Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 1618/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Cả thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quy hoạch này đặt mục tiêu khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, đảm bảo an ninh nguồn nước, phòng chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần phát triển bền vững kinh tế - xã hội vùng Bắc Trung Bộ.
Phạm vi và mục tiêu của quy hoạch
Lưu vực sông Cả bao gồm diện tích tự nhiên khoảng 27.200 km2, trải dài trên địa bàn các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, một phần tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Quảng Bình. Đây là một trong những lưu vực sông lớn nhất miền Trung, có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Cả thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được xây dựng nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về quản lý tài nguyên nước, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu. Quy hoạch này cũng là cơ sở để triển khai các dự án đầu tư phát triển trên lưu vực, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ và hiệu quả.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030
- Đảm bảo an ninh nguồn nước: Cung cấp đủ nước cho sinh hoạt, sản xuất và các nhu cầu thiết yếu khác, đặc biệt trong mùa khô hạn. Phấn đấu cấp nước sinh hoạt đạt tiêu chuẩn cho 100% dân số đô thị và 95% dân số nông thôn.
- Phòng chống thiên tai: Nâng cao năng lực phòng chống lũ, ngập úng, sạt lở bờ sông. Hoàn thiện hệ thống đê điều, hồ chứa, công trình thủy lợi để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
- Sử dụng hiệu quả tài nguyên nước: Tăng cường quản lý, khai thác, sử dụng tiết kiệm nước. Áp dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất để giảm thất thoát nước, nâng cao hiệu suất sử dụng.
- Bảo vệ môi trường nước: Kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải, xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn trước khi xả ra môi trường. Bảo vệ và phục hồi các hệ sinh thái thủy sinh, bảo tồn đa dạng sinh học.
- Thích ứng với biến đổi khí hậu: Xây dựng các kịch bản biến đổi khí hậu, đánh giá tác động và đề xuất các giải pháp thích ứng phù hợp. Nâng cao nhận thức cộng đồng về biến đổi khí hậu và quản lý tài nguyên nước.
Các giải pháp chính
Để đạt được các mục tiêu trên, quy hoạch đề ra một số giải pháp chủ yếu:
Giải pháp về quản lý, điều hành
Hoàn thiện thể chế, chính sách về quản lý tài nguyên nước; tăng cường sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương trong quản lý lưu vực sông. Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu, thông tin về tài nguyên nước, cảnh báo sớm thiên tai. Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên nước.
Giải pháp về đầu tư, phát triển
Đầu tư xây dựng, nâng cấp các hồ chứa, đập dâng, hệ thống thủy lợi, công trình cấp nước sinh hoạt và sản xuất. Xây dựng các công trình phòng chống lũ, ngập úng, chống sạt lở bờ sông. Phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu, sử dụng nước tiết kiệm.
Giải pháp về khoa học công nghệ
Nghiên cứu, ứng dụng công nghệ tiên tiến trong quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên nước. Phát triển công nghệ xử lý nước thải, tái sử dụng nước. Xây dựng hệ thống giám sát tự động chất lượng nước, cảnh báo sớm ô nhiễm. Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực quản lý tài nguyên nước.
Giải pháp về bảo vệ môi trường
Kiểm soát chặt chẽ các nguồn thải từ sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, làng nghề, khu dân cư. Xử lý triệt để nước thải trước khi xả ra môi trường. Bảo vệ và phát triển rừng đầu nguồn, phục hồi các hệ sinh thái thủy sinh. Tuyên truyền, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường nước cho cộng đồng.
Tầm nhìn đến năm 2050
Đến năm 2050, lưu vực sông Cả được quản lý tổng hợp, bền vững, đảm bảo an ninh nguồn nước, chủ động phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu. Tài nguyên nước được khai thác, sử dụng hiệu quả, tiết kiệm, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học. Hệ thống hạ tầng thủy lợi, cấp nước, thoát nước được đầu tư đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.
Quy hoạch tổng hợp lưu vực sông Cả được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của vùng Bắc Trung Bộ, nâng cao đời sống nhân dân và bảo vệ môi trường sinh thái.
