉnh Lào Cai, ngành chức năng cấp trên mới chính thức về khảo sát, họp với các hộ dân và chính thức khởi kéo điện lưới vào thôn trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Ngành điện lực Lào Cai cũng hứa với dân: 3 tháng sau khi khởi công sẽ hoàn tất."

Sóng điện thoại: Bước đột phá sau nhiều năm vận động

Trong lĩnh vực thông tin liên lạc, thôn Lùng Cúng đã đạt được một bước tiến đáng kể. Trưởng thôn Chang A Cớ kể lại: "Cuối 2025, sau rất nhiều năm đề nghị lắp đặt cột thu phát sóng để người dân có sóng điện thoại liên lạc, nhưng không được. Các hộ dân trong thôn Lùng Cúng làm căng khi yêu cầu phải có sóng điện thoại mới có động lực đi bầu cử. Do dân quyết liệt, nên tỉnh Lào Cai đã triển khai lắp đặt 1 cột thu phát sóng điện thoại Viettel tại thôn Lùng Cúng, từ ngày 20.1.2026."

Đến thời điểm hiện tại, sóng điện thoại Viettel đã phủ khắp thôn. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố, chất lượng sóng có lúc có nơi còn kém, nhất là việc sử dụng 4G truy cập internet.

Bí thư Chi bộ thôn Chang A Hành nhấn mạnh: "Việc có sóng điện thoại ở thôn Lùng Cúng, là công rất lớn của chi bộ 21 đảng viên và 15 cựu chiến binh - cựu quân nhân, trong việc kiến nghị mấy chục năm nay."

Du lịch bùng nổ nhờ sóng điện thoại và mạng xã hội

Chính nhờ có sóng điện thoại Viettel, dịp Tết Bính Ngọ 2026 vừa qua, hàng ngàn du khách khắp cả nước đã biết đến "xứ sở hoa đào Lùng Cúng" và vượt đường xa lên thăm. Anh Giàng A Sang (cán bộ Đoàn xã Nậm Có) sinh sống ở thôn Lùng Cúng chia sẻ: "Năm nào, hoa đào cũng nở khắp thôn, nhưng do xa xôi cách trở nên không ai biết. Khi có sóng điện thoại, tôi tham gia livestream trên mạng xã hội, giới thiệu về những vườn hoa đào đỏ rực cho nhiều người biết."

Thông tin này nhanh chóng được lan truyền trong các nhóm du lịch trên Facebook, thu hút nhiều nhiếp ảnh gia tìm đến ghi hình và tiếp tục quảng bá hình ảnh của thôn.

Nguồn thu mới từ du lịch

Trưởng thôn Chang A Cớ cho biết: "Trước và sau Tết Bính Ngọ, lượng khách đến thôn Lùng Cúng khoảng 5.000 người. Mỗi chuyến xe ôm chở khách từ Tú Lệ ra vào bản có giá từ 800.000 đến 1 triệu đồng, tạo nguồn thu nhập đột biến cho các thanh niên trong thôn. Một số gia đình cũng nhanh nhạy mở dịch vụ lưu trú, ăn nghỉ tạm thời. Các gia đình có vườn hoa đẹp, điểm check-in thì thu phí ra vào chụp ảnh."

Ông còn nói thêm: "Đó là chưa kể đến các dịch vụ lưu trú, đi lại, ăn uống ở ngoài khu vực Tú Lệ."

Nguyện vọng chính đáng của 1.340 người dân

Nguyện vọng lớn nhất của 1.340 người Mông tại thôn Lùng Cúng hiện nay là Trung ương và tỉnh Lào Cai sớm hoàn tất việc kéo điện lưới và làm đường giao thông vào bản. Chỉ khi có được những điều kiện cơ bản này, Lùng Cúng mới thực sự phát triển bền vững và không bị lãng quên giữa những triền đồi Tây Bắc hùng vĩ.

Cả thôn hiện có 219 hộ với 1.340 nhân khẩu nhưng không có một ngôi nhà xây nào. Nhà ở đây chủ yếu là nhà cổ người Mông, phản ánh một cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng cũng đầy bản sắc văn hóa truyền thống.