Nỗi ám ảnh về sông Ngàn Phố đang ngày đêm bủa vây hàng chục hộ dân tại thôn Yên Long, xã Sơn Giang, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Những cơn mưa lớn không chỉ cuốn trôi đất đai mà còn đẩy nhiều căn nhà đến bên bờ vực sụp đổ.
Người dân sống trong cảnh thấp thỏm
Ghi nhận của phóng viên cho thấy, dọc bờ sông Ngàn Phố đoạn qua thôn Yên Long xuất hiện hàng loạt điểm sạt lở nghiêm trọng. Nhiều vết nứt lớn, xé toang mặt đất, kéo dài hàng chục mét phía sau vườn nhà dân. Những mảng đất lớn cùng cây cối, bờ tre liên tục bị dòng nước cuốn trôi xuống lòng sông.
Bà Nguyễn Thị Thìn (50 tuổi), ngụ thôn Yên Long, vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại trận thiên tai cuối năm 2025. Bà kể: “Đợt mưa bão đó, một mảng đất hơn 10 mét phía sau nhà bất ngờ đổ ụp xuống sông, kéo đổ sập một góc bếp. Quá hoảng sợ, cách đây vài tháng, tôi phải vay mượn, thuê xe tải đổ hàng trăm khối đất san lấp để giữ móng nhà, tiêu tốn hơn 100 triệu đồng nhưng cứ mưa xuống là đất lại trôi.”
Tương tự, gia đình ông Hoàng Xuân Thế (49 tuổi) cũng đang lâm vào cảnh tiến thoái lưỡng nan. Dù đã cùng chính quyền đóng cọc tre, đổ hàng khối đất đá gia cố khu vườn sau nhà, tình trạng sạt lở vẫn diễn biến phức tạp. Ông Thế lo lắng: “Cứ mỗi lần mưa lớn, nước sông dâng cao là cả nhà mất ăn mất ngủ. Đất cứ lở dần vào sát vách nhà, không biết sập lúc nào.”
Theo người dân, sạt lở bờ sông Ngàn Phố đã xảy ra nhiều năm nhưng nghiêm trọng nhất là từ sau lũ năm 2025. Nhiều hộ đã bỏ hàng trăm triệu đồng mua đất đá bồi đắp, đóng cọc tre dọc mép nước. Tuy nhiên, mọi nỗ lực đều trở nên vô ích khi mỗi trận mưa lũ lại cuốn phăng các rào chắn xuống lòng sông.
Địa phương lực bất tòng tâm
Ông Nguyễn Trường Giang, Chủ tịch UBND xã Sơn Giang, thừa nhận sạt lở dọc sông Ngàn Phố đoạn qua thôn Yên Long đã kéo dài hơn 1 km, đe dọa trực tiếp đến 30 hộ dân, nhiều vị trí nước đã ngoạm sát vào nhà ở.
Ông Giang cho biết, với nguồn ngân sách eo hẹp, chính quyền chỉ có thể hỗ trợ kinh phí theo kiểu “giật gấu vá vai” bằng các biện pháp thủ công như đắp đất, đóng cọc tre gia cố tạm thời, hoặc di dời dân khẩn cấp khi có bão lũ. “Để xây dựng một tuyến kè kiên cố cần kinh phí hàng chục, thậm chí hàng trăm tỉ đồng. Xã đã nhiều lần kiến nghị lên cấp trên nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết.”
Trước tình hình đó, địa phương tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân các giải pháp tạm thời và xây dựng phương án di dời khi có mưa lớn hoặc nước sông dâng cao.
