Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Trường Sơn cho biết, đồ án Quy hoạch chung đô thị Pleiku mở rộng đang được khẩn trương phác thảo với quy mô diện tích lên tới khoảng 863,6 km² và quy mô dân số dự kiến đạt khoảng 440.850 người. Để tương thích với tầm nhìn quốc tế, tỉnh Gia Lai quyết định chi 18 tỷ đồng thuê các đơn vị tư vấn nước ngoài có uy tín phối hợp cùng các đơn vị tư vấn hàng đầu trong nước nhằm hoàn thành đề án này ngay trong quý IV năm nay. Song song đó, đồ án Quy hoạch chung đô thị Quy Nhơn mở rộng với quy mô 119.080 ha, kinh phí khoảng 20 tỷ đồng cũng đang được triển khai đồng bộ.
Tái cấu trúc toàn diện, giữ bản sắc cao nguyên
Tuy nhiên, việc mở rộng không gian lần này không đơn thuần là việc cộng gộp cơ học về mặt địa giới hành chính, mà là sự tái cấu trúc toàn bộ chuỗi cung ứng nhằm đưa Pleiku trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, văn hóa, giáo dục, y tế và khoa học công nghệ của khu vực bắc Tây Nguyên. Sự xuất hiện của tuyến cao tốc chiến lược Quy Nhơn-Pleiku-Lệ Thanh cùng các dự án kết nối sân bay Pleiku và hệ thống giao thông liên vùng sẽ là đòn bẩy đưa đô thị này trở thành mắt xích logistics, dịch vụ quan trọng trên hành lang kinh tế đông-tây.
Đặc biệt, giữa làn sóng đô thị hóa dễ dẫn đến tình trạng đồng hóa kiến trúc, Pleiku chọn một lối đi khác biệt, phát triển hiện đại nhưng không đánh mất bản sắc bản địa. Định hướng quy hoạch mới xác định lấy các giá trị tự nhiên và nhân văn cốt lõi làm linh hồn đô thị. Vì thế, thương hiệu “Cao nguyên xanh vì sức khỏe” của Pleiku sẽ được xây dựng dựa trên sự tôn trọng và gìn giữ nghiêm ngặt hệ sinh thái tự nhiên. Đó là việc bảo tồn vẹn toàn hệ sinh thái suối Hội Phú-Ia Linh-Ia Nhin, kết hợp hài hòa với không gian khoáng đạt của Biển Hồ và hồ Trà Đa. Thành phố sẽ khai thác hệ thống miệng núi lửa âm - một di sản thiên nhiên hiếm có, đồng thời đan cài không gian sinh hoạt của 43 làng đồng bào dân tộc thiểu số nằm ngay trong lòng đô thị.
Phát triển ba vùng động lực kinh tế
Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh, quy hoạch các khu đô thị mới phải nghiên cứu kỹ lưỡng đến từng chi tiết từ kiến trúc, mẫu thiết kế, cảnh quan cho đến ánh sáng và không gian công cộng nhằm tạo điểm nhấn khác biệt, gia tăng giá trị đất đai. Các cấp chính quyền cơ sở phải chủ động chỉnh trang ngay tại các nút giao, trục đường chính; kiểm soát chặt chẽ công tác cấp phép xây dựng, tuyệt đối không buông lỏng quản lý hay dễ dãi trong cấp phép tránh làm ảnh hưởng đến bộ mặt đô thị.
Để hiện thực hóa mục tiêu “không ngủ đông”, bản đồ phát triển của đô thị Pleiku mở rộng được phân định rõ ràng thành 3 vùng động lực kinh tế chuyên biệt, tạo thành cấu trúc “kiềng ba chân” vững chắc nhằm bứt phá toàn diện. Đầu tiên là Vùng 1 với tâm điểm du lịch nghỉ dưỡng Biển Hồ-Chư Đăng Ya. Nơi đây được định vị trở thành một quần thể sinh thái, văn hóa đẳng cấp quốc tế, thu hút các dòng vốn đầu tư chiến lược vào hạ tầng du lịch và dịch vụ cao cấp. Việc kết nối mạch lạc giữa vẻ đẹp nguyên sơ của Biển Hồ và dấu ấn địa chất độc đáo của núi lửa Chư Đăng Ya sẽ tạo ra chuỗi giá trị dịch vụ khép kín từ lưu trú, nghỉ dưỡng đến chăm sóc sức khỏe, giúp kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Vùng 2 là các khu vực đô thị-công nghiệp-logistics phía đông. Đây được xem là cửa ngõ giao thương huyết mạch của toàn khu vực, giúp Pleiku tối ưu hóa chuỗi cung ứng, hạ thấp chi phí logistics cho doanh nghiệp, từ đó tạo ra sức hút lớn đối với các nhà đầu tư dòng vốn FDI và các tập đoàn sản xuất lớn trong và ngoài nước. Trong khi đó, Vùng 3 ở phía nam sẽ tập trung vào công nghiệp chế biến, năng lượng tái tạo và nông nghiệp công nghệ cao. Vùng động lực này mang sứ mệnh giải bài toán phát triển bền vững bằng cách phát huy thế mạnh cốt lõi của tỉnh nhà về nông sản. Thay vì xuất khẩu thô, các tổ hợp công nghiệp chế biến sâu tại đây sẽ giúp nâng cao hàm lượng giá trị gia tăng cho các mặt hàng chủ lực như cà-phê, hồ tiêu, trái cây. Đồng thời, việc tích hợp các dự án năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió) và mô hình nông nghiệp tuần hoàn sẽ bảo đảm cho Pleiku một nền tảng kinh tế xanh, bền vững.
Hạ tầng cốt lõi tạo đà bứt phá
Trước mắt, tỉnh Gia Lai sẽ tập trung dồn lực đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng cốt lõi tại khu vực trung tâm phía tây như Dự án Khu dân cư Nguyễn Văn Linh và Dự án Cải tạo nút giao thông Phù Đổng. Đây được xem là những mũi khoan hạ tầng quan trọng nhằm mở rộng không gian, tăng mỹ quan và tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy kinh tế khu vực trung tâm phố núi. Qua đó tạo bước chuyển mình mạnh mẽ thành một trong những biểu tượng phát triển thịnh vượng của vùng Tây Nguyên.
