Trong bối cảnh eo biển Hormuz đang đối mặt với tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng do căng thẳng địa chính trị leo thang, Pakistan và Iran đã nhất trí mở một hành lang vận tải đường bộ nhằm duy trì dòng chảy thương mại giữa hai nước. Thỏa thuận này được ký kết trong chuyến thăm của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tới Tehran.
Hành lang bộ thay thế cho đường biển
Theo thỏa thuận, Pakistan và Iran sẽ thiết lập một hành lang đường bộ kết nối các thành phố lớn của hai nước, cho phép vận chuyển hàng hóa và hành khách mà không phải phụ thuộc vào tuyến đường biển qua eo biển Hormuz. Hành lang này dự kiến sẽ đi qua các tỉnh Balochistan của Pakistan và Sistan-Baluchestan của Iran, tận dụng cơ sở hạ tầng hiện có và nâng cấp thêm.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và các nước phương Tây gia tăng, đặc biệt là sau các vụ tấn công vào tàu chở dầu ở vùng Vịnh. Eo biển Hormuz, một trong những tuyến đường biển quan trọng nhất thế giới, đã chứng kiến sự gián đoạn nghiêm trọng, đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu.
Lợi ích chiến lược cho cả hai nước
Đối với Pakistan, hành lang bộ này mở ra một cửa ngõ mới để tiếp cận thị trường Trung Á và Trung Đông, giảm sự phụ thuộc vào các tuyến đường biển dễ bị tổn thương. Về phía Iran, thỏa thuận giúp nước này phá vỡ thế bị cô lập và tăng cường kết nối thương mại với khu vực Nam Á.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng hành lang này sẽ thúc đẩy trao đổi thương mại song phương, vốn đã đạt mức 1,5 tỷ USD trong năm ngoái, và có thể tăng lên 5 tỷ USD trong vòng 5 năm tới. Hàng hóa dự kiến sẽ bao gồm dầu mỏ, khí đốt, nông sản và hàng tiêu dùng.
Ngoài ra, tuyến đường bộ này còn có ý nghĩa quan trọng trong việc vận chuyển hàng viện trợ nhân đạo đến Afghanistan, khi Pakistan và Iran đều đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ người dân nước này.
Thách thức và triển vọng
Mặc dù được kỳ vọng lớn, việc triển khai hành lang bộ này cũng đối mặt với nhiều thách thức. Vấn đề an ninh tại khu vực biên giới, đặc biệt là các hoạt động của nhóm vũ trang, có thể cản trở hoạt động vận tải. Hai nước đã nhất trí tăng cường hợp tác an ninh và thành lập các trạm kiểm soát chung để đảm bảo an toàn.
Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng giao thông ở cả hai bên biên giới còn yếu kém, cần được đầu tư nâng cấp. Pakistan và Iran đã cam kết sẽ huy động nguồn lực từ các đối tác phát triển để cải thiện đường sá, cầu cống và các công trình phụ trợ.
Dù vậy, giới quan sát đánh giá thỏa thuận này là một bước đi chiến lược, không chỉ giúp giải tỏa áp lực lên eo biển Hormuz mà còn thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực. Hành lang bộ Pakistan-Iran được kỳ vọng sẽ trở thành một phần của mạng lưới giao thông kết nối Nam Á với Trung Đông và Trung Á trong tương lai.
