Tuy nhiên, tiềm năng và lợi thế này mới chỉ được khai thác bước đầu, chưa mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nằm trong hệ thống vùng kinh tế - xã hội ven biển, các địa phương của Cần Thơ như Cù Lao Dung, Vĩnh Châu, Trần Đề sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế biển. Thế nhưng, kinh tế ở những khu vực này trước đây chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Chỉ từ khi được quy hoạch là trung tâm kinh tế của tiểu vùng ven Biển Đông, nơi đây mới hình thành hệ thống đê sông, đê biển, các dự án thủy lợi và đê bao khép kín, kết hợp với chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp.
Chuyển đổi mô hình sản xuất
Nhờ vậy, những vùng đất nhiễm mặn, bỏ hoang trước đây được cải tạo thành trang trại nuôi tôm, cánh đồng lúa thơm đặc sản và lúa chất lượng cao. Các địa phương còn tận dụng lợi thế cửa sông, rừng ngập mặn ven sông, ven biển với hơn 43.717 ha đất bãi bồi và hơn 7.000 ha rừng phòng hộ. Đây là nơi tập trung nhiều giống loài thủy hải sản nước lợ, nước mặn có giá trị kinh tế cao, tạo điều kiện phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng công nghiệp, đa dạng đối tượng nuôi, áp dụng công nghệ cao gắn với chế biến và xuất khẩu.
Tính đến nay, diện tích nuôi trồng thủy sản vùng ven biển Cần Thơ đạt hơn 97.000 ha, trong đó nuôi tôm nước lợ khoảng 51.000 ha, bãi nghêu giống 300 ha và nghêu thương phẩm gần 5.000 ha. Năm 2025, nông dân thả nuôi các loại thủy sản đạt 97.078 ha, vượt 0,6% kế hoạch, tăng 0,51% so với cùng kỳ. Tổng sản lượng thủy hải sản thu hoạch đạt 782.958 tấn (trong đó đánh bắt 77.000 tấn), đạt 100% kế hoạch và tăng 2,81% so với cùng kỳ.
Vị thế kinh tế biển
Với kết quả này, Cần Thơ tiếp tục khẳng định vị thế là địa phương mạnh về kinh tế biển. Doanh nghiệp lớn như Stapimex dẫn đầu với kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 309 triệu USD tính đến đầu năm 2026. Nhờ vậy, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Cần Thơ năm 2025 đạt hơn 2,1 tỷ USD.
Ngoài nuôi trồng, ngành thủy sản Cần Thơ còn đẩy mạnh khai thác đánh bắt xa bờ. Đến nay, có 347 tàu thuyền đánh bắt xa bờ đã được hiện đại hóa (tàu có chiều dài từ 15m trở lên) và 797 tàu cá các loại đăng ký hoạt động trên biển, với tổng công suất hơn 220.000 CV. Các chủ tàu thuyền tuân thủ nghiêm ngặt quy định chống khai thác bất hợp pháp (IUU) và tất cả tàu đánh bắt xa bờ đều lắp đặt, duy trì thiết bị giám sát hành trình (VMS).
Bên cạnh đó, ngành thủy sản Cần Thơ liên kết với các vùng ven biển lân cận để phát triển đội tàu khai thác, duy trì vị thế trung tâm thủy sản lớn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Phát huy tiềm năng, thành phố còn đầu tư xây dựng cảng biển, dịch vụ hậu cần nghề cá, điện gió, khai thác tài nguyên khoáng sản biển và du lịch sinh thái, từng bước phát triển thương mại, vận tải, khu công nghiệp, năng lượng tái tạo và đô thị biển.
Khó khăn và thách thức
Lĩnh vực phát triển kinh tế biển Cần Thơ đã đạt được một số kết quả bước đầu, nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức lớn. Cụ thể, việc chuyển đổi nghề cho lực lượng tàu thuyền công suất nhỏ đánh bắt ven bờ thiếu nguồn vốn đầu tư. Dịch vụ hậu cần nghề cá còn bất cập, chất lượng và giá cả thiếu sức cạnh tranh. Doanh nghiệp chế biến thủy sản quy mô nhỏ, chưa thu hút được tàu cá từ các tỉnh đến cập cảng. Nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, nhất là tôm thẻ chân trắng và tôm sú xuất khẩu, phát triển mạnh nhưng sản lượng thấp, chưa tương xứng với tiềm năng và yêu cầu phát triển bền vững. Công nghiệp phát triển chậm, nhất là công nghiệp phụ trợ chưa đáp ứng yêu cầu. Cơ sở hạ tầng du lịch chưa được đầu tư đúng mức và thiếu đồng bộ.
Định hướng phát triển
Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trương Cảnh Tuyên cho biết: Cần Thơ xác định đầu tư phát triển kinh tế biển là ngành kinh tế mũi nhọn, có vị trí đặc biệt quan trọng. Vì vậy, việc đẩy mạnh phát triển kinh tế biển phải toàn diện, bao gồm quản lý, bảo vệ, khai thác, nuôi trồng và chế biến. Thành phố tập trung đầu tư xây dựng các nhà máy chế biến xuất khẩu thủy sản quy mô lớn với dây chuyền hiện đại, sản xuất sản phẩm chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn quốc tế. Quy hoạch đầu tư xây dựng các cảng cá ở vùng trọng điểm nghề cá, đồng thời tạo điều kiện cho ngư dân vay vốn cải hoán, đóng mới phương tiện đánh bắt xa bờ, xây dựng cơ sở hậu cần nghề cá vững chắc.
Thời gian tới, ngoài đầu tư hạ tầng giao thông, cảng biển và trung tâm logistics hiện đại, Cần Thơ quy hoạch phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp ven biển để thu hút đầu tư các dự án công nghiệp xanh, sạch, thân thiện môi trường. Đồng thời, ban hành các chính sách đồng bộ về quản lý tài nguyên và môi trường biển để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn. Thành phố cũng hiện đại hóa đội tàu đánh bắt xa bờ, nhanh chóng chuyển đổi nghề cho tàu công suất nhỏ sang đánh bắt xa bờ bền vững, nói không với các hình thức đánh bắt hủy diệt và tuân thủ nghiêm ngặt quy định IUU. Áp dụng công nghệ cao vào nuôi trồng thủy sản để nâng cao năng suất, chất lượng và bảo vệ môi trường. Có chính sách ưu đãi tín dụng, đất đai để thu hút các dự án công nghiệp hỗ trợ, hình thành chuỗi giá trị sản phẩm biển hoàn chỉnh. Đầu tư mạnh mẽ vào các khu du lịch trọng điểm, tăng cường liên kết vùng với các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long để tạo ra các tuyến du lịch đa dạng, nâng cao sức cạnh tranh.
Nghị quyết chiến lược
Mới đây, Thành ủy Cần Thơ đã ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TU về phát triển kinh tế biển đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2045. Theo đó, mục tiêu xây dựng các dự án lấn biển quy mô lớn, hướng tới phát triển Cần Thơ thành trung tâm kinh tế biển mạnh của khu vực và cả nước. Định hướng trọng tâm là mở rộng không gian phát triển kinh tế biển, triển khai các dự án lấn biển quy mô lớn. Liên kết chặt chẽ với các địa phương ven biển, nhất là hình thành khu kinh tế Trần Đề và các cụm kinh tế biển đa ngành, tạo động lực lan tỏa. Khai thác tiềm năng từ hệ thống giao thông đường thủy nội địa và cảng biển để đẩy mạnh logistics, thương mại, dịch vụ hàng hải, du lịch và nuôi trồng thủy sản công nghệ cao.
