Ngày 14/7, tại Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XIX, phiên chất vấn về công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chung xây dựng xã, phường đã diễn ra với nhiều nội dung trọng tâm. Giám đốc Sở Xây dựng Phạm Hồng Quang cam kết hoàn thành quy hoạch chung theo tiến độ UBND tỉnh giao, dù đối mặt với nhiều khó khăn.
Tiến độ lập quy hoạch và những thách thức
Ông Phạm Hồng Quang cho biết, mô hình chính quyền địa phương hai cấp cùng chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính đã thay đổi toàn diện diện mạo tỉnh, từ địa giới, quy mô dân số đến không gian phát triển. Do các quy hoạch hiện tại lập theo mô hình cũ, tỉnh Nghệ An đặt việc hoàn thiện hệ thống quy hoạch mới là nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách trong giai đoạn 2026–2027. Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp nhiều vướng mắc do hệ thống pháp luật về quy hoạch tiếp tục được hoàn thiện, nhiều quy định mới ban hành đặt ra yêu cầu quản lý ngày càng cao.
Theo kế hoạch, Nghệ An cần lập 127 đồ án quy hoạch, gồm 6 quy hoạch chung đô thị, 13 quy hoạch phân khu và 108 quy hoạch chung xã. Tiến độ thực hiện: quy hoạch đô thị cơ bản hoàn thành trong năm 2026, quy hoạch chung xã hoàn thành từ quý III/2026 đến quý I/2027. Đến ngày 10/7/2026, 5/6 quy hoạch chung đô thị đã trình phê duyệt nhiệm vụ, 3/108 quy hoạch chung xã hoàn thành, 100% xã đã lựa chọn đơn vị tư vấn. Dự kiến khoảng 89% đồ án hoàn thành đúng tiến độ, khoảng 11% có nguy cơ chậm.
Giải pháp đẩy nhanh tiến độ
Giám đốc Sở Xây dựng thẳng thắn thừa nhận số lượng đồ án hoàn thành thực tế còn thấp, áp lực công việc từ nay đến cuối năm 2026 rất lớn. Ông nhấn mạnh: "Để đảm bảo hoàn thành kế hoạch, Sở Xây dựng đã đề ra các nhóm giải pháp trọng tâm: thiết lập cơ chế theo dõi sát sao tiến độ từng đồ án theo tuần, có phương án xử lý riêng biệt cho nhóm có nguy cơ chậm trễ; tập trung tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn về kinh phí, dữ liệu, thủ tục; yêu cầu các sở, ngành chủ động cung cấp thông tin chuyên ngành; nâng cao vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền địa phương và người đứng đầu; xem xét, báo cáo rõ trách nhiệm nếu để xảy ra chậm trễ do nguyên nhân chủ quan."
Sở Xây dựng cũng thắt chặt kiểm soát năng lực, trách nhiệm đối với các đơn vị tư vấn thiết kế; phát huy vai trò chủ đạo trong việc trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ các địa phương, kịp thời tháo gỡ vướng mắc hoặc báo cáo UBND tỉnh xử lý nội dung vượt thẩm quyền.
Bảo đảm liên kết vùng và xử lý vướng mắc về trung tâm xã
Trả lời chất vấn của đại biểu Chu Anh Tuấn về giải pháp bảo đảm tính liên kết vùng, tránh chồng chéo giữa quy hoạch cấp xã với Quy hoạch tỉnh, ông Phạm Hồng Quang khẳng định mọi đồ án quy hoạch cấp xã đều phải căn cứ vào Quy hoạch tỉnh. Các địa phương phải rà soát toàn bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đánh giá nhu cầu thực tế và khả năng kết nối với định hướng phát triển chung. Các sở, ngành thực hiện thẩm định tổng thể để bảo đảm sự thống nhất.
Đối với các xã đã được phê duyệt quy hoạch, việc lập quy hoạch được thực hiện đồng thời với quá trình điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 trên cơ sở các phương án dự thảo, nên không ảnh hưởng đến tính thống nhất sau khi quy hoạch cấp tỉnh được phê duyệt.
Về việc xác định trung tâm các xã mới sau sáp nhập, nhất là tại các xã miền núi, biên giới, ông Quang cho biết đơn vị đã hướng dẫn dựa trên 4 nguyên tắc: rà soát toàn diện điều kiện địa lý, dân số và khả năng kết nối hạ tầng; ưu tiên tận dụng các trung tâm hiện hữu nếu cơ sở hạ tầng kết nối đáp ứng yêu cầu phát triển; lấy ý kiến rộng rãi của cấp ủy, chính quyền và nhân dân trước khi quyết định; bảo đảm phù hợp với Quy hoạch tỉnh, định hướng phát triển và chủ trương của Trung ương về sắp xếp đơn vị hành chính.
Kết luận của HĐND tỉnh
Kết luận phiên chất vấn, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An Dương Đình Chỉnh ghi nhận nỗ lực của UBND tỉnh, các sở, ngành và địa phương; đánh giá cao việc ban hành kịp thời các kế hoạch, văn bản phân cấp, hướng dẫn chuyên môn và bố trí nguồn lực. Ông nhấn mạnh quan điểm: "Quy hoạch phải đi trước một bước, mở đường cho phát triển kinh tế - xã hội."
HĐND tỉnh đề nghị UBND tỉnh tập trung chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp: nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; rà soát, hoàn thiện các quy định và bảo đảm thống nhất với Quy hoạch tỉnh; ưu tiên bố trí nguồn lực; tăng cường hướng dẫn chuyên môn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số; công khai dữ liệu quy hoạch để người dân, doanh nghiệp thuận lợi tra cứu, giám sát; chỉ đạo các xã, phường đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch, lấy ý kiến rộng rãi của nhân dân, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp chậm tiến độ hoặc sai sót. UBND tỉnh cần rà soát vướng mắc trong quy định của Trung ương để kiến nghị sửa đổi; công khai Quy hoạch tỉnh sau khi điều chỉnh; chỉ đạo các xã, phường rà soát, cập nhật đồ án bảo đảm thống nhất với quy hoạch cấp tỉnh và quy hoạch ngành.
