Dưới cái nắng miền Trung, tại khu vực Câu Nhi, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập 584 thuộc Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị đang miệt mài khảo sát, đào bới từng lớp đất với mong muốn không bỏ sót bất cứ dấu tích nào của những người lính đã anh dũng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Phát hiện từ bộ hồ sơ nghiên cứu định vị
Theo Đại tá Trương Viết Hải, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị, tháng 6/2025, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tiếp nhận bộ hồ sơ nghiên cứu định vị khu vực chôn cất các liệt sĩ Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 hy sinh trong trận đánh ngày 26/5/1972 tại Câu Nhi.
Bộ hồ sơ dài 23 trang là kết quả nghiên cứu công phu của nhóm, gồm: kỹ sư Lâm Hồng Tiên, cựu chiến binh Trần Ngọc Hiền, cựu binh Quân đội Hoa Kỳ Richard Magner và cử nhân Trần Hà Lan. Từ việc đối chiếu nhiều nguồn sử liệu, bản đồ tác chiến, ảnh không quân cùng lời kể của nhân chứng, nhóm nghiên cứu nhận định vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa được quy tập.
Theo kết luận của nhóm, số lượng hài cốt còn nằm lại tại đây có thể lên tới 64 liệt sĩ trong phạm vi khoảng 5.000m².
Xác minh toàn diện và hỗ trợ công nghệ
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ của tỉnh Quảng Trị đã chỉ đạo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phối hợp với các ngành chức năng và chính quyền địa phương tiến hành xác minh toàn diện. Nhiều nguồn tư liệu được rà soát, từ bản đồ quân sự, sơ đồ tác chiến, ảnh tư liệu đến lời kể của các nhân chứng lịch sử và những người từng trực tiếp tham gia quy tập liệt sĩ nhiều năm trước.
Đặc biệt, Ban Chỉ đạo quốc gia đã hỗ trợ Tổ công tác ra đa xuyên đất thuộc Viện Thiết kế, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật tham gia khảo sát nhằm xác định chính xác hơn các vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ.
Đại tá Trương Viết Hải thông tin, ngày 27/6, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị tiếp tục phối hợp với Tổ công tác ra đa xuyên đất khảo sát thực địa tại hai vị trí nghi vấn.
Điểm khảo sát thứ nhất là khu ruộng lúa rộng khoảng 500m², nơi trước đây từng phát hiện một số di vật nhưng chưa tìm thấy hài cốt. Điểm thứ hai là khu ruộng bỏ hoang rộng khoảng 200m², nơi người dân từng phát hiện nhiều mảnh vải và nilon nghi liên quan đến khu vực chôn cất.
Kết quả bước đầu cho thấy tại khu ruộng lúa xuất hiện tín hiệu địa chất không đồng nhất so với khu vực xung quanh. Đây được xem là căn cứ quan trọng để lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm.
Quyết tâm đưa liệt sĩ về với đất mẹ
Từ những thông tin trên, mấy ngày qua, cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập 584 cùng lực lượng dân quân địa phương đang tiến hành bóc từng lớp đất với hy vọng đưa các liệt sĩ còn nằm lại chiến trường năm xưa trở về với gia đình và đất mẹ. Việc tìm kiếm được kết hợp giữa máy xúc và đào thủ công. Máy cơ giới đảm nhiệm việc bóc lớp đất phía trên, trong khi cán bộ, chiến sĩ và lực lượng dân quân xã Nam Hải Lăng luôn theo sát để kiểm tra từng dấu hiệu bất thường. Khi phát hiện dấu tích nghi là hài cốt liệt sĩ, toàn bộ việc khai quật sẽ chuyển sang phương pháp thủ công nhằm bảo đảm sự cẩn trọng và tôn nghiêm. Dự kiến đợt tìm kiếm kéo dài khoảng 30 ngày.
Trung tá Bùi Huy Lợi, cán bộ Đội Quy tập 584, chia sẻ: "Dù công tác tìm kiếm còn nhiều khó khăn do thời gian đã lùi xa và địa hình thay đổi, nhưng bản thân cùng đồng đội luôn quyết tâm tìm kiếm, quy tập được nhiều hài cốt liệt sĩ nhất có thể, đáp lại mong mỏi bấy lâu của thân nhân các gia đình liệt sĩ, đồng thời góp phần thực hiện tốt chính sách đền ơn đáp nghĩa của Đảng và Nhà nước."
