Trên hành trình xây dựng nông thôn mới, nghị quyết của Đảng là kim chỉ nam, và cán bộ, đảng viên là những người đưa chủ trương, chính sách vào thực tiễn cuộc sống, tạo nên những vùng quê đáng sống. Câu chuyện từ các xã phía bắc tỉnh Quảng Trị đã minh chứng một chân lý giản đơn mà sâu sắc: Ở đâu cán bộ, đảng viên gương mẫu, miệng nói tay làm, ở đó lòng dân đồng thuận, quê hương đổi mới.
Sức sống mới ở vùng quê bán sơn địa
Về Mai Thủy, nay là xã Trường Phú những ngày này, chúng tôi cảm nhận được sức sống mới ở vùng quê bán sơn địa. Nhà cửa khang trang, bề thế, những tuyến đường bê-tông rộng với nhiều loài hoa và cây xanh dịu mát, toát lên vẻ đẹp thanh bình. Nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mai Thủy, nay là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trường Phú Phan Thanh Hà chia sẻ, xây dựng nông thôn không chỉ là làm đường giao thông và hệ thống cơ sở hạ tầng đồng bộ, khang trang, mà còn phải chú trọng áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, tham gia các chuỗi giá trị, nâng cao thu nhập cho người dân.
Cấp ủy, chính quyền cùng với người dân thống nhất cao chủ trương dồn điền đổi thửa để hình thành các cánh đồng lớn tạo thuận lợi cho chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa. Mai Thủy đã quy hoạch, mở rộng cánh đồng chuyên sản xuất lúa với diện tích 150ha, trong đó nhiều diện tích thực hiện chuỗi liên kết để nâng giá trị sản phẩm lúa gạo. Cùng với các hợp tác xã sản xuất nông nghiệp, ở Mai Thủy có 2 hợp tác xã chế biến tinh bột thực hiện liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị trồng, chế biến và tiêu thụ sản phẩm từ các loại cây lấy bột. Nhờ vậy, địa phương trở thành đơn vị dẫn đầu huyện Lệ Thủy cũ về sản phẩm OCOP, trong đó có nhiều sản phẩm được công nhận 4 sao.
Đồng thuận từ lòng dân
Với nghị quyết sát đúng và lòng dân đồng thuận, xã Bắc Trạch cũ, nay là xã Bắc Trạch mới đã có bước tiến dài trên hành trình dựng xây quê hương đổi mới, trở thành xã nông thôn mới kiểu mẫu vào đầu năm 2025. Theo lãnh đạo xã, yếu tố then chốt để làm nên thành công này là sự đồng thuận, ủng hộ của người dân. Chỉ tính riêng giai đoạn 2021-2023 nguồn vốn xây dựng nông thôn mới nâng cao của Bắc Trạch hơn 85 tỷ đồng, trong đó ngân sách xã và nhân dân đóng góp chiếm tới 90%.
Điều đáng ghi nhận, sức lan tỏa của phong trào xây dựng nông thôn mới tại các địa phương này là nhờ những tấm gương đảng viên bình dị. Họ không chỉ là người đứng mũi chịu sào trong chỉ đạo và tổ chức các công việc ở cơ sở, mà còn đi đầu trong vận động, đóng góp vật chất để xây dựng cơ sở hạ tầng. Bí thư Chi bộ thôn Xuân Lai (xã Trường Phú) Nguyễn Đức Châu đã cùng với chi ủy và các đảng viên trong chi bộ, hiến kế, hiến công gỡ từng nút thắt khi gặp các tiêu chí khó.
Đơn cử, ở nông thôn việc thu gom và phân loại rác thải còn khá hạn chế do nhận thức và quá trình thu gom chưa bài bản. Vì thế, đảng viên là những người tiên phong trong việc phân loại rác thải tại nguồn, từ đó nhân dân thấy hiệu quả và làm theo. Bây giờ khâu thu gom rác ở Xuân Lai đã vào nền nếp, góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường và làm cho bộ mặt làng quê sạch đẹp hơn.
Tại xã Bắc Trạch, tinh thần gương mẫu của đảng viên còn lan tỏa ra cả những người con xa xứ. Khi xã họp bàn vận động nhân dân đóng góp để xây dựng hạ tầng cho khu dân cư, đảng viên Phan Văn Hùng ở thôn 1 góp ngày công, ủng hộ tiền mặt và vận động con cháu đang lao động ở nước ngoài hỗ trợ hơn 270 triệu đồng để xây dựng cổng làng và mua thiết bị cho nhà văn hóa. Xã Bắc Trạch có hơn 1.000 người đi xuất khẩu lao động không chỉ mang về nguồn thu nhập cao cho gia đình, mà còn đóng góp kinh phí rất lớn để xây dựng quê hương thêm giàu đẹp.
Hướng đi mới cho nông nghiệp bền vững
Thành quả hôm nay ở Trường Phú và Bắc Trạch không chỉ nằm ở những con số hoặc công trình, mà giá trị lớn nhất chính là luồng sinh khí mới hiện rõ trên gương mặt mỗi người dân. Chia sẻ thêm về điều này, Phó Bí thư Thường trực xã Trường Phú Phan Đình Tư cho rằng, kế thừa thành tích đạt được của các xã trước đây, Trường Phú hiện nay có không gian rộng hơn, điều kiện cũng thuận lợi hơn để xây dựng và thực hiện các đề án, chính sách phát triển kinh tế ở tầm cao mới.
Thí dụ, trước đây người dân trồng rừng chỉ sau ít năm là bán để lấy tiền trang trải cuộc sống và giảm thiểu rủi ro khi xảy ra thiên tai. Bây giờ người dân không chỉ dừng lại ở việc trồng rừng lấy gỗ nguyên liệu, mà tìm cách nâng cao giá trị khi chuyển sang phát triển rừng gỗ lớn. Nếu kéo dài chu kỳ trồng rừng lên 8-10 năm để phát triển rừng gỗ lớn, lợi nhuận tăng lên đáng kể. Được sự khuyến khích của lãnh đạo xã, xu hướng chuyển đổi này bắt đầu xuất hiện và lan rộng, nhất là ở những khu vực có địa hình kín gió. Điều đó nâng cao thu nhập cho người dân, giúp tăng độ che phủ rừng, tạo nên những vùng sinh thái bền vững.
Nâng cao giá trị sản xuất và cải thiện thu nhập cho người dân đang là trăn trở của lãnh đạo các xã trên địa bàn tỉnh Quảng Trị sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Hoàn Lão Nguyễn Cẩm Long cho rằng, xã đang thực hiện đề án chuyển đổi mô hình sản xuất để tạo giá trị cao hơn cho người dân, trong đó có việc chuyển từ trồng ngô lấy quả, lấy hạt sang trồng ngô sinh khối.
Hiện trên địa bàn có các doanh nghiệp chăn nuôi công nghệ cao quy mô lớn cần nguồn nguyên liệu lớn làm thức ăn chăn nuôi. Xã vận động, hỗ trợ người dân chuyển đổi diện tích đất gò đồi kém hiệu quả và đất lúa bỏ hoang do thiếu nước vụ hè thu sang trồng ngô sinh khối phục vụ chăn nuôi. Việc chuyển đổi sang trồng ngô sinh khối không chỉ giúp người dân có đầu ra ổn định, mà còn hình thành mối liên kết 2 chiều, khi doanh nghiệp thu mua sản phẩm và cung cấp nguồn phân hữu cơ từ chăn nuôi phục vụ sản xuất. Đây là hướng đi phù hợp mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, bền vững tại địa phương.
Định hướng cho giai đoạn mới
Đồng chí Lê Văn Bảo, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị cho biết, nơi nào cán bộ năng động, có đề án phù hợp và người dân đồng thuận, ủng hộ thì nơi đó đều trở thành các xã nông thôn mới kiểu mẫu, thành vùng quê đáng sống. Giai đoạn 2026-2030 chương trình xây dựng nông thôn mới với yêu cầu cao hơn, bộ tiêu chí khó hơn nên các xã cần rà soát để triển khai thực hiện hiệu quả, nhất là các tiêu chí liên quan hạ tầng, môi trường và chuyển đổi số.
Với những yêu cầu đặt ra cao hơn trong không gian phát triển mới của mỗi xã, đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu, năng động hơn nữa trong nhiệm vụ được giao, để xây dựng nông thôn mới không chỉ đạt chuẩn mà phải hướng tới nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống của người dân.
