Các chuyên gia tin rằng, khi được quy hoạch và xây dựng tốt, Đức Trọng hoàn toàn có thể vượt lên vai trò của một trung tâm hành chính, trở thành trung tâm điều phối của tỉnh Lâm Đồng.
Điều kiện thuận lợi cho Đức Trọng
Các chuyên gia phân tích, Đức Trọng đang hội tụ khá đầy đủ những điều kiện quan trọng để đảm nhận vai trò trung tâm hành chính - chính trị mới của tỉnh Lâm Đồng. Tuy nhiên, lợi thế sẵn có chỉ thực sự phát huy giá trị khi đi cùng một chiến lược phát triển phù hợp, một lộ trình triển khai hợp lý và sự chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng, dịch vụ, quản trị cũng như chất lượng sống.
Nếu được phát triển đúng hướng, Đức Trọng hoàn toàn có thể vượt lên vai trò của một trung tâm hành chính - chính trị đơn thuần, để trở thành một trung tâm điều phối mới của toàn tỉnh Lâm Đồng. Đó là nơi các không gian cao nguyên, biển, đại ngàn cùng gặp nhau; nơi logistics, công nghiệp, dịch vụ và dữ liệu được kết nối trong một cấu trúc phát triển hiện đại hơn.
Hạ tầng giao thông, đô thị đi trước
Theo Nhà giáo ưu tú, KTS Khương Văn Mười, nguyên Chủ nhiệm khoa Quy hoạch, Trường Đại học Kiến trúc TPHCM, khi thành lập trung tâm hành chính - chính trị mới, tỉnh Lâm Đồng cần nghiên cứu khả năng kết nối với các khu vực xung quanh. Việc kết nối tốt, khoa học sẽ giúp trung tâm này phát huy hiệu quả.
“Đức Trọng có địa hình tương đối bằng phẳng, cảnh quan đẹp nên cần hướng đến tạo dựng không gian cảnh quan cho đô thị xanh. Cùng với đó, địa phương cần phải quan tâm đến không gian kiến trúc, quy hoạch rõ khu vực tập trung cao ốc, khu vực xây dựng công trình thấp để tạo không gian hài hòa; đảm bảo tiêu chí cảnh quan lẫn nhu cầu phát triển”, KTS Khương Văn Mười chia sẻ.
Cũng theo vị chuyên gia, với đặc thù địa hình của Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng cần ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông, mở rộng đường, quan tâm phát triển phương tiện vận chuyển công cộng. Việc nghiên cứu, xây dựng hạ tầng tốt sẽ đảm bảo nhu cầu cho sự phát triển.
Ông nói: “Ở Việt Nam, nhiều đô thị đã rơi vào tình trạng đường hẹp dẫn đến việc phát triển khó khăn. Khi quy hoạch, xây dựng lại, chính quyền phải bỏ ra khoản tiền lớn để đền bù, giải phóng mặt bằng dẫn đến tốn kém. Do vậy, ngay từ bây giờ, địa phương cần ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông hiện đại”.
Giữ thương hiệu Đà Lạt
Tiến sĩ Võ Kim Cương, nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TPHCM, cho biết, Đà Lạt hiện là tỉnh lị của Lâm Đồng, cũng là vùng đô thị có thương hiệu trong và ngoài nước trên nhiều lĩnh vực. Do vậy, khi Lâm Đồng thực hiện quy hoạch trung tâm hành chính, chính trị ở Đức Trọng cũng cần giữ thương hiệu Đà Lạt. Địa phương cần nghiên cứu để phát triển vùng quy hoạch đô thị có sự gắn kết, đảm bảo Đà Lạt vẫn giữ vai trò, phát triển đô thị di sản, du lịch nghỉ dưỡng bên cạnh phát triển Đức Trọng.
Đô thị tích hợp
Thạc sĩ Huỳnh Hồ Đại Nghĩa, chuyên gia chính sách công (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TPHCM), chia sẻ, khi đã xác định Đức Trọng là trung tâm hành chính, chính trị của Lâm Đồng, điều quan trọng là không được phát triển nơi này theo lối “dời cơ quan trước, quy hoạch sau”. Một trung tâm hành chính mới không thể chỉ là nơi gom trụ sở về mà phải là đô thị điều phối hiện đại, đủ sức chứa bộ máy hành chính, kết nối nền kinh tế và phục vụ đời sống dân cư mới.
Chuyên gia Huỳnh Hồ Đại Nghĩa hiến kế, Đức Trọng phải được phát triển như một “đô thị hành chính - logistics - dịch vụ”. Ông nhấn mạnh: “Để tránh tình trạng ban ngày đông cơ quan, ban đêm vắng đô thị, Đức Trọng phải được phát triển thành một cấu trúc tích hợp. Trong đó có trung tâm hành chính - chính trị là lõi, dịch vụ thương mại, tài chính, giáo dục, y tế là vành đai hỗ trợ; logistics, cảng cạn (ICD), công nghiệp chế biến sạch là động lực kinh tế và không gian ở chất lượng cao là nền cho dân cư và nhân lực”.
Cùng với đó, địa phương cần đầu tư hạ tầng xã hội song song với hạ tầng hành chính, tránh tình trạng tập trung xây trụ sở, bỏ quên hạ tầng sống. Theo ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa, trường hợp cán bộ, công chức, chuyên gia và người dân phải chuyển dịch về Đức Trọng nhưng thiếu hạ tầng, tiện ích xã hội, sẽ dẫn tới sự méo mó ngay từ đầu. Do vậy, việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ phải được coi là điều kiện tiên quyết, không phải phần phụ.
Ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa cho biết thêm, một trung tâm hành chính của thế kỷ XXI không thể chỉ vận hành bằng trụ sở vật lý. Đó phải là nơi tích hợp cơ sở dữ liệu đất đai, hệ thống điều hành quy hoạch, dữ liệu đầu tư, dịch vụ công trực tuyến, nền tảng điều phối giao thông, logistics và môi trường. Do vậy, Đức Trọng phải được quy hoạch là trung tâm dữ liệu, điều phối số của tỉnh Lâm Đồng.
Cùng với đó, địa phương cũng cần nghiên cứu, phân bổ nguồn lực, phân vai với Đà Lạt, Phan Thiết. Tỉnh Lâm Đồng cần tránh làm theo lối “hút hết chức năng và nguồn lực về một nơi”; cần đặt Đức Trọng trong mô hình đa cực phân vai. Trong đó, Đức Trọng là hành chính - logistics - cửa ngõ điều phối, Đà Lạt là di sản - tri thức - sáng tạo - du lịch chất lượng cao và Phan Thiết là biển - năng lượng - dịch vụ - hướng ngoại.
Mục tiêu quy hoạch
UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung xã Đức Trọng. Theo đó, phạm vi quy hoạch chung là toàn bộ diện tích tự nhiên thuộc ranh giới hành chính của xã Đức Trọng với quy mô gần 15.000ha. Thời hạn quy hoạch ngắn hạn đến năm 2030, dài hạn đến năm 2050.
Tỉnh Lâm Đồng đặt mục tiêu xây dựng xã Đức Trọng phát triển theo mô hình đô thị thông minh, xanh, bền vững và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp chế biến, dịch vụ logistics, đô thị hành chính, thương mại quốc tế, hình thành Trung tâm Hành chính - Chính trị của tỉnh Lâm Đồng.
Mục tiêu ngắn hạn, cơ quan chức năng tập trung hoàn thiện các tiêu chí để Đức Trọng là xã nông thôn mới hiện đại; phấn đấu mục tiêu xã Đức Trọng đạt tiêu chí đô thị loại III (đơn vị hành chính cấp phường) vào năm 2030.
Trong mục tiêu dài hạn, tỉnh Lâm Đồng định hướng đầu tư xây dựng Đức Trọng trở thành đô thị hạt nhân cửa ngõ quốc tế; kết nối đồng bộ hạ tầng giao thông liên vùng với hệ thống cao tốc và sân bay quốc tế Liên Khương. Đồng thời, địa phương sẽ xây dựng, phát triển trung tâm hành chính - chính trị tỉnh Lâm Đồng kết hợp đầu tư đô thị hành chính nhằm tạo động lực mới cho sự phát triển chung của đô thị Đức Trọng và khu vực lân cận; hình thành trung tâm nghiên cứu, phát triển công nghệ sinh học, chế biến nông sản, dược phẩm và mỹ phẩm…
