Ngày 3/6, Thành ủy Đồng Nai tổ chức Hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Trước đó, nhiều phường, xã trên địa bàn thành phố đã tổ chức sơ kết 1 năm thực hiện chính quyền 2 cấp.
Thực tế minh chứng cho chủ trương chính quyền gần dân
Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Nguyễn Văn Út cho rằng, qua gần 1 năm tổ chức triển khai, hệ thống chính quyền các cấp, đặc biệt từ cấp tỉnh, cấp thành đến các xã, phường cơ bản vận hành khá ổn định. Đây là minh chứng cho thấy chủ trương thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với tình hình thực tế, mở ra không gian phát triển lớn hơn.
Việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy đã giúp chính quyền gần dân hơn, phục vụ nhân dân thuận lợi hơn. Đến thời điểm hiện tại, kết quả triển khai bước đầu là rất đáng ghi nhận.
Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai cũng nhấn mạnh, mặc dù việc sáp nhập tỉnh và chuyển đổi mô hình gặp không ít khó khăn nhưng đến giờ phút này, địa phương đã có những bước phát triển rất tốt. Những kết quả tích cực trong năm 2025 cho thấy Đảng bộ và chính quyền thành phố đã hoàn thành hầu hết các chỉ tiêu nghị quyết đề ra, ngay cả khi quý I/2025 là giai đoạn cao điểm chịu tác động từ việc sáp nhập các sở, ngành.
Đặc biệt, trong 5 tháng đầu năm 2026, thành phố tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế và số thu ngân sách khá tốt. Cụ thể, về tăng trưởng, năm 2025 đạt 9,63%, riêng quý I/2026 đạt 9,76%. Về thu ngân sách, năm 2025 Đồng Nai đạt 103.000 tỷ đồng; 5 tháng đầu năm 2026 đạt gần 50% kế hoạch. Những con số này chứng tỏ bộ máy chính quyền về tổng thể đang vận hành rất tốt, bảo đảm các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Theo báo cáo, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại thành phố Đồng Nai, bộ máy được tinh gọn, nâng cao hiệu quả quản lý, tạo điều kiện cho cơ sở chủ động thực hiện nhiệm vụ. Thành phố Đồng Nai có nền tảng công nghiệp, hạ tầng và môi trường đầu tư thuận lợi để thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. Ngoài ra, hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến từng bước hoàn thiện. Nhận thức về chuyển đổi số ngày càng nâng cao giúp công việc hiệu quả. Đặc biệt, hệ thống văn bản chỉ đạo được ban hành kịp thời; công tác kiểm điểm, đánh giá tổ chức đảng và cán bộ được thực hiện đồng bộ, nề nếp.
Trong năm qua, hạ tầng công nghệ thông tin và công tác chuyển đổi số của thành phố Đồng Nai cơ bản đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Nhiều nền tảng số được triển khai đồng bộ, liên thông, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, cải cách hành chính, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, từng bước xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh và nền hành chính hiện đại trên địa bàn.
Về công tác cải cách hành chính, Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng công khai, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Công tác rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính được triển khai đồng bộ, bảo đảm 100% thủ tục hành chính nội bộ được xem xét cắt giảm về thành phần hồ sơ, thời gian và chi phí thực hiện, sửa đổi hoàn thiện phù hợp với yêu cầu tinh gọn tổ chức bộ máy.
Cà phê sáng để cán bộ lắng nghe dân
Trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại thành phố Đồng Nai, bên cạnh việc triển khai các nhiệm vụ theo quy định chung, địa phương đã xuất hiện một số mô hình, cách làm sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa bàn. Các mô hình này đều hướng đến mục tiêu chung là giảm áp lực cho bộ máy cấp xã, rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền với người dân, nâng cao chất lượng phục vụ, đồng thời xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở.
Theo báo cáo của Thành ủy Đồng Nai, nhiều mô hình có hiệu quả, được người dân ủng hộ cao. Đó là mô hình lực lượng Công an thành phố tổ chức các điểm cấp căn cước công dân, định danh điện tử tại cơ sở. Việc bố trí 45 trạm cấp, đổi căn cước công dân, định danh điện tử tại cấp xã là cách làm phù hợp trong điều kiện địa bàn rộng, dân số đông, nhu cầu giải quyết thủ tục hành chính lớn sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Ngoài ra, tại các xã có các “Tổ lưu động” giải quyết thủ tục hành chính tại cơ sở phát huy hiệu quả thiết thực. Thay vì chỉ tổ chức tiếp nhận hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, các tổ công tác trực tiếp xuống thôn, ấp để hướng dẫn, tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền cấp xã. Cách làm này đặc biệt có ý nghĩa đối với các địa bàn vùng sâu, vùng xa, khu vực có đông người cao tuổi, người yếu thế hoặc người dân còn hạn chế trong tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.
Ngoài ra, mô hình “Cà phê sáng - Lắng nghe, trao đổi với nhân dân” được nhiều chính quyền xã, phường thực hiện như phường Dầu Giây, Trị An, Long Khánh. Mô hình được tổ chức định kỳ hằng tuần với sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể, tạo không gian trao đổi gần gũi, cởi mở, giúp lãnh đạo địa phương kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị chính đáng của người dân.
UBND phường Đồng Xoài cũng sáng tạo mô hình "Chính quyền thân thiện" được người dân đánh giá cao. Việc đầu tư, nâng cấp Trung tâm Phục vụ hành chính công theo hướng hiện đại; bố trí điều kiện hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, định danh điện tử đã góp phần nâng cao chất lượng tiếp nhận, giải quyết hồ sơ. Đồng thời, việc duy trì văn hóa công sở theo phương châm “4 xin, 4 luôn, 5 không” đã tạo chuyển biến rõ nét về ý thức trách nhiệm, tác phong, thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức.
Các mô hình, cách làm nêu trên đều xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là yêu cầu giảm tải cho cấp xã, nâng cao chất lượng phục vụ và tăng cường sự tương tác giữa chính quyền với người dân. Điểm chung của các mô hình là lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy phục vụ; đồng thời phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của cấp cơ sở trong xử lý các vấn đề phát sinh.
Khi lãnh đạo xã, phường sợ sai
Bên cạnh những kết quả đạt được, sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thành phố Đồng Nai vẫn còn một số tồn tại, khó khăn.
Cụ thể, quá trình chuyển đổi mô hình còn gặp vướng mắc do một số địa phương thiếu hụt cục bộ nhân lực có trình độ chuyên môn sâu trong các lĩnh vực phức tạp như quản lý đô thị, quy hoạch, bồi thường và giải phóng mặt bằng. Ngoài ra, nguồn nhân lực chất lượng cao về công nghệ thông tin, dữ liệu và an toàn thông tin vẫn còn thiếu.
Nhấn mạnh tại hội nghị, Chủ tịch Nguyễn Văn Út thẳng thắn nhìn nhận một thực tế, đó là mô hình chính quyền địa phương 2 cấp rất mới và thời gian chuyển giao nhanh. Do đó, quá trình vận hành tại cơ sở không tránh khỏi những khó khăn, lúng túng. Thẩm quyền, chức năng giao cho cấp xã, phường rất lớn, trong khi tổ chức và con người đều mới nên việc thực hiện còn nhiều bất cập. Một số địa phương, cán bộ lãnh đạo, đặc biệt là Chủ tịch UBND một số xã, phường còn tâm lý sợ sai, không dám làm, không dám quyết định, thiếu xác định trách nhiệm cá nhân.
Theo ông Nguyễn Văn Út, thành phố đã và đang rà soát kỹ lưỡng từng xã, phường để phân loại nơi nào làm tốt, nơi nào chưa tốt để kịp thời củng cố, kiện toàn các tổ chức cơ sở Đảng cũng như các chức danh lãnh đạo chủ chốt. Đồng thời, UBND thành phố đã phối hợp cùng các sở, ngành liên quan liên tục tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để hỗ trợ anh em cấp cơ sở sớm ổn định, bắt nhịp với công việc.
Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út nhấn mạnh, Ban Thường vụ Thành ủy và UBND thành phố khẳng định luôn là chỗ dựa vững chãi nhất cho cấp ủy, chính quyền cơ sở. Mọi vấn đề bức xúc, trọng tâm tại địa phương sẽ luôn được lãnh đạo thành phố tập trung chỉ đạo, giải quyết xuyên suốt. Ông đồng thời quán triệt, cán bộ các xã, phường cần giải tỏa áp lực tâm lý, yên tâm công tác và quyết liệt hơn nữa trong hành động.
