Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mỗi xã tại tỉnh Thanh Hóa hiện đang đảm nhận khoảng 254 nhiệm vụ vốn trước đây thuộc thẩm quyền của cấp huyện. Đây là một trong những kết quả nổi bật được đưa ra tại hội nghị sơ kết do Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa tổ chức vào sáng ngày 1 tháng 6.
Những con số ấn tượng sau một năm thực hiện mô hình mới
Ông Nguyễn Hoài Anh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa, nhấn mạnh rằng Thanh Hóa là địa phương có quy mô dân số lớn, diện tích rộng, với địa bàn miền núi chiếm hơn hai phần ba diện tích tự nhiên. Tỉnh đã tiến hành sắp xếp 547 xã, phường, thị trấn thành 166 đơn vị hành chính cấp xã, tạo ra bước chuyển lớn trong tổ chức bộ máy và phương thức quản lý.
Theo báo cáo tại hội nghị, sau một năm triển khai, bình quân mỗi xã, phường có 61,6 công chức và 5,5 viên chức. Công tác phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh với hơn 1.060 nhiệm vụ được giao cho cấp xã thực hiện, góp phần nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của chính quyền cơ sở.
Thanh Hóa cũng hoàn thành rà soát 60 thủ tục hành chính đặc thù, giúp giảm 60% chi phí và rút ngắn 62% thời gian giải quyết. Cơ chế "làn xanh" được áp dụng đối với 44 thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực đầu tư, doanh nghiệp, đất đai, xây dựng và việc làm.
Đáng chú ý, các Trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã đã tiếp nhận hơn 900.000 hồ sơ, với tỷ lệ giải quyết đúng hạn đạt 99,05%. Cùng với đó, hạ tầng số và hạ tầng viễn thông tiếp tục được đầu tư, nâng cấp, đáp ứng yêu cầu vận hành các hệ thống thông tin. Các xã, phường từng bước thích ứng với phương thức làm việc trên môi trường số, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Khó khăn và thách thức trong quá trình vận hành
Các đại biểu cho rằng bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình vận hành mô hình mới vẫn còn không ít khó khăn. Thanh Hóa là địa phương có số lượng đơn vị hành chính cấp xã đứng thứ hai cả nước. Quy mô nhiều xã còn nhỏ, nguồn lực phân tán, ảnh hưởng đến công tác quy hoạch, đầu tư phát triển và bố trí đội ngũ cán bộ chất lượng cao.
Sau khi không còn cấp huyện, nhiều nhiệm vụ được chuyển giao trực tiếp cho cấp xã. Theo thống kê, mỗi xã đang đảm nhận khoảng 254 nhiệm vụ trước đây thuộc thẩm quyền cấp huyện. Trong khi đó, đội ngũ cán bộ có kinh nghiệm ở các lĩnh vực chuyên sâu như quy hoạch, đầu tư xây dựng, công nghệ thông tin, giáo dục và y tế còn thiếu. Một số địa phương gặp khó khăn trong bố trí cán bộ theo vị trí việc làm, thích ứng với phương thức quản lý mới. Tình trạng vừa thừa vừa thiếu trụ sở làm việc, cơ sở vật chất sau sắp xếp cũng đang đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ.
Đổi mới tư duy từ quản lý hành chính sang phục vụ, kiến tạo phát triển
Tại hội nghị, ông Hoàng Trung Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tổ chức Trung ương, đánh giá cao sự chủ động, quyết liệt của Thanh Hóa trong triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Ông đề nghị địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả; tăng cường phối hợp liên thông giữa các cơ quan; đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị theo hướng gần dân, sát dân, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
Theo ông Dũng, Thanh Hóa cần quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá cán bộ dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp; thực hiện tốt chủ trương khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.
Ông Lê Đức Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, cho rằng bên cạnh những kết quả tích cực, vẫn còn những hạn chế cần sớm khắc phục. Ông chỉ ra rằng trách nhiệm của một số sở, ngành, địa phương trong nắm bắt tình hình, hướng dẫn tháo gỡ khó khăn cho cơ sở chưa thật sự kịp thời; công tác tham mưu phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực còn chậm và thiếu đồng bộ; một bộ phận cán bộ, công chức cấp xã chưa theo kịp yêu cầu nhiệm vụ mới, còn biểu hiện trông chờ, né tránh trách nhiệm.
Ông yêu cầu các cấp, ngành tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiện đại và hiệu quả; hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân. Đặc biệt, chính quyền các cấp cần đổi mới mạnh mẽ tư duy từ "quản lý hành chính" sang "phục vụ, kiến tạo phát triển", lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Tỉnh Thanh Hóa phấn đấu trong năm 2026 giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm trước, bảo đảm các thủ tục ngày càng minh bạch, thuận tiện và hiệu quả hơn. Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa cũng yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường kết nối và liên thông dữ liệu giữa tỉnh và cấp xã; ưu tiên nguồn lực cho các địa bàn miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư.
