Từ ngày 15/12/2026, tất cả các nhà chung cư bắt buộc phải bố trí khu vực đỗ ô tô điện riêng biệt với khu vực dành cho xe mô tô, xe máy và xe đạp điện. Đây là quy định tại Thông tư số 31/2026 về nhà chung cư do Bộ Xây dựng vừa ban hành.
Lập hàng rào siết an toàn PCCC
Để hạn chế tối đa nguy cơ cháy lan từ các khối pin lithium-ion, quy định mới áp dụng nguyên tắc khoảng cách an toàn tối thiểu 2 m giữa các khu vực đỗ xe khác nhau. Trong trường hợp diện tích hạn chế, các tòa nhà bắt buộc phải xây dựng tường hoặc vách ngăn đặc bằng vật liệu không cháy với chiều cao từ 2 m trở lên để phân tách.
Thông tư 31/2026 cũng vạch ra thứ tự ưu tiên nghiêm ngặt về vị trí sắp xếp: các trạm sạc và khu vực đỗ xe điện được khuyến khích đặt ngoài trời hoặc trên mặt đất. Nếu buộc phải bố trí dưới tầng hầm, vị trí này chỉ được giới hạn tối đa ở tầng bán hầm hoặc tầng hầm 1, đồng thời phải nằm ở khu vực thông gió tốt, có giải pháp cô lập hoặc di dời phương tiện nhanh chóng khi xảy ra sự cố.
Đặc biệt, số lượng vị trí sạc tại mỗi phân vùng hầm bị khống chế nghiêm ngặt: không quá 25 chỗ đối với ô tô điện và không quá 50 chỗ đối với xe máy điện, với công suất sạc tối đa không vượt quá 22 kW để tránh gây quá tải hệ thống lưới điện tòa nhà. Hệ thống giám sát tại các bãi xe phải hoạt động liên tục với camera truyền tín hiệu trực tiếp về phòng điều khiển trung tâm có người trực 24/7, kết hợp cùng hệ thống báo cháy tự động và các thiết bị cảm biến chuyên dụng để phát hiện sớm khí độc như carbon monoxide hay hydrofluoric acid - những loại khí phát sinh từ các vụ cháy pin đặc thù.
Xóa bỏ mâu thuẫn để xe điện phát triển
Thông tư 31/2026 ra đời trong bối cảnh cuộc xung đột lợi ích giữa người dùng xe điện và ban quản lý các tòa nhà chung cư diễn biến căng thẳng. Từ giữa năm 2025 đến đầu năm nay, một số chung cư tại Hà Nội và TP.HCM đã "tẩy chay" xe điện. Sự thiếu hụt hành lang pháp lý rõ ràng đã đẩy người dân vào thế kẹt, nhiều cư dân phải tháo pin mang vào căn hộ sạc nhờ, gây rủi ro cho không gian sống.
TS Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng phụ trách Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, cho rằng Thông tư 31/2026 không phải là rào cản mà là "bệ đỡ an toàn" cho chuyển đổi xanh. Ông dẫn chứng: Trung Quốc từng ghi nhận hàng nghìn vụ cháy liên quan đến xe điện mỗi năm, đặc biệt tại các khu chung cư, sau đó buộc phải siết chặt tiêu chuẩn. Việt Nam có lợi thế đi sau nên có thể chủ động phòng ngừa.
Th.S Lê Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Tư vấn ứng dụng kinh tế (Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM), bày tỏ vui mừng khi Bộ Xây dựng ban hành Thông tư 31/2026. Ông cho biết trước đây, những trở ngại từ hạ tầng lưu trú luôn là điểm nghẽn lớn nhất, điển hình trong đề án chuyển đổi 400.000 xe máy xăng của shipper sang xe điện, các khu nhà trọ đồng loạt "cấm cửa" xe điện vì nỗi sợ cháy nổ.
Theo ông Hải, xác suất cháy nổ tự thân từ xe điện rất thấp; nguyên nhân cốt lõi là hệ thống đường dây điện tại điểm sạc không đủ khả năng chịu tải. "Với tốc độ thâm nhập thị trường của xe điện như hiện nay, số lượng phương tiện chắc chắn sẽ tăng trưởng áp đảo. Nếu cơ quan quản lý không đi trước đón đầu về hạ tầng thì vô hình trung sẽ tự làm cản trở tiến trình phát triển giao thông điện của quốc gia", ông nhấn mạnh.
Khu vực sạc xe điện phải có tường ngăn cháy
Thông tư 31/2026 quy định giới hạn diện tích khoang cháy đối với khu vực sạc xe điện trong nhà chung cư, không áp dụng với khu vực ngoài trời trên mặt đất. Cụ thể, khu vực sạc ô tô điện hoặc hỗn hợp có diện tích lớn nhất của một tầng trong phạm vi một khoang cháy không vượt quá 1.500 m2 tại tầng nổi và 1.200 m2 tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm. Đối với khu vực sạc xe mô tô điện, xe gắn máy điện và xe đạp điện, diện tích tối đa tương ứng là 500 m2 tại tầng nổi và 300 m2 tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm.
Các khu vực sạc phải được ngăn cách bằng tường ngăn cháy loại 1 hoặc bằng khoảng trống, đường xe chạy không bố trí vật liệu cháy rộng tối thiểu 6 m. TS Trần Việt Anh nhìn nhận quy định này sẽ tạo ra sự thay đổi trong tư duy quy hoạch đô thị, khi trạm sạc trở thành hạ tầng thiết yếu như điện, nước. "Trong tương lai, các đại đô thị xanh sẽ phải thiết kế các khu vực sạc nổi hoặc bán nổi gắn với cảnh quan đô thị, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tầng hầm", ông nói.
