Nhiều tuyến kênh, sông tại tỉnh Đồng Tháp đang bị lục bình phủ kín, gây ách tắc giao thông đường thủy. Tình trạng này không chỉ xảy ra vào cao điểm mùa khô mà còn kéo dài sang những ngày đầu mùa mưa.
Khó khăn chồng chất vì lục bình
Đứng trên cầu sắt bắc qua kênh An Phong-Mỹ Hòa (đoạn qua Ấp 1, xã Phương Thịnh), nơi có nhiều tàu ghe lớn qua lại, chúng tôi chứng kiến lục bình dày đặc khiến phương tiện thủy lưu thông khó khăn. Dọc theo kênh Công Sự, lục bình cũng phủ kín mặt nước. Một chiếc phà chở máy cày phải nổ máy hết công suất để vượt qua đám lục bình, mất 30 phút mới di chuyển được chưa đầy 200 mét.
Anh Trần Văn Phú, ngụ Ấp 1, xã Phương Thịnh, cho biết: “Cứ đến thời điểm thu hoạch lúa, tôi phải dùng phà chở máy móc, xe cày, vận chuyển lúa trên kênh Công Sự. Việc đi lại vô cùng khổ sở, tốn nhiều xăng dầu và thời gian”.
Người dân bức xúc vì lục bình tràn lan
Không chỉ người điều khiển phương tiện thủy, người dân sống ven kênh cũng bức xúc. Anh Nguyễn Hữu Thuận, ngụ Ấp 2, xã Phương Thịnh, nói: “Con kênh trước nhà tôi có rất nhiều lục bình, ghe xuồng di chuyển bất tiện, người dân rất bức xúc”.
Theo người dân, nguyên nhân chính là do ý thức của những người nuôi lục bình để làm nguyên liệu đan lát. Chị Nguyễn Thị Hồng, ngụ Ấp 1, cho hay: “Tôi cũng nuôi lục bình nhưng chỉ diện tích nhỏ. Nhiều người nuôi không ý thức, để lục bình tràn ra ngoài. Cứ đến mùa thu hoạch lúa, lục bình đùn suốt hai, ba tháng. Nhìn ghe chở lúa, phà chở máy cày ra vào mà xót”.
Lục bình phát triển nhanh, lan rộng khiến người nuôi không kiểm soát được. Nhiều hộ nuôi nhưng không thu hoạch do bỏ nghề hoặc không còn sống trên địa bàn.
Giải pháp từ chính quyền địa phương
Trước tình trạng này, một số người dân đã tự hùn tiền mua thuốc diệt cỏ phun lục bình. Tuy nhiên, chính quyền xã Phương Thịnh nghiêm cấm việc này vì gây ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng đến vùng nuôi cá tra, cá lăng.
Ông Trương Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND xã Phương Thịnh, cho biết: “Xã tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức về việc khai thác, rào chắn lề sông, không để lục bình cản trở dòng chảy và phương tiện thủy”. Xã đã triển khai chiến dịch “Đi từng ngõ, gõ từng nhà”, giao chỉ tiêu cho Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể vận động người dân khơi thông dòng chảy, nuôi lục bình có rào chắn.
Giải pháp lâu dài là biến lục bình thành mắt xích trong chuỗi sản xuất nông nghiệp tuần hoàn. Xã phát huy làng nghề đan lục bình với 1 công ty, 16 cơ sở, 1.074 hộ và 2.437 lao động. Đồng thời, đưa việc quản lý sông rạch vào quy ước ấp, giao trách nhiệm cho người đứng đầu, chia nhỏ đoạn kênh cho hộ dân tự quản, cắm cọc tre hoặc căng dây để giữ lục bình thành cụm nhỏ, dễ thu hoạch.
Ngoài ra, xã hướng dẫn nông dân vớt lục bình ủ phân hữu cơ vi sinh, dùng thân lục bình giữ ẩm cho vườn cây ăn trái vào mùa khô, hoặc làm thức ăn gia súc, giá thể trồng nấm. Những giải pháp này nhằm giúp người dân tự giác khai thác lục bình, vừa sạch kênh vừa mang lại lợi ích kinh tế.
