Tỉnh Thanh Hóa hiện có 422 khối, xóm sau khi thực hiện sắp xếp vẫn chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định. Trong số này, có 225 khối, xóm chưa đạt tiêu chuẩn nhưng được đề nghị không tiếp tục sắp xếp, và 197 khối, xóm mới hình thành sau sắp xếp nhưng vẫn chưa đạt tiêu chuẩn. Mục tiêu của tỉnh là phấn đấu giảm 2.413 thôn, tổ dân phố vào ngày 4/6/2026.
Nguyên nhân các khối xóm chưa đạt chuẩn
Trong số 225 khối, xóm chưa đạt tiêu chuẩn nhưng không tiếp tục sắp xếp, có 59 xã và 2 phường với các yếu tố đặc thù. Các xóm này thường nằm trên địa bàn đặc biệt khó khăn, đồi núi rộng, địa hình chia cắt, giao thông đi lại khó khăn. Nhiều khu vực thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống phân tán, thưa thớt, hoặc là địa bàn biên giới, di dân, tái định cư. Một số thôn, xóm, bản nằm biệt lập, khó khăn trong việc kết nối với các khu vực lân cận.
Đối với 197 xóm đã thực hiện sắp xếp nhưng vẫn chưa đạt tiêu chuẩn, nguyên nhân chính là do trước khi sắp xếp, hầu hết các xóm có quy mô nhỏ. Khi tiến hành sắp xếp, quy mô vẫn chưa đạt yêu cầu theo quy định. Nếu tiếp tục sắp xếp thêm, không có xóm liền kề phù hợp để hợp nhất. Địa hình tại các xóm này thường biệt lập, giáp sông, giáp núi, xa trung tâm, khoảng cách xa với các xóm lân cận. Một số xóm ở vùng lõi có phong tục, tập quán riêng biệt, gây khó khăn cho việc sáp nhập.
Kế hoạch sắp xếp thôn, tổ dân phố
Theo kế hoạch, các xã, phường sẽ hoàn thành xây dựng đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố trước ngày 15/6. Sau đó, tổ chức lấy ý kiến nhân dân trước ngày 22/6. Cuối cùng, trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét, ban hành nghị quyết về việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trước ngày 30/6/2026.
Ngay sau khi Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã, ở thôn, tổ dân phố, ngày 22/5/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã ban hành Công văn số 5620/UBND-TH khẩn trương triển khai các nhiệm vụ. Trong đó, giao Ủy ban nhân dân các xã, phường khẩn trương tổ chức rà soát toàn bộ thôn, xóm, khối, bản, tổ dân phố trên địa bàn; xây dựng phương án sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố; phương án kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp; đề xuất phương án chính sách hỗ trợ theo quy định.
Tiêu chí quy mô sắp xếp
Về tiêu chí quy mô, đối với các xã, thôn, xóm, bản sau sắp xếp phải có từ 350 hộ gia đình trở lên. Đối với các phường, khối phải có từ 450 hộ gia đình trở lên. Riêng đối với các khối, xóm, thôn, bản có yếu tố đặc thù như: địa bàn biên giới; có địa hình bị chia cắt phức tạp; nằm biệt lập thì quy mô khối, xóm, thôn, bản có thể thấp hơn định hướng nêu trên. Trong trường hợp này, Ủy ban nhân dân cấp xã phải giải trình, nêu rõ lý do tại phương án gửi Ủy ban nhân dân tỉnh.
