Trong khuôn khổ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, sáng 5/6, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã chủ trì chương trình trao đổi, thảo luận với các đại biểu dự Đại hội. Chủ đề của buổi làm việc là "Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số".
Cùng tham dự có các Ủy viên Trung ương Đảng: Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Phi Long, cùng Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa XIV, nhiệm kỳ 2026-2031 Nguyễn Anh Tuấn.
Định hướng thảo luận và những trăn trở về năng suất lao động
Phát biểu định hướng nội dung thảo luận, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh rằng chủ đề này đã được đề cập sâu sắc trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên khai mạc Đại hội. Ông cho biết, trong quá trình triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng và chuẩn bị cho Đại hội Công đoàn, Đoàn Chủ tịch và Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn đã rất trăn trở về việc làm thế nào để nâng cao năng suất lao động và để Công đoàn cùng người lao động tham gia hiệu quả vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Nghị quyết Đại hội Công đoàn lần thứ XIV đã cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết Đại hội Đảng, xác định rõ trách nhiệm của tổ chức Công đoàn trong việc chăm lo đời sống, thu nhập, việc làm của người lao động, khơi dậy tinh thần sáng tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Việc Thủ tướng trực tiếp trao đổi với đại biểu là cơ hội quý để người lao động bày tỏ tâm tư, nguyện vọng và kiến nghị với Đảng, Nhà nước.
Ý kiến từ người lao động: Đào tạo, tiền lương và nhà ở
Năng suất lao động Việt Nam còn thấp so với khu vực
Mở đầu trao đổi, Anh hùng Lao động Phạm Đình Duẩn, Phó Trưởng phòng Điều khiển sản xuất Công ty cổ phần Than Vàng Danh, chỉ ra rằng theo số liệu năm 2025, năng suất lao động của Việt Nam chỉ bằng khoảng 41% của Malaysia, 26,5% của Hàn Quốc, 24% của Nhật Bản và hơn 11% của Singapore. Ông nhận định người lao động Việt Nam cần cù, thông minh, ham học hỏi, nhưng cần được đào tạo bài bản và làm việc trong môi trường hiện đại để đạt năng suất ngang bằng các nước phát triển.
Đào tạo nghề cần gắn với thực tiễn
Tiến sĩ Kỹ thuật Lê Đình Lương, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, quan tâm đến công tác đào tạo nghề. Ông cho biết phần lớn công nhân tại TP.HCM chỉ có bằng tốt nghiệp THPT hoặc THCS, chưa qua đào tạo nghề bài bản. Nguyên nhân là do các trường nghề xa nơi ở và làm việc, thiếu khóa học ngắn hạn linh hoạt, nội dung đào tạo lạc hậu. Ông đề xuất Chính phủ phát triển giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao, ưu tiên đặt trường nghề trong khu công nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp tham gia đào tạo và phát triển hệ thống đào tạo trực tuyến.
Thi đua và sáng kiến chưa được ghi nhận xứng đáng
Đại biểu Hoàng Phúc Long, Chủ tịch Công đoàn Liên doanh Vietsovpetro, chỉ ra rằng phong trào thi đua nhiều nơi còn hình thức, sáng kiến của người lao động chưa được khen thưởng tương xứng. Ông đề xuất hoàn thiện cơ chế thưởng sáng kiến, gắn sáng tạo và năng suất với thu nhập.
Tiền lương và phúc lợi là động lực cống hiến
Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH New Apparel Far Eastern Việt Nam Nguyễn Thị Mai Chi đặt câu hỏi: Nếu người lao động luôn lo nghĩ về cơm áo gạo tiền, liệu họ có yên tâm sáng tạo và nâng cao năng suất? Bà kiến nghị Chính phủ nghiên cứu mức lương đủ sống, hoàn thiện chính sách phúc lợi như nhà ở xã hội, nhà trẻ, trường học và các thiết chế văn hóa, tạo điều kiện cho công đoàn cơ sở bảo vệ quyền lợi người lao động.
Nhà ở cho công nhân: Nhu cầu cấp thiết
Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình Nguyễn Thị Thanh chia sẻ về tình trạng công nhân phải thuê trọ chật chội, ẩm thấp, chi phí tăng cao, ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất. Bà đề xuất phát triển đa dạng nhà ở cho thuê, thuê-mua, ưu tiên quy hoạch gần khu công nghiệp và có cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp.
An toàn lao động và môi trường sống
Đại biểu Cao Minh Hòa, Giám đốc Kỹ thuật, Chủ tịch Công đoàn Công ty cổ phần Sữa TH, nhấn mạnh nhu cầu về môi trường làm việc an toàn và nơi cư trú an ninh. Ông kiến nghị đầu tư đồng bộ hạ tầng khu công nghiệp gắn với nhà ở, nâng cấp giao thông kết nối, và tăng cường đấu tranh với tội phạm công nghệ cao, tín dụng đen.
Chuyển đổi số và AI: Động lực mới cho năng suất
Bà Trần Thúy Dương từ Trường đại học FPT cho rằng chuyển đổi số và AI là động lực mới, nhưng thách thức lớn nhất là kỹ năng của người lao động. Bà khuyến nghị Chính phủ đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số và AI, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ song song với đào tạo con người, và xây dựng nền tảng số dùng chung như trợ lý AI, hệ thống học trực tuyến.
Phản hồi từ Chính phủ và các bộ, ngành
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Mạnh Khương đồng tình với việc hoàn thiện cơ chế khen thưởng sáng kiến, khẳng định tinh thần "ở đâu có sáng kiến, ở đó phải được ghi nhận xứng đáng". Bộ Nội vụ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, đề xuất chính sách khuyến khích mạnh mẽ hơn.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết việc khám sức khỏe định kỳ đã được cải thiện nhưng nhiều doanh nghiệp nhỏ chưa quan tâm đúng mức. Bà đề nghị công đoàn tăng cường giám sát thực thi pháp luật, xây dựng chương trình hỗ trợ khám chữa bệnh nghề nghiệp.
Thủ tướng chỉ đạo: Chất lượng nguồn nhân lực là then chốt
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao sáng kiến tổ chức chương trình và lựa chọn chủ đề. Thủ tướng khẳng định, muốn tăng năng suất lao động quốc gia phải bắt đầu từ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là đào tạo nghề, kỹ năng số và khả năng thích ứng với mô hình sản xuất mới. Doanh nghiệp cần tiên phong trong chuyển đổi số, và Chính phủ sẽ hỗ trợ đào tạo lại, chuyển đổi nghề nghiệp để đảm bảo việc làm bền vững.
Về cải cách tiền lương, Thủ tướng cho biết các cơ quan đang nghiên cứu đề án cải cách chính sách tiền lương cho cả khối công chức và người lao động. Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Nội vụ đề xuất giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp thúc đẩy phong trào sáng kiến, bao gồm ưu đãi thuế và cơ chế thưởng dài hạn.
Về nhà ở, Thủ tướng nhấn mạnh chuyển từ tư duy "sở hữu nhà ở" sang đảm bảo "quyền có nhà ở", tạo điều kiện cho người lao động thuê nhà dài hạn với giá phù hợp. Các khu nhà ở công nhân phải được quy hoạch đồng bộ với trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế.
Thủ tướng tin tưởng rằng với trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng cống hiến của lực lượng lao động, cùng vai trò nòng cốt của Công đoàn, Việt Nam sẽ thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng bền vững hai con số, đưa đất nước vào kỷ nguyên giàu mạnh, phồn vinh. Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng cam kết tiếp thu đầy đủ các ý kiến, kiến nghị để nghiên cứu, xử lý, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người lao động.
