Đồng Nai tiến gần mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương
Tại phiên họp toàn thể lần thứ 2, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã xem xét Tờ trình của Chính phủ về Đề án thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương. Theo hồ sơ trình, Thành phố Đồng Nai dự kiến sẽ có 95 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 33 phường và 62 xã. Các phường mới sẽ được thành lập trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 10 xã cùng tên, gồm: Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai và Lộc Ninh.
Đáp ứng tiêu chuẩn và cơ sở pháp lý
Chính phủ cho biết, 10 xã dự kiến thành lập phường đều đạt 5/5 tiêu chuẩn của phường. Trong khi đó, đối với thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương, địa phương đã đáp ứng 5/7 tiêu chuẩn và sẽ hoàn tất thêm 2 tiêu chuẩn còn lại sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày rằng việc thành lập này dựa trên nền tảng cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn toàn diện.
Về chính trị, chủ trương này bám sát Kết luận số 224-KL/TW của Bộ Chính trị, Văn bản số 1184-CV/VPTW của Văn phòng Trung ương Đảng và Nghị quyết số 03-NQ/BCH ngày 25/3/2026 của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV. Về pháp lý, Chính phủ viện dẫn hệ thống căn cứ gồm Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, cùng các nghị quyết liên quan đến phân loại đô thị và tiêu chuẩn đơn vị hành chính.
Thẩm tra và đề xuất từ Ủy ban Pháp luật và Tư pháp
Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với đề xuất của Chính phủ. Cơ quan thẩm tra nhận định việc thành lập 10 phường là cần thiết, vì các địa bàn này có vị trí, tiềm năng phát triển lớn, hệ thống giao thông thuận lợi và hạ tầng đồng bộ. Việc chuyển từ mô hình quản lý nông thôn sang đô thị sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Cơ quan thẩm tra cũng khẳng định 10 phường dự kiến đều bảo đảm 5/5 tiêu chuẩn, đồng thời đáp ứng các điều kiện về quy hoạch, lợi ích chung, quốc phòng, an ninh và yếu tố lịch sử - văn hóa. Với Đề án thành lập thành phố Đồng Nai, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thống nhất về sự cần thiết, cho rằng đây là bước cụ thể hóa chủ trương lớn của Trung ương.
Đáng chú ý, về tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc trung ương, cơ quan thẩm tra xác định Đồng Nai đáp ứng 6/7 tiêu chuẩn theo quy định. Các thành viên Ủy ban đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua nghị quyết về việc thành lập 10 phường, đồng thời tán thành với đề nghị thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương để trình Quốc hội xem xét.
Tiềm năng kinh tế và quy hoạch tương lai
Sau sáp nhập, Đồng Nai đang là tỉnh có quy mô kinh tế đứng đầu cả nước nếu chỉ xét riêng với tỉnh, không xét các thành phố trực thuộc Trung ương. GRDP của tỉnh năm 2025 đạt 677.932 tỷ đồng, xếp thứ 4 cả nước. Thu ngân sách trên 102.000 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 150,86 triệu đồng, đóng góp khoảng 5% GDP cả nước.
Đồng Nai có hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ với đầy đủ 5 phương thức giao thông, bao gồm Cảng hàng không Quốc tế Long Thành sắp đi vào vận hành thương mại vào quý II/2026 và Cảng biển Phước An. Tỉnh còn là "thủ phủ chăn nuôi" của cả nước và có tiềm năng lớn về du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.
Sau khi sắp xếp, thành phố Đồng Nai không thay đổi về diện tích và dân số, nhưng cơ cấu đơn vị hành chính cấp xã được điều chỉnh theo hướng tăng số phường từ 23 lên 33, giảm số xã từ 72 xuống 62, đưa tỷ lệ đô thị hóa lên 54,10%. Nghị quyết 05/NQ-HĐND đã đặt mục tiêu tổng quát đến năm 2030, tỉnh Đồng Nai cơ bản đạt các tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương và phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2035.
Việc thành lập thành phố Đồng Nai trong năm 2026, sớm hơn định hướng quy hoạch, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và tạo động lực thúc đẩy liên kết với các trung tâm kinh tế lớn của cả nước.
