Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ chiến thắng lịch sử ngày 30/4/1975, nhưng mỗi độ tháng Tư về, ký ức về ngày đất nước trọn niềm vui thống nhất lại sống dậy trong lòng hàng triệu người Việt Nam. Đó không chỉ là chiến thắng của ý chí và lòng quả cảm, mà còn là khoảnh khắc cả dân tộc chạm tới khát vọng lớn nhất: được sống trong hòa bình, thống nhất. Hòa bình hôm nay, với nhiều người, là những điều bình dị: một buổi sáng yên bình trên phố, tiếng cười trẻ thơ trong hẻm nhỏ, những dòng xe nối dài mà không lo âu, không mất mát. Nhưng để có được điều đó, biết bao thế hệ đã đánh đổi bằng máu, nước mắt và cả cuộc đời.
Thành phố Sài Gòn - Gia Định xưa, từng là tâm điểm chiến tranh, sau 51 năm mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, giá trị của hòa bình càng được cảm nhận sâu sắc. Từ những ngày tháng khốc liệt đến một đô thị năng động, hiện đại, mỗi bước chuyển mình đều là lời nhắc nhở: hòa bình không chỉ là điểm kết thúc chiến tranh, mà là khởi đầu cho mọi khát vọng phát triển, cho hành trình đi tới tương lai thịnh vượng và đáng sống.
Vươn lên từ gian khó
Đúng 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, lá cờ cách mạng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, đánh dấu thắng lợi hoàn toàn của Chiến dịch Hồ Chí Minh, đất nước thống nhất. Thành phố Hồ Chí Minh bước vào hành trình tái thiết. Những năm đầu sau giải phóng, thành phố đối mặt với muôn vàn khó khăn: sản xuất đình trệ, hệ thống phân phối đứt gãy, đời sống nhân dân thiếu thốn. Những khu ổ chuột ven kênh rạch cùng hậu quả nặng nề của chiến tranh tạo nên bức tranh đô thị ngổn ngang.
Giai đoạn 1976-1985 là thời kỳ đặc biệt khó khăn khi tăng trưởng kinh tế chỉ đạt trung bình 2,7%/năm. Lạm phát có thời điểm lên tới 740%, người dân phải ăn độn với khoai, sắn, bo bo, thậm chí chiếm tới 90% khẩu phần. Trong bối cảnh đó, Thành phố Hồ Chí Minh đã thể hiện tinh thần năng động, sáng tạo khi mạnh dạn tìm kiếm các mô hình mới. Những sáng kiến như “xé rào”, “cơ chế hai giá”, “khoán sản phẩm” không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn góp phần hình thành tư duy đổi mới trong quản lý kinh tế.
Năm 1986, khi công cuộc Đổi mới được triển khai trên cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh nhanh chóng trở thành địa phương tiên phong. Kinh tế nhiều thành phần phát triển, khu vực tư nhân được khuyến khích, đầu tư nước ngoài gia tăng mạnh mẽ. Các khu chế xuất, khu công nghiệp như Tân Thuận, Linh Trung, Hiệp Phước đã mở ra hướng đi mới trong thu hút vốn và công nghệ. Thành phố liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong nhiều giai đoạn, từng bước khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.
Khẳng định vai trò đầu tàu
Từ một nền kinh tế được định hướng lại sau chiến tranh còn nhiều trắc trở, với quyết tâm đổi mới, dám nghĩ dám làm, Thành phố Hồ Chí Minh đã vươn lên trở thành trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Sau sáp nhập mở rộng không gian phát triển từ năm 2025, thành phố có quy mô hơn 6.772 km² và dân số trên 14 triệu người.
Hiện nay, Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò trung tâm trong nhiều lĩnh vực như tài chính, thương mại, khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo và đổi mới sáng tạo. Quy mô kinh tế không ngừng mở rộng, đóng góp lớn cho ngân sách quốc gia. Năm 2025, tăng trưởng GRDP đạt 12,62%, quy mô GRDP gần 3 triệu tỷ đồng, chiếm 23,5% GDP cả nước. GRDP bình quân đầu người đạt 8.755 USD. Thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) đạt 8,16 tỷ USD, tăng 21,1% so với năm trước. Đầu tư cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vượt 2 tỷ USD.
Trong năm 2026, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời triển khai hàng loạt dự án hạ tầng lớn như tuyến Metro số 2, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2 và Khu thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc.
Đột phá hạ tầng, tái cấu trúc đô thị
Chỉ trong một thời gian ngắn từ đầu năm 2026, Thành phố đã khởi công, động thổ hàng loạt dự án hạ tầng, giao thông trọng điểm. Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), Thành phố đã khởi công các dự án:
- Dự án Quảng trường trung tâm và Trung tâm hành chính Thành phố Hồ Chí Minh do Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Mặt Trời Sài Gòn (thuộc Tập đoàn Sun Group) làm nhà đầu tư, tổng vốn đầu tư gần 30.000 tỷ đồng, thực hiện giai đoạn 2026-2028.
- Dự án Tuyến metro số 2, đoạn Bến Thành-Thủ Thiêm có tổng vốn gần 46.300 tỷ đồng, do Công ty cổ phần đầu tư địa ốc Đại Quang Minh (thuộc Tập đoàn THACO) triển khai, mục tiêu hoàn thành năm 2030, kết nối với tuyến Thủ Thiêm - Long Thành.
- Dự án khu vực cảng Nhà Rồng-Khánh Hội và mở rộng Bảo tàng Hồ Chí Minh do Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Mặt trời Sài Gòn (thuộc Tập đoàn Sun Group) triển khai, tổng mức đầu tư hơn 20.000 tỷ đồng.
- Dự án Khu đô thị Đại học Quốc tế tại xã Xuân Thới Sơn do Công ty Cổ phần đô thị đại học quốc tế Berjaya Việt Nam (đơn vị thành viên Tập đoàn Vingroup) triển khai, mức đầu tư 59.000 tỷ đồng, dự kiến vận hành từ đầu năm 2035.
Đây là những công trình chiến lược, thể hiện cam kết của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố, khẳng định ý chí xây dựng một Thành phố Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại, nghĩa tình trong kỷ nguyên phát triển mới.
Động lực chuyển đổi sang kinh tế tri thức
Thành phố Hồ Chí Minh đang chuyển mình mạnh mẽ từ nền kinh tế dựa vào lao động sang nền kinh tế tri thức và công nghệ. Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh thu hút các tập đoàn công nghệ toàn cầu như Intel, Samsung. Kinh tế số đóng góp 21-22% GRDP. Khoa học-công nghệ chiếm 74% trong tăng trưởng năng suất tổng hợp (TFP). Hệ sinh thái khởi nghiệp với hơn 2.000 startup, chiếm hơn 50% tổng số startup của Việt Nam, được định giá khoảng 5,2 tỷ USD, xếp thứ 3 Đông Nam Á.
Một thành phố đáng sống
Không chỉ tăng trưởng kinh tế, Thành phố Hồ Chí Minh còn hướng tới xây dựng một đô thị đáng sống, nơi người dân được bảo đảm an toàn, phúc lợi và cơ hội phát triển toàn diện. Thành phố trở thành địa phương đầu tiên không còn hộ nghèo theo chuẩn quốc gia. Thu nhập bình quân đầu người cao gấp 1,7 lần cả nước. Đến năm 2030, mục tiêu đưa mức này lên 14.000 - 15.000 USD.
Giáo dục, y tế được đầu tư đồng bộ với nhiều bệnh viện đạt chuẩn quốc tế và trường học hiện đại. Thành phố tập trung phát triển toàn diện, biến những khu đất trống, bãi rác tự phát thành công viên cây xanh, khu vui chơi cộng đồng. Công viên số 1 Lý Thái Tổ, phường Vườn Lài là một trong 9 dự án trọng điểm, hiện thực hóa định hướng đưa mảng xanh và không gian cộng đồng thành trọng tâm trong chiến lược phát triển siêu đô thị.
51 năm đã trôi qua, Thành phố Hồ Chí Minh hôm nay khoác lên mình diện mạo của một siêu đô thị hiện đại, rực rỡ và tràn đầy sức sống. Ẩn sau những tòa cao ốc, con đường rộng mở là dòng chảy âm thầm của ký ức, lòng biết ơn và sự trân trọng hòa bình. Người dân thành phố hiểu rằng, sự bình yên hôm nay là thành quả của biết bao hy sinh. Mỗi bước phát triển, mỗi công trình, mỗi nụ cười đều mang ý nghĩa tiếp nối, trách nhiệm gìn giữ và vun đắp. Khát vọng hòa bình không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn những gì đã có, mà còn được nâng lên thành khát vọng cống hiến, đưa Thành phố vươn tầm khu vực và thế giới. Giữa nhịp sống hiện đại, mỗi người dân vẫn cảm nhận rõ ràng một điều thiêng liêng: được sống trong hòa bình, được mưu cầu hạnh phúc và tin tưởng vào một tương lai tốt đẹp hơn.
