Trong hai ngày 8-9/7, đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo do ông Phùng Quốc Huy, Phó Chánh Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi làm trưởng đoàn, đã có buổi làm việc với xã Võ Lao, tỉnh Lào Cai. Nội dung chính tập trung đánh giá kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 (Chương trình MTQG 1719), đồng thời nắm bắt tình hình nhu cầu vốn và triển khai Chương trình MTQG 417.
Hiệu quả nguồn lực Chương trình MTQG tại xã Võ Lao
Xã Võ Lao được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Võ Lao, Nậm Dạng và Nậm Mả. Sau sáp nhập, Võ Lao là xã vùng III của tỉnh Lào Cai. Hiện toàn xã có 16 thôn bản (giảm từ 38 thôn sau sáp nhập) với dân số trên 18.000 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 95%.
Theo kết quả rà soát, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo đa chiều trên địa bàn xã còn gần 10%. Tuy nhiên, tỷ lệ này có sự phân hóa rõ rệt giữa các địa phương sau sáp nhập. Cụ thể, xã Nậm Dạng cũ chỉ còn 5,8% hộ nghèo, nhưng xã Nậm Mả cũ và các thôn bản vùng sâu, vùng xa lại có tỷ lệ khá cao do thiếu tư liệu sản xuất và hạn chế về trình độ canh tác.
Trong những năm qua, Võ Lao đã tập trung triển khai Chương trình với mục tiêu sử dụng tối đa hiệu quả nguồn lực để đầu tư cơ sở hạ tầng và hỗ trợ sản xuất. Từ nguồn lực của Chương trình, hàng trăm công trình hạ tầng như điện, đường, trường học đã được đầu tư xây dựng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Công trình trường học tiêu biểu từ nguồn vốn Chương trình
Điển hình là công trình xây dựng Trường PTDT bán trú TH và THCS Nậm Dạng, được đầu tư từ nguồn lực Chương trình MTQG 1719. Với quy mô 3 tầng, 9 phòng học và các công trình phụ trợ, công trình đã giải quyết khó khăn về phòng học cho nhà trường.
Cô giáo Nguyễn Thị Lâm, Phó hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Trước đây, cơ sở vật chất của nhà trường rất chật chội. Nhiều phòng chức năng còn thiếu, chưa đáp ứng được nhu cầu học tập của con em đồng bào. Từ khi công trình được hoàn thành và đưa vào sử dụng, các em học sinh đã được học trong các phòng học khang trang với đầy đủ trang thiết bị. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường”. Toàn trường hiện có 301 học sinh, chủ yếu là con em đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó hơn 100 em học sinh ở bán trú.
Nhu cầu vốn và kiến nghị tháo gỡ vướng mắc
Ông Nguyễn Khánh Toàn, Chủ tịch UBND xã Võ Lao, cho biết nhu cầu vốn của xã theo Chương trình 417 và hợp phần thứ 2 giai đoạn 2026-2030 (tích hợp 3 Chương trình: Xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và Chương trình MTQG 1719) là gần 100 tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư trên 65 tỷ đồng, vốn sự nghiệp gần 32 tỷ đồng. Đối với nguồn vốn chuyển tiếp sang năm 2026, xã đang tập trung triển khai với mục tiêu hoàn thành giải ngân 100% trước ngày 15/12/2026.
Để triển khai hiệu quả nguồn lực trong giai đoạn tới, xã Võ Lao đề nghị các bộ, ngành Trung ương sớm ban hành văn bản sửa đổi, bổ sung, quy định cụ thể về thẩm quyền của UBND cấp xã về tập huấn, bồi dưỡng và sử dụng kinh phí thuộc Tiểu dự án 2, dự án 10 của Chương trình MTQG 1719; đơn giản hóa quy trình thanh quyết toán nguồn vốn sự nghiệp theo cơ chế cộng đồng tham gia; thống nhất quy định về cơ chế lồng ghép nguồn lực giữa các chương trình trong điều kiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Ông Toàn nêu rõ: “Bên cạnh việc triển khai các tiểu dự án trong hợp phần, xã Võ Lao đề nghị được ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng, các công trình thiết yếu, trong đó ưu tiên xây dựng đường giao thông nông thôn, nhà văn hóa trung tâm thôn sau sáp nhập để bảo đảm nhu cầu sinh hoạt của bà con nhân dân”.
Kết luận của đoàn công tác
Kết luận buổi làm việc, ông Phùng Quốc Huy, Phó Chánh Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, ghi nhận và đánh giá cao những kết quả mà xã Võ Lao đạt được trong triển khai Chương trình MTQG thời gian qua. Ông đề nghị xã khẩn trương hoàn thiện các hồ sơ, báo cáo liên quan đến Chương trình; tập trung giải ngân nguồn vốn kéo dài sang năm 2026 đạt kết quả cao nhất; tiếp tục rà soát, xây dựng kế hoạch thực hiện Chương trình MTQG 417 giai đoạn 2026-2030 và năm 2026.
Ông Huy nhấn mạnh, xã cần ưu tiên những nội dung liên quan đến nhu cầu thiết yếu của người dân, các nhiệm vụ về phát triển sinh kế bền vững, ổn định đời sống, giảm nghèo đa chiều, nâng cao năng lực cộng đồng, bảo tồn bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc trong xã.
