Hà Nội sẽ triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" tại hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm trước khi nghiên cứu hợp nhất thành một đơn vị quy mô khoảng 700.000 dân, theo thông tin từ hội nghị triển khai Đề án thí điểm do UBND TP Hà Nội tổ chức.
Lý do chọn hai xã Phúc Thịnh và Thư Lâm
Ông Nguyễn Xuân Lưu - Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết, Phúc Thịnh và Thư Lâm được lựa chọn là hai địa bàn thí điểm vì đáp ứng nhiều tiêu chí về không gian phát triển. Đây là hai xã liền kề, còn nhiều dư địa mở rộng, có vị trí tương đối độc lập nhưng thuận lợi kết nối với các trục giao thông chính, hành lang xanh, hệ thống sông hồ cùng các không gian chức năng của Thủ đô. Khu vực này cũng có tốc độ đô thị hóa nhanh, phù hợp để thử nghiệm mô hình mới.
Theo ông Nguyễn Xuân Lưu, thành phố sẽ triển khai thí điểm song song tại hai xã. Khi mô hình vận hành ổn định và cơ bản hoàn thiện, Hà Nội sẽ nghiên cứu, báo cáo Trung ương xem xét cho phép hợp nhất hai địa phương theo thẩm quyền.
Mục tiêu đến năm 2030 và bộ tiêu chí 54 điểm
Mục tiêu đặt ra là đến năm 2030 hình thành một mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa có quy mô khoảng 700.000 dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị hiện đại, tạo không gian phát triển mới và thu hút người dân đến sinh sống. Theo đề án, Hà Nội xây dựng bộ gồm 54 tiêu chí thuộc 8 nhóm nội dung cốt lõi để phát triển mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa.
Trong khi đó, 124 xã, phường còn lại của thành phố sẽ không chờ kết quả thí điểm mà được hướng dẫn áp dụng ngay những tiêu chí phù hợp với điều kiện thực tế từ năm 2026.
Lộ trình thực hiện từ 2026 đến 2035
Về lộ trình thực hiện, giai đoạn 2026-2030 sẽ tập trung hoàn thiện đề án, ban hành các chủ trương, thành lập Ban Chỉ đạo, xây dựng các dự án thành phần, bố trí nguồn lực và triển khai tại địa bàn thí điểm. Từ năm 2027 đến năm 2030, thành phố tổ chức kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện, đồng thời các xã, phường khác áp dụng những tiêu chí phù hợp. Năm 2030 sẽ tiến hành sơ kết và hoàn thiện bộ tiêu chí. Giai đoạn 2031-2035 tiếp tục triển khai và tổng kết toàn bộ đề án.
Yêu cầu của Bí thư Thành ủy
Ông Trần Đức Thắng - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu các cấp, ngành khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai với mục tiêu và chỉ tiêu cụ thể cho từng năm cũng như cả giai đoạn 5 năm. Theo Bí thư Thành ủy, ngay trong năm 2026 cần xác định rõ các chương trình, dự án thành phần, hoàn thiện cơ chế chỉ đạo, điều hành, xác định nhiệm vụ ưu tiên cũng như phương án bố trí nguồn lực.
Ông cũng đề nghị UBND thành phố và các sở, ngành hướng dẫn 124 xã, phường còn lại căn cứ bộ tiêu chí để triển khai phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Vì đây là mô hình mới nên cần đánh giá kết quả thực hiện theo từng giai đoạn để kịp thời tháo gỡ khó khăn, điều chỉnh các tiêu chí chưa phù hợp.
Bí thư Thành ủy nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ thống chính trị cơ sở hoạt động hiệu lực, hiệu quả trên nền tảng số và dữ liệu; đồng thời đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở nhằm đáp ứng yêu cầu quản trị mới.
Trong năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành việc chuẩn hóa quy trình công việc, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống" và thiết lập các kênh tiếp nhận, giải quyết kiến nghị của người dân theo hướng chủ động, gần dân.
Bên cạnh đó, việc triển khai mô hình sẽ gắn với quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, ưu tiên phát triển hạ tầng đồng bộ, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và bảo đảm người dân được tiếp cận bình đẳng các dịch vụ thiết yếu như giáo dục, y tế, văn hóa, việc làm, nhà ở và an sinh xã hội.
Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, thành phố sẽ kết hợp ngân sách nhà nước với các nguồn lực xã hội, đồng thời lồng ghép với các chương trình, dự án đang triển khai nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và tránh chồng chéo.
Người dân là yếu tố quyết định
Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng đặc biệt nhấn mạnh sự đồng thuận của người dân là yếu tố quyết định thành công của đề án. Thành phố mong muốn người dân tại Phúc Thịnh và Thư Lâm hiểu rõ ý nghĩa của việc được lựa chọn là địa bàn thí điểm, từ đó đồng hành cùng chính quyền trong quá trình triển khai mô hình.
Ông cũng đề nghị 124 xã, phường còn lại chủ động rà soát, lựa chọn những tiêu chí phù hợp để áp dụng ngay, góp phần từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa và thúc đẩy sự phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.
