Vào ngày 24.4, với 478/487 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết về việc thành lập Thành phố Đồng Nai, có hiệu lực thi hành từ ngày 30.4.2026. Đây là một bước ngoặt quan trọng, mở ra kỷ nguyên phát triển mới cho vùng đất này.
Cơ hội lịch sử
Trả lời phỏng vấn báo Thanh Niên, ông Võ Tấn Đức, Phó bí thư Thành ủy Đồng Nai, đồng thời là Tổ trưởng Tổ Chỉ đạo thực hiện các công trình, dự án trọng điểm trên địa bàn thành phố, chia sẻ: "Chưa bao giờ Đồng Nai đứng trước cơ hội lịch sử lớn như hiện nay. Một thành phố mới với những cơ chế mới cùng với hàng loạt dự án trọng điểm quốc gia đang được thực hiện."
Những dự án này bao gồm siêu dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành (sân bay Long Thành) cùng hàng loạt đại lộ kết nối sân bay với TP.HCM, khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ. Cụ thể là các tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, cao tốc Dầu Giây - Liên Khương; cao tốc Bến Lức - Long Thành; đường Vành đai 3 và Vành đai 4 TP.HCM.
Bên cạnh đó, các tuyến đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành, kéo dài metro Bến Thành - Suối Tiên về sân bay Long Thành, cùng đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi xuyên sân bay Long Thành cũng đang được gấp rút triển khai. Ông Võ Tấn Đức ví von: "Đồng Nai được đặt vào vị trí trái tim trung chuyển của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam."
Theo Phó bí thư Thành ủy Đồng Nai, lợi ích từ sự phát triển này không chỉ dành riêng cho Đồng Nai mà còn cho cả quốc gia. Khi hạ tầng kết nối hoàn thiện, Đồng Nai sẽ đóng vai trò là cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm logistics hiện đại của khu vực Đông Nam Á. Ông Đức nhấn mạnh: "TP.Đồng Nai đang nỗ lực hiện thực hóa lợi thế trên, thu hút các tập đoàn đa quốc gia đến đặt trụ sở và nhà máy công nghệ cao, thu hút lực lượng lao động và người dân đến làm việc, sinh sống, từ đó khẳng định vai trò trụ cột của một cực tăng trưởng quan trọng của cả nước."
Về định hướng phát triển, Phó bí thư Thành ủy Đồng Nai cho biết TP.Đồng Nai ưu tiên phát triển đô thị theo hướng xanh, thông minh, hiện đại, đa mục tiêu gắn với định hướng giao thông công cộng (TOD). Thành phố sẽ bảo đảm kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội giữa các đô thị trong và ngoài địa phương, đồng thời có cơ chế, chính sách phát triển khu đô thị ven sông và các khu đô thị đa chức năng, đa mục tiêu.
Đảng bộ thành phố xác định phát triển kinh tế đô thị hiện đại gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng đất và chất lượng không gian sống. Thành phố sẽ chủ động triển khai các giải pháp giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, quyết tâm thực hiện lộ trình hướng đến mục tiêu Net Zero trước năm 2045, ưu tiên sử dụng năng lượng sạch và năng lượng tái tạo.
Động lực đô thị sân bay
Trong quy hoạch Đồng Nai thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, thành phố xác định hai khu vực làm động lực phát triển mới là đô thị sân bay Long Thành và hành lang sông Đồng Nai.
Tại khu vực đô thị sân bay Long Thành, TP.Đồng Nai vừa ra quyết định phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 cho khu vực cửa ngõ phía tây sân bay Long Thành. Quyết định nêu rõ khu vực lập quy hoạch là một phân khu đô thị mới thuộc đô thị Long Thành, với các chức năng chính: khu đô thị, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính thương mại và dịch vụ hỗ trợ cảng hàng không, gắn kết chặt chẽ với sân bay Long Thành. Định hướng trở thành không gian đô thị cửa ngõ có vai trò quan trọng trong giao lưu, hội nhập quốc tế, đồng thời là khu vực dẫn dắt, tạo lập hình ảnh phát triển mới cho đô thị Long Thành và vùng Đông Nam Bộ.
Quy mô quy hoạch rộng hơn 6.318 ha, thuộc một phần phường Long Thành, xã Phước Thái và xã Long Phước. Ranh giới cụ thể: phía bắc giáp cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây; phía nam giáp cao tốc Bến Lức - Long Thành; phía đông giáp sân bay Long Thành và phường Long Thành, xã Long Phước; phía tây giáp phường Nhơn Trạch, xã Phước An.
Chủ tịch UBND phường Long Thành Lê Hoàng Sơn cho biết sau khi có quyết định phê duyệt, phường đang phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành của thành phố để hoàn thiện quy hoạch chung đô thị Long Thành và quy hoạch phân khu, đảm bảo tính đồng bộ với hạ tầng sân bay quốc tế. Ông nhấn mạnh: "Phường xác định trong quy hoạch không chỉ tập trung vào đường sá mà còn chú trọng quỹ đất cho công viên, cây xanh và các không gian công cộng. Bởi vì chúng tôi muốn xây dựng một đô thị không chỉ mạnh về kinh tế mà còn phải 'xanh' và có bản sắc."
Để công tác quy hoạch được thực hiện tốt, giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Theo Chủ tịch UBND phường Long Thành, địa phương sẽ thực hiện theo phương châm "hài hòa lợi ích", tức đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân theo đúng pháp luật, tạo sự đồng thuận cao nhất để sớm bàn giao mặt bằng sạch, tạo đà cho các dự án trọng điểm triển khai nhanh chóng. Ông Sơn đúc kết: "Với vị thế là trung tâm đô thị sân bay, phường Long Thành hướng tới xây dựng một hệ sinh thái phát triển toàn diện, kiến tạo một nơi đáng sống, đáng ở và đáng cống hiến. Một điểm đến mà ở đó sự thuận tiện trong kết nối hòa quyện cùng chất lượng sống cao cấp."
Sẵn sàng khai thác sân bay Long Thành
Ngày 14.5 vừa qua, đoàn công tác của Quốc hội do Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên làm trưởng đoàn đã kiểm tra thực tế dự án sân bay Long Thành cùng các tuyến đường kết nối.
Báo cáo với đoàn công tác, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết đến cuối năm 2026, hệ thống giao thông đường bộ kết nối sân bay Long Thành với TP.HCM sẽ cơ bản hoàn thành đồng bộ, liên hoàn và liên thông, đáp ứng nhu cầu đi lại và khai thác sân bay trong giai đoạn đầu vận hành.
Mạng lưới này gồm: các cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, Biên Hòa - Vũng Tàu, Bến Lức - Long Thành; đường Vành đai 3 TP.HCM, đường 25B và 25C. Trong đó, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu hiện đã đưa vào khai thác 37 km (từ nút giao với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đến quốc lộ 56); 17 km còn lại, chủ đầu tư là TP.Đồng Nai đang tích cực hoàn thiện, phấn đấu đưa vào khai thác trong tháng 5.2026. Cao tốc Bến Lức - Long Thành, các hạng mục cuối cùng đang được tăng tốc thi công, dự kiến hoàn thành và khai thác đồng bộ vào tháng 9.2026.
Đối với dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành từ 4 lên 8 - 10 làn xe, dự kiến sẽ hoàn thành vào cuối năm 2026, riêng cầu Long Thành hoàn thành trong quý 2/2027. Cũng theo Thứ trưởng Lê Anh Tuấn, Vành đai 3 TP.HCM đặt mục tiêu thông xe toàn tuyến vào cuối tháng 6.2026. Bên cạnh đó, hai tuyến đường 25B và 25C (kết nối Vành đai 3 TP.HCM ra quốc lộ 51) cũng được TP.Đồng Nai chuẩn bị hoàn thành. Những tuyến đường này sẽ giúp hệ thống giao thông kết nối sân bay Long Thành với vùng Đông Nam Bộ và TP.HCM được hoàn thiện đáng kể.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng khẳng định đến cuối năm 2026, cơ bản không còn lo ngại về bài toán kết nối giao thông giữa TP.HCM với sân bay Long Thành cũng như các khu vực lân cận. Bên cạnh đó, các tuyến đường sắt đang được nghiên cứu xây dựng, việc kết nối sẽ càng thuận tiện và nhanh chóng hơn.
Đối với dự án sân bay Long Thành, ông Vũ Phạm Nguyên An, Giám đốc Ban quản lý dự án Long Thành (thuộc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - ACV) cho biết các gói thầu đều đang tăng tốc, đảm bảo mục tiêu đưa sân bay vào khai thác thương mại cuối năm 2026. Ông cũng cho hay công tác chuẩn bị nhân lực phục vụ vận hành khai thác sân bay đã được triển khai suốt hai năm qua và hiện cơ bản đáp ứng yêu cầu tiếp nhận, quản lý, vận hành. ACV cũng đã thành lập chi nhánh sân bay Long Thành để chuẩn bị cho giai đoạn khai thác, vận hành sau khi dự án hoàn thành. (còn tiếp)
