Chính phủ Thái Lan đang đề xuất một dự án đầy tham vọng mang tên 'Cầu đường bộ' để vận chuyển hàng hóa giữa các cảng, thay vì sử dụng đường biển qua eo biển Malacca. Dự án được đưa ra trong bối cảnh thương mại toàn cầu bất ổn, khi hoạt động vận chuyển bị gián đoạn do cuộc chiến tranh Iran tại eo biển Hormuz.
Phản đối từ ngư dân
Nhiều ngư dân miền nam Thái Lan nằm trong số những người phản đối hành lang vận tải mới này, vì nó được xem là lựa chọn thay thế cho tuyến đường biển qua eo biển Malacca. Dự án trị giá 30,45 tỉ USD phác thảo các tuyến đường sắt và đường bộ vắt ngang chiều dài khoảng 90 km qua một bán đảo, kết nối hai cảng biển mới.
Kế hoạch đã được Thủ tướng Anutin Charnvirakul khôi phục sau khi chiến tranh tại Iran và việc đóng cửa eo biển Hormuz cho thấy sự phụ thuộc của các nước vào những điểm nghẽn chiến lược trên biển. Tuyến hành lang vận tải, được mệnh danh là 'cầu trên bộ', sẽ cho phép hàng hóa được dỡ xuống tại khu vực đánh cá của Chumphon (phía đông, vịnh Thái Lan), vận chuyển qua đường bộ, sau đó được chất lại lên tàu hàng tại Ranong, dọc theo bờ biển Andaman phía tây.
Dự án sẽ đưa tàu container và đường bộ đến một khu vực vốn là ngư trường và đất nông nghiệp, có khả năng làm đảo lộn cuộc sống tại đây. Một ngư dân chia sẻ: 'Tôi không muốn điều đó xảy ra chút nào, vì đó là khu vực mà tất cả chúng tôi đều sinh sống và mưu sinh. Nếu tuyến cầu cạn được xây dựng, tôi không biết chúng tôi sẽ đi đâu. Chỗ ở có thể tìm được, nhưng không tìm được nơi để kiếm sống và nuôi gia đình'.
Tranh luận về hiệu quả kinh tế
Cũng có sự khác biệt quan điểm về việc dự án có hợp lý về mặt kinh tế hay không. Chủ một tiệm cà phê cho biết các tính toán của ông cho thấy dự án phải mất tới 25 năm mới hòa vốn. Trong khi đó, sầu riêng từ làng của ông đã tạo ra doanh thu khoảng 303 triệu USD mỗi năm mà không cần thêm hạ tầng.
Ngược lại, ông Manus Sukvanitvichai, cố vấn cho phòng thương mại khu vực, cho rằng dự án sẽ mang lại nguồn thu: 'Khi tuyến cầu cạn mới được xây dựng, nó sẽ tạo ra việc làm và sinh kế. Một số người nói sẽ tăng thêm khoảng 200.000 vị trí. Các ngành kinh doanh liên quan sẽ phát triển'.
Một báo cáo của chính phủ mà Reuters có được cho thấy hành lang này có thể giảm chi phí hậu cần gần 30% và rút ngắn thời gian vận chuyển lên đến 14 ngày cho hàng hóa đi giữa Trung Quốc và các cảng ở Nam Á và Trung Đông. Tuy nhiên, để khả thi, các hãng tàu container phải chấp nhận chi phí tài chính và thời gian để dỡ hàng, vận chuyển qua đường bộ và chất lại lên tàu khác.
Ông Eugene Mark tại Viện ISEAS-Yusof Ishak (Singapore) nhìn nhận tuyến đường này giống như một tài sản an ninh quốc gia hơn, nhằm bảo đảm các tuyến năng lượng nội địa và thúc đẩy năng lực xuất khẩu phía tây của chính Thái Lan.
Đánh giá tác động môi trường
Các cơ quan quản lý đã yêu cầu đánh giá mới về tác động môi trường và sức khỏe, do có sự chênh lệch lớn giữa nghiên cứu của chính phủ và tư nhân tại các địa điểm được đề xuất. Một hội đồng do chính phủ Thái Lan chỉ định để xem xét dự án dự kiến sẽ trình bày phát hiện của mình trước cuối tháng 7.
