Iran xác nhận tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz trong bối cảnh căng thẳng leo thang với Mỹ. Cơ quan quản lý eo biển mới của Iran hôm nay 11/6 thông báo rằng eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa cho đến khi có thông báo mới.
Thông báo từ Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư
Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA), được thành lập tháng trước để giám sát quy trình mới cho việc quá cảnh eo biển Hormuz, cho biết: "Trong bối cảnh căng thẳng do lực lượng gây hấn của Mỹ trong khu vực và thông báo của Lực lượng Vũ trang Iran đêm qua, eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa cho đến khi có thông báo mới." Cơ quan này cũng yêu cầu những ai đã nhận được giấy phép quá cảnh hãy kiên nhẫn và chờ hướng dẫn thêm từ PGSA.
Phản ứng từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran
Sau khi Mỹ phát động các cuộc tấn công mới vào Iran hôm 10/6, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo eo biển Hormuz sẽ đóng cửa đối với tất cả các tàu thuyền, bao gồm cả tàu chở dầu và tàu thương mại. Bất kỳ tàu thuyền nào cố tình đi qua sẽ bị nhắm mục tiêu.
Quan điểm từ phía Mỹ
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã bác bỏ tuyên bố của Iran, nói rằng các tàu thương mại vẫn tiếp tục quá cảnh ra vào eo biển Hormuz, điều mà IRGC phủ nhận. Trước đó, Tehran khẳng định tuyến đường thủy này vẫn mở, nhưng chỉ dành cho các tàu thuyền phối hợp việc đi lại với chính quyền Iran. Mỹ đã cảnh báo các hãng khai thác tàu biển không nên hợp tác với PGSA.
Tác động đến vận tải biển và nguồn cung năng lượng
Quyền tiếp cận eo biển Hormuz vẫn bị Iran hạn chế kể từ khi xung đột với Mỹ và Israel nổ ra cuối tháng 2, trong khi Mỹ duy trì lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran. Sự gián đoạn đối với ngành vận tải biển và nguồn cung năng lượng toàn cầu đã gây ra những tác động dây chuyền trên khắp thế giới, làm tăng giá lương thực, năng lượng và các hàng hóa khác.
Tổng thống Donald Trump hôm qua cho biết quân đội Mỹ đã bí mật hỗ trợ 200 tàu thương mại và hơn 100 triệu thùng dầu đi qua eo biển Hormuz. Theo ông, các hoạt động xuất khẩu bí mật này đã giúp giữ giá dầu ở mức khoảng 90 USD/thùng thay vì tăng vọt lên trên 200 USD. Tuy nhiên, lưu lượng tàu thuyền qua Hormuz vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước xung đột và thế giới đang mất đi một lượng dầu lớn mỗi ngày.
Khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, tương đương 20 triệu thùng mỗi ngày, đã đi qua Hormuz trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Lưu lượng qua eo biển này đã sụt giảm nghiêm trọng sau khi Iran trả đũa bằng cách tấn công các tàu thuyền và gài thủy lôi trên tuyến đường hàng hải này. Việc Hormuz bị đóng cửa trên thực tế đã dẫn đến việc thất thoát hơn 1 tỷ thùng dầu, mức gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử.
Vào tháng 5, ông Trump đã công bố và sau đó đột ngột dừng một sứ mệnh có tên là "Dự án tự do" vốn nhằm hộ tống các tàu chở dầu bị mắc kẹt ở vịnh Ba Tư. Mặc dù vậy, Hải quân Mỹ được cho là vẫn đang âm thầm hỗ trợ các tàu đi qua Hormuz nhưng không tiết lộ quy mô của hoạt động này.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho hay quân đội đang bảo vệ các tàu thuyền khỏi bị tấn công. Cơ quan này cho biết các cuộc đụng độ giữa Mỹ và Iran tuần trước bắt đầu khi Tehran phóng các máy bay không người lái về phía "các thủy thủ dân sự đang quá cảnh một cách hợp pháp qua các vùng biển khu vực".
