Thành phố Sài Gòn được thành lập chính thức vào ngày 8 tháng 1 năm 1877, khi Tổng thống Pháp De Mac Mahon ký sắc lệnh thành lập. Sắc lệnh gồm 9 chương, 78 điều quy định tổ chức quản lý thành phố. Đốc lý đầu tiên là Lamy, do Thống soái Nam Kỳ bổ nhiệm. Từ đó đến năm 1931, thành phố có 25 viên Đốc lý.
Ủy ban quân quản sau 30/4/1975
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, Ủy ban quân quản thành phố Sài Gòn - Gia Định được thành lập, do Thượng tướng Trần Văn Trà làm Chủ tịch. Các Phó Chủ tịch gồm Võ Văn Kiệt, Mai Chí Thọ, Hoàng Cầm, Trần Văn Danh, Cao Đăng Chiếm. Ủy viên gồm Bùi Thanh Khiết, Nguyễn Văn Thủ, Dương Kỳ Hiệp, Võ Thanh Danh, Phan Minh Tánh.
Đổi tên thành TPHCM
Ngày 2 tháng 7 năm 1976, Quốc hội khóa VI quyết định đổi tên nước thành Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và đặt tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh.
Nguyện vọng đổi tên từ năm 1946
Nguyện vọng đặt tên Thành phố Hồ Chí Minh cho Sài Gòn đã được nhen nhóm từ năm 1946. Theo Báo Cứu Quốc ngày 27/8/1946, bác sĩ Nghiệp đề nghị đổi tên Sài Gòn thành Thành phố Hồ Chí Minh tại buổi họp mặt của Phòng Nam Bộ Trung ương, được toàn thể hội nghị tán thành và gửi kiến nghị lên Chính phủ.
Chủ tịch đầu tiên của TPHCM
Chủ tịch đầu tiên của Thành phố Hồ Chí Minh là ông Võ Văn Kiệt (Sáu Dân), giữ chức từ tháng 1/1976 đến tháng 6/1977. Các Phó Chủ tịch gồm Mai Chí Thọ, Lê Đình Nhơn, Nguyễn Văn Hiếu. UBND TPHCM khóa I (1977-1981) do ông Vũ Đình Liệu làm Chủ tịch từ tháng 6/1977 đến tháng 3/1979.
