Sáng 24/4/2026, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 30/4/2026, đưa Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7 của cả nước, sau Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế.
Quy mô và vị thế mới của thành phố Đồng Nai
Theo Nghị quyết, thành phố Đồng Nai có diện tích tự nhiên 12.737 km², xếp thứ 9 cả nước về diện tích. Dân số khoảng 5 triệu người, đứng thứ 3 cả nước, chỉ sau TP.HCM và Hà Nội. Thành phố được tổ chức thành 95 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 33 phường và 62 xã.
Việc thành lập thành phố Đồng Nai đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong quá trình đô thị hóa của khu vực Đông Nam Bộ. Đồng Nai không chỉ là một tỉnh công nghiệp trọng điểm mà nay còn mang tư cách thành phố trực thuộc Trung ương, mở ra nhiều cơ hội và thách thức mới trong quản lý đô thị, phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư.
Đặc điểm địa lý: Không giáp biển nhưng có cảng biển
Một điểm đặc biệt của thành phố Đồng Nai là dù không giáp biển, nhưng địa phương này vẫn có cảng biển theo quy hoạch quốc gia. Thành phố giáp TP.HCM, tỉnh Lâm Đồng, tỉnh Tây Ninh và Vương quốc Campuchia.
Theo quy hoạch, hiện nay 21 trong tổng số 34 tỉnh, thành phố của cả nước giáp biển và đều có hệ thống cảng biển. Tuy nhiên, Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh là hai địa phương đặc biệt khi không giáp biển nhưng vẫn được quy hoạch có cảng biển. Cảng biển là khu vực gồm vùng đất và vùng nước được xây dựng hạ tầng, trang thiết bị để tàu thuyền neo đậu, bốc dỡ hàng hóa, đón trả hành khách và cung cấp các dịch vụ hàng hải.
Việc sở hữu cảng biển dù không giáp biển là lợi thế lớn cho Đồng Nai trong phát triển logistics, vận tải biển và giao thương quốc tế. Điều này giúp thành phố kết nối hiệu quả với các cảng lớn như Cái Mép - Thị Vải của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và cụm cảng TP.HCM, tạo thành mạng lưới vận tải biển quan trọng của vùng.
Bài toán hạ tầng và phát triển bền vững
Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đồng nghĩa với việc Đồng Nai phải đối mặt với những yêu cầu cao hơn về quy hoạch, quản lý đô thị, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Với dân số khoảng 5 triệu người, thành phố cần đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống giao thông, nhà ở, trường học, bệnh viện và các tiện ích công cộng.
Đồng Nai hiện là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư nước ngoài, với nhiều khu công nghiệp lớn. Việc lên thành phố trực thuộc Trung ương sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc tiếp cận các cơ chế, chính sách đặc thù và nguồn lực tài chính từ Trung ương, từ đó thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, dịch vụ và công nghệ cao.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng quá trình đô thị hóa nhanh có thể kéo theo những hệ lụy như ô nhiễm môi trường, áp lực hạ tầng, chênh lệch giàu nghèo và xung đột sử dụng đất. Do đó, thành phố cần có chiến lược phát triển bền vững, lấy con người làm trung tâm và bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường.
Thay đổi trong bản đồ hành chính và vị thế của Hà Nội
Sau khi Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, cả nước hiện có 7 thành phố loại này. Trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, trong 6 thành phố trực thuộc Trung ương, Hà Nội và Cần Thơ là hai địa phương không giáp biển. Sau khi Cần Thơ sáp nhập với Hậu Giang và Sóc Trăng, thành phố có đường ra biển phía Đông Nam.
Từ ngày 30/4/2026, Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7. Dù không giáp biển, Đồng Nai vẫn có cảng biển theo quy hoạch quốc gia. Vì vậy, Hà Nội hiện là thành phố trực thuộc Trung ương duy nhất vừa không có biển, vừa không có cảng biển. Điều này cho thấy sự đa dạng trong mô hình phát triển của các đô thị lớn tại Việt Nam, khi mỗi thành phố có những lợi thế riêng, nhưng vẫn phải đảm bảo liên kết vùng và hội nhập kinh tế quốc tế.
Sự kiện thành lập thành phố Đồng Nai là một cột mốc quan trọng, không chỉ đối với người dân Đồng Nai mà còn đối với quá trình phát triển đô thị của Việt Nam trong thời kỳ mới. Với vị trí chiến lược trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Đồng Nai được kỳ vọng sẽ trở thành một cực tăng trưởng mới, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
