Thanh Hóa đối mặt với tình trạng thiếu hụt cán bộ nghiêm trọng ở cấp xã
Theo thông tin từ bà Hà Thị Tuyết, Trưởng phòng Xây dựng chính quyền và Công tác thanh niên thuộc Sở Nội vụ tỉnh Thanh Hóa, hiện nay tổng số cán bộ, công chức, viên chức trong khối chính quyền cấp tỉnh là 10.028 người, trong khi đó cấp xã chỉ có 7.494 người. Đáng chú ý, khối chính quyền cấp xã đang thiếu khoảng 1.000 người so với biên chế được giao, tạo ra những thách thức lớn trong việc vận hành bộ máy hành chính địa phương.
Nguyên nhân và thực trạng thiếu hụt nhân sự
Từ khi thực hiện cải cách hành chính, bỏ cấp huyện và sáp nhập xã để chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, toàn tỉnh Thanh Hóa đã có khoảng 3.000 cán bộ nghỉ việc theo Nghị định 178. Bà Tuyết cho biết, mặc dù công chức cấp xã đã được bố trí cơ bản theo biên chế, nhưng tình trạng thiếu cục bộ vẫn xảy ra, đặc biệt là ở các xã miền núi, nơi một số địa phương thiếu số lượng lớn nhân sự.
Để khắc phục vấn đề này, Sở Nội vụ Thanh Hóa đã ban hành văn bản hướng dẫn các địa phương về quy trình tiếp nhận công chức, viên chức và cán bộ bán chuyên trách mà không cần qua thi tuyển. Tỉnh cũng đã điều động biệt phái hàng trăm cán bộ, công chức từ các xã miền xuôi lên miền núi công tác. Tuy nhiên, những vị trí đặc thù đòi hỏi chuyên môn sâu như cán bộ địa chính và công nghệ thông tin vẫn thiếu và rất khó để bổ sung.
Giải pháp từ Sở Nội vụ và thực tế tại các xã miền núi
Mới đây, Sở Nội vụ Thanh Hóa đã ban hành Văn bản số 831/SNV-CCVC vào ngày 12/2/2026, gửi đến các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, Ban Quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp, Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh, cùng UBND các xã, phường trên địa bàn. Văn bản này cho phép các địa phương chủ động bổ sung số lượng công chức thiếu thông qua việc điều chuyển nhân sự giữa khối Đảng, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể sang chính quyền, hoặc tiếp nhận những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã từ 5 năm trở lên mà không cần thi tuyển.
Tuy nhiên, thực tế tại các xã miền núi vẫn rất khó khăn. Ví dụ, xã Trung Sơn thiếu 10 cán bộ, trong đó không có cán bộ địa chính và công nghệ thông tin. Xã Trung Thành cũng thiếu 10 cán bộ, và việc không có cán bộ địa chính đã khiến các giao dịch liên quan đến đất đai của người dân không thể thực hiện được, như cấp mới, cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chuyển nhượng, tặng cho, hay thừa kế.
Ông Nguyễn Văn Lực, Phó Chủ tịch UBND xã Trung Thành, chia sẻ: "Dù số lượng không lớn, nhưng các giao dịch liên quan đến đất đai chúng tôi phải trao đổi, xin lỗi người dân tạm thời chưa làm được vì không có cán bộ chuyên môn. Cán bộ địa chính yêu cầu phải có chuyên môn sâu, biết đọc bản đồ và nắm rõ quy định của pháp luật mới thực hiện được. Sắp tới địa phương sẽ triển khai các công trình dự án liên quan đến đất đai như giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, đền bù hỗ trợ mà xã không có cán bộ địa chính thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn."
Tương tự, xã Trung Sơn được giao 32 biên chế nhưng mới chỉ có 18 cán bộ, công chức. Ông Đỗ Phi Hùng, Chủ tịch UBND xã Trung Sơn, cho biết: "Xã hiện thiếu 1 cán bộ kế toán, một cán bộ đất đai – xây dựng, cán bộ công nghệ thông tin… Hiện tại, Văn phòng, Phòng Kinh tế và Phòng Văn hóa xã chưa có trưởng phòng."
Thách thức trong việc tuyển dụng và hướng đi tương lai
Trung Sơn và Trung Thành là những xã vùng sâu, vùng xa thuộc huyện Quan Hóa (cũ), với điều kiện kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn. Các địa phương này đang hoàn tất thủ tục để thông báo tiếp nhận hồ sơ công chức, viên chức theo hướng dẫn của Sở Nội vụ Thanh Hóa. Tuy nhiên, qua rà soát, những người đủ điều kiện tiếp nhận tại địa phương hoặc khu vực lân cận lại không phù hợp với chuyên môn của các vị trí đang thiếu, làm gia tăng thách thức trong việc bổ sung nhân sự chất lượng.
Trước đó, báo chí đã phản ánh về tình trạng "Thiếu cán bộ miền núi xứ Thanh: Khó tuyển nhân lực chất lượng", nêu bật những khó khăn sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Ví dụ, xã Trung Thành được giao 32 biên chế nhưng mới chỉ có 22 cán bộ, công chức sau gần 9 tháng hoạt động, và Trung tâm hành chính công của xã được giao 5 biên chế nhưng hiện chỉ có 2 người.
Nhìn chung, việc thiếu hụt cán bộ, đặc biệt là ở các xã miền núi của Thanh Hóa, không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương mà còn gây trở ngại lớn cho việc cung cấp dịch vụ công thiết yếu cho người dân. Các giải pháp hiện tại như điều động biệt phái và tiếp nhận không qua thi tuyển có thể phần nào giảm bớt áp lực, nhưng vẫn cần những chiến lược dài hạn để thu hút và giữ chân nhân tài tại những vùng khó khăn này.
