Libya đang chứng kiến sự gia tăng căng thẳng chính trị sau quyết định thay đổi lãnh đạo tình báo của Thủ tướng Abdul Hamid Dbeibeh, làm dấy lên lo ngại về một cuộc xung đột mới tại quốc gia Bắc Phi này.
Quyết định gây tranh cãi
Ngày 28/2, Thủ tướng Dbeibeh, người đứng đầu Chính phủ Đoàn kết Dân tộc (GNU) có trụ sở tại Tripoli, đã quyết định cách chức ông Hussein al-Ajami, lãnh đạo Cơ quan Tình báo Libya, và bổ nhiệm ông Mohamed al-Mansouri, một cựu quan chức an ninh, thay thế. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Libya vẫn đang chia rẽ sâu sắc giữa hai chính phủ đối địch: GNU ở phía Tây và Chính phủ Ổn định Quốc gia (GNS) do Thống chế Khalifa Haftar hậu thuẫn ở phía Đông.
Theo các nhà phân tích, việc thay đổi lãnh đạo tình báo có thể làm trầm trọng thêm những bất đồng giữa các phe phái chính trị và quân sự, đặc biệt là khi ông al-Ajami được coi là người trung lập và có quan hệ tốt với cả hai bên.
Phản ứng từ các phe phái
Ngay sau quyết định, nhiều quan chức và lực lượng vũ trang ở miền Đông Libya đã lên tiếng chỉ trích. Họ cho rằng động thái này của Thủ tướng Dbeibeh là vi hiến và có thể làm suy yếu các nỗ lực hòa giải quốc gia. Trong khi đó, các đồng minh của ông Dbeibeh khẳng định quyết định nằm trong thẩm quyền của thủ tướng nhằm cải tổ bộ máy an ninh.
“Chúng tôi coi đây là một hành động đơn phương, bỏ qua các thỏa thuận chính trị đã đạt được,” một quan chức GNS giấu tên cho biết. “Nó sẽ chỉ làm sâu sắc thêm sự chia rẽ và đe dọa sự ổn định mong manh hiện nay.”
Bối cảnh bất ổn
Libya đã chìm trong hỗn loạn kể từ sau cuộc nổi dậy năm 2011 lật đổ nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi. Quốc gia này hiện bị chia cắt giữa hai chính phủ đối thủ, mỗi bên đều có sự hậu thuẫn của các lực lượng vũ trang và các thế lực nước ngoài. Bất chấp các nỗ lực hòa bình do Liên Hợp Quốc dẫn đầu, tình hình chính trị vẫn bế tắc, với các cuộc đụng độ vũ trang thường xuyên xảy ra.
Theo thống kê của Liên Hợp Quốc, hơn 200.000 người đã phải rời bỏ nhà cửa do xung đột trong năm 2023, và nền kinh tế đất nước tiếp tục suy thoái nghiêm trọng.
Tác động đến hòa bình
Quyết định thay lãnh đạo tình báo được đưa ra chỉ vài tuần sau khi Liên Hợp Quốc kêu gọi các bên Libya kiềm chế và quay lại bàn đàm phán. Nhiều nhà quan sát lo ngại rằng động thái này có thể phá hoại tiến trình hòa bình mong manh, vốn đã đạt được một số tiến triển nhỏ trong năm ngoái.
“Việc thay đổi lãnh đạo tình báo vào thời điểm nhạy cảm này là một canh bạc,” ông Mohamed Eljarh, một nhà phân tích chính trị Libya, nhận xét. “Nó có thể dẫn đến một cuộc khủng hoảng mới nếu không được xử lý khéo léo.”
Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy hai bên sẵn sàng nhượng bộ, và tương lai của Libya vẫn còn bỏ ngỏ giữa những căng thẳng leo thang.
