Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Vũ Tiến Phụng nhận định, kết quả từ việc sắp xếp, sáp nhập và tổ chức chính quyền hai cấp tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Sau gần một năm sáp nhập với Hải Dương, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Hải Phòng ghi nhận nhiều chỉ số tích cực về cải cách hành chính, chuyển đổi số và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, quá trình vận hành mô hình mới cũng đặt ra không ít thách thức về nhân lực, năng lực quản trị cơ sở và hạ tầng công nghệ.
Phóng viên Dân trí có cuộc trao đổi với ông Vũ Tiến Phụng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng về các vấn đề đặt ra sau cuộc sáp nhập tỉnh, thành, vận hành bộ máy mới chưa có tiền lệ.
Những chỉ số đo cảm nhận của người dân với cải cách
Trước hết, xin chúc mừng Hải Phòng và các lãnh đạo thành phố về kết quả ấn tượng đạt được khi là thành phố trực thuộc Trung ương duy nhất lọt top 6 tỉnh, thành có mức tăng trưởng kinh tế 2 con số trong năm 2025. Đây hẳn là con số thật sự ý nghĩa với Hải Phòng sau cuộc cách mạng sắp xếp, tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đầy thách thức thời gian qua, thưa ông?
Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở được kiện toàn đồng bộ, vận hành ổn định, thông suốt ngay từ những ngày đầu, không phát sinh khoảng trống pháp lý và không làm gián đoạn hoạt động của bộ máy. Đánh giá bổ sung tình hình phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 tại kỳ họp vừa qua, Quốc hội thống nhất ghi nhận 6/34 tỉnh, thành phố có mức tăng trưởng kinh tế (GRDP) đạt hai con số là Quảng Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình, Phú Thọ, Bắc Ninh và Quảng Ngãi. Trong đó, Quảng Ninh “về nhất” với mức tăng trưởng 11,89%, Hải Phòng xếp thứ hai với mức tăng trưởng 11,81%. Các tỉnh Ninh Bình, Phú Thọ, Bắc Ninh, Quảng Ngãi đạt các mức tăng 10,12-10,65%.
Thành phố cũng hoàn thành nhiều nhiệm vụ chính trị quan trọng như tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ nhất, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Những kết quả từ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền hai cấp đã tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Năm 2025, Hải Phòng đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 11,81%, đứng thứ hai cả nước và là năm thứ 11 liên tiếp duy trì tăng trưởng hai con số. Quy mô kinh tế đạt gần 30 tỷ USD, đứng thứ ba cả nước. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong quý I/2026 với mức 11,21%. Đặc biệt, Hải Phòng hiện đứng đầu cả nước về Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) và Chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS).
Sau những con số rất ấn tượng đó có thể đánh giá thế nào về tác động, đóng góp từ việc sắp xếp bộ máy với kết quả phát triển kinh tế - xã hội của thành phố?
Việc sắp xếp bộ máy giúp giảm mạnh đầu mối, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm của từng cơ quan. Nguyên tắc chúng tôi quán triệt áp dụng là "một cơ quan thực hiện nhiều việc, một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính". Điều này góp phần nâng cao năng lực quản trị hệ thống và hiệu quả quản lý xã hội. Bên cạnh tăng trưởng kinh tế, thành phố tiếp tục quan tâm đến an sinh xã hội, giáo dục, y tế, văn hóa; đời sống vật chất, tinh thần của người dân được cải thiện, an ninh trật tự được giữ vững.
Cảm nhận của người dân về sự thay đổi
Có ý kiến cho rằng thành công của mô hình mới không thể chỉ đo bằng tăng trưởng hay các chỉ số cải cách. Theo ông, người dân Hải Phòng đang cảm nhận rõ nhất sự thay đổi ở đâu? Thành phố có đánh giá gì về cảm nhận thực tế của người dân?
Chúng tôi lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo sự vận hành của bộ máy. Ngay sau khi hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số. Đến nay, Hải Phòng đã ban hành 28 quyết định phân cấp với 141 nhiệm vụ và 35 quyết định ủy quyền với 388 nhiệm vụ được giao cho các chủ thể liên quan thực hiện. Việc chuyển giao mạnh mẽ thẩm quyền cho cơ sở giúp giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn quy trình xử lý công việc và nâng cao tính chủ động của cấp xã. Kết quả thể hiện rõ qua việc Hải Phòng tiếp tục giữ vị trí số 1 cả nước về chỉ số cải cách hành chính và sự hài lòng của người dân với chính quyền.
Bài toán nhân sự và vận hành bộ máy
Nhiều địa phương khi sắp xếp bộ máy gặp khó khăn về nhân sự, nhất là ở cấp cơ sở. Hải Phòng giải quyết bài toán này như thế nào, thưa Phó Chủ tịch?
Chúng tôi xác định yếu tố con người là nhân tố quyết định sự thành công của mô hình mới. Thành phố đã rà soát toàn diện đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; xây dựng kế hoạch khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực ở các lĩnh vực như đất đai, xây dựng, tài chính, kế toán, công nghệ thông tin. Hàng trăm lượt cán bộ đã được điều động, tăng cường, biệt phái giữa các địa phương, sở ngành để bảo đảm vận hành bộ máy. Hải Phòng cũng tiếp nhận 137 công chức, tuyển dụng hơn 1.500 viên chức và huy động lực lượng hỗ trợ công nghệ thông tin từ các doanh nghiệp viễn thông. Song song với đó là chương trình đào tạo quy mô lớn. Chỉ trong 6 tháng cuối năm 2025, thành phố tổ chức 46 lớp đào tạo cho gần 20.000 lượt cán bộ, công chức, viên chức. Năm 2026 dự kiến tiếp tục triển khai 108 lớp bồi dưỡng cho hơn 15.000 lượt người.
Quá trình tinh gọn bộ máy khó tránh việc kéo theo những va chạm, tác động đến quyền lợi của cán bộ. Thành phố đã xử lý vấn đề này ra sao?
Chúng tôi luôn quan tâm và thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách đối với những trường hợp bị ảnh hưởng. Từ tháng 7/2025 đến nay, hơn 1.000 trường hợp nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ việc theo các nghị định của Chính phủ đã được giải quyết chế độ với tổng kinh phí trên 1.000 tỷ đồng. Gần 2.000 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã cũng được giải quyết chính sách theo quy định. Bên cạnh đó, HĐND thành phố đã ban hành nhiều cơ chế đặc thù như hỗ trợ thu nhập tăng thêm, hỗ trợ chi phí đi lại, chỗ ở, thu hút nhân tài. Những chính sách này giúp đội ngũ cán bộ yên tâm công tác và thích ứng với môi trường làm việc mới.
Năng lực thực thi ở cơ sở và chuyển đổi số
Nhiều nơi vẫn lo ngại rằng phân cấp mạnh nhưng năng lực thực thi ở cơ sở chưa theo kịp. Hải Phòng đã chuẩn bị gì để tránh tình trạng được trao quyền nhưng không đủ năng lực thực hiện đã bộc lộ ở nhiều địa phương trong cả nước?
Đấy là lý do thành phố đặc biệt chú trọng đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh chuyển đổi số. Chúng tôi xác định chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà là nền tảng cốt lõi để xây dựng chính quyền hiện đại, minh bạch và hiệu quả. Hiện thành phố vận hành ổn định hai trung tâm dữ liệu, phục vụ 91 hệ thống thông tin dùng chung và chuyên ngành. Hạ tầng số đã kết nối 100% sở, ngành, xã, phường và đặc khu. Kho dữ liệu dùng chung đã tích hợp 481 bộ dữ liệu với hơn 1,2 triệu bản ghi; kết nối với 24 hệ thống quốc gia và thực hiện gần 19 triệu lượt trao đổi dữ liệu. Đặc biệt, thành phố đã cắt giảm 50% thời gian giải quyết đối với 1.949 trong tổng số 1.996 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 99,6%; tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt trên 96%; tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu số hóa đạt khoảng 98,4%. Thông qua IOC Hải Phòng, Tổng đài 1022 và ứng dụng Smart Hải Phòng, người dân có thể phản ánh, kiến nghị và theo dõi việc xử lý trên môi trường số. Đây là bước chuyển từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu.
Giao đủ quyền phù hợp với năng lực quản trị của xã, phường
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, cũng có những thời điểm lãnh đạo Hải Phòng cũng phải lên tiếng vì những áp lực về nhân lực, vì cơ sở vật chất, vì quy trình giải quyết công việc. Đến thời điểm này, đâu là điểm nghẽn lớn nhất thành phố đang phải tiếp tục xử lý, tháo gỡ?
Chúng tôi vẫn nhìn nhận bộ máy còn một số hạn chế. Chất lượng đội ngũ cán bộ ở một số địa phương chưa đồng đều, nhất là ở cấp cơ sở. Một số lĩnh vực như y tế, xây dựng, giao thông, quy hoạch vẫn thiếu nhân lực có chuyên môn sâu. Năng lực ứng dụng công nghệ thông tin của một bộ phận cán bộ còn hạn chế. Ngoài ra, một số xã, phường vẫn phải sử dụng nhiều trụ sở làm việc khác nhau, ảnh hưởng nhất định đến hiệu quả phối hợp và xử lý công việc.
Cuộc cách mạng sáp nhập tỉnh, thành, tinh gọn bộ máy có thể nói đã hoàn thành ở bước khởi đầu nhưng công cuộc cải cách ở giai đoạn vận hành thực tế này thách thức lớn hơn là làm sao xây dựng một nền quản trị hiện đại, nơi địa phương đủ năng lực tự quyết, tự chịu trách nhiệm và phục vụ người dân tốt hơn. Ông nhìn nhận thế nào về nhiệm vụ của giai đoạn tới?
Những thách thức quả thực vẫn còn ở phía trước và chỉ có thể tiếp tục nỗ lực dấn bước. Thành phố chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ; tiếp tục rà soát việc phân cấp, phân quyền, bảo đảm cấp xã được giao đầy đủ thẩm quyền phù hợp với năng lực quản trị. Song song với đó là đầu tư hạ tầng số, hoàn thiện dữ liệu dùng chung, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; tiếp tục duy trì mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Mục tiêu xuyên suốt của Hải Phòng là xây dựng bộ máy hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ người dân tốt hơn và tạo nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
