Hà Nội đang đối mặt với thực tế nhiều khu đô thị mới có quy mô dân số và diện tích tương đương một phường, nhưng chỉ được quản lý bởi một tổ dân phố. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng tiêu chí mới cho tổ trưởng dân phố và tổ chức bộ máy quản lý phù hợp.
Thực trạng khu đô thị lớn, quản lý nhỏ
Theo báo cáo của UBND thành phố Hà Nội, nhiều khu đô thị mới như Khu đô thị Mỹ Đình, Khu đô thị Trung Hòa – Nhân Chính, hay Khu đô thị Linh Đàm có quy mô dân số lên tới hàng chục nghìn người, diện tích rộng hàng trăm hecta. Tuy nhiên, các khu vực này chỉ được tổ chức thành một hoặc vài tổ dân phố, với một tổ trưởng và một số tổ phó kiêm nhiệm.
Việc quản lý một khu đô thị rộng lớn với nhiều tòa nhà chung cư cao tầng, hệ thống hạ tầng phức tạp, dân cư đa dạng đã vượt quá khả năng của một tổ dân phố truyền thống. Tổ trưởng dân phố hiện tại thường là người cao tuổi, kiêm nhiệm nhiều công việc, không đáp ứng được yêu cầu quản lý hiện đại.
Đề xuất tiêu chí mới
Trước thực trạng này, Sở Nội vụ Hà Nội đã đề xuất điều chỉnh tiêu chí thành lập tổ dân phố, đặc biệt đối với các khu đô thị mới. Cụ thể, cần có quy định về quy mô dân số tối thiểu và tối đa cho một tổ dân phố, cũng như tiêu chuẩn về trình độ, năng lực của tổ trưởng dân phố.
Một số chuyên gia cho rằng, với các khu đô thị có quy mô lớn, cần xem xét thành lập nhiều tổ dân phố hơn, hoặc thậm chí là thành lập phường mới. Điều này sẽ giúp quản lý hiệu quả, gần dân, sát dân hơn. Đồng thời, cần có chế độ đãi ngộ thỏa đáng để thu hút người có năng lực làm tổ trưởng dân phố.
Lộ trình thực hiện
UBND thành phố Hà Nội đã giao Sở Nội vụ phối hợp với các quận, huyện khảo sát, đánh giá thực trạng các tổ dân phố tại các khu đô thị mới, từ đó xây dựng đề án điều chỉnh tiêu chí. Dự kiến, đề án sẽ được trình HĐND thành phố xem xét trong năm 2024.
Việc thay đổi tiêu chí này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý đô thị, mà còn góp phần cải cách hành chính, đưa bộ máy chính quyền gần dân hơn. Người dân tại các khu đô thị mới sẽ được thụ hưởng các dịch vụ công tốt hơn, giải quyết các vấn đề phát sinh nhanh chóng hơn.
Ngoài ra, Hà Nội cũng đang xem xét việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý tổ dân phố, như triển khai các ứng dụng di động để người dân phản ánh, kiến nghị trực tiếp. Điều này sẽ tạo điều kiện cho tổ trưởng dân phố nắm bắt tình hình kịp thời và xử lý hiệu quả.
Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong quản lý đô thị tại Hà Nội, đặc biệt là tại các khu đô thị mới đang phát triển nhanh chóng.
