HĐND tỉnh Cà Mau đã thông qua nghị quyết thành lập phường Cái Đôi Vàm trên cơ sở giữ nguyên hiện trạng diện tích tự nhiên 131,06 km2 và quy mô dân số 36.964 người. Quyết định này không chỉ thay đổi tên gọi hành chính mà phản ánh quá trình đô thị hóa mạnh mẽ tại đầu mối giao thương thủy sản lớn của tỉnh, đồng thời thể hiện xu hướng chuyển đổi mô hình quản lý tại các trung tâm kinh tế biển ở cực nam Tổ quốc.
Đô thị hóa từ động lực kinh tế biển
Cái Đôi Vàm nằm ở vị trí kết nối giữa các đô thị ven biển với khu vực nội địa, giữ vai trò đầu mối giao thương, trung chuyển hàng hóa và cung ứng dịch vụ cho khu vực phía tây nam của tỉnh Cà Mau. Lợi thế lớn nhất của địa phương không nằm ở quy mô dân số hay diện tích, mà ở vai trò trung tâm của chuỗi khai thác, nuôi trồng, chế biến và tiêu thụ thủy sản. Nhiều năm qua, chợ Cái Đôi Vàm là đầu mối thu mua, sơ chế thủy sản và cung ứng dịch vụ hậu cần nghề cá cho khu vực ven biển phía tây nam.
Không gian phát triển của xã Cái Đôi Vàm không còn bó hẹp trong phạm vi một xã thuần nông. Hoạt động thương mại, dịch vụ, vận tải, chế biến thủy sản và tiểu thủ công nghiệp ngày càng mở rộng, tạo nên diện mạo kinh tế khác biệt so với nhiều địa bàn ven biển khác. Theo hồ sơ đề án, việc tiếp tục duy trì mô hình đơn vị hành chính nông thôn đối với địa bàn đã hình thành rõ nét các yếu tố phát triển đô thị có thể làm hạn chế hiệu quả quản lý quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật, đất đai và cung ứng dịch vụ công.
Những con số cho thấy sự chuyển dịch
Năm 2025, thủy sản tiếp tục giữ vai trò ngành kinh tế chủ lực của Cái Đôi Vàm. Toàn địa bàn có hơn 8.690 ha nuôi trồng thủy sản với 4.076 hộ nuôi. Trong đó, diện tích nuôi tôm siêu thâm canh 258 ha với 180 hộ; diện tích nuôi tôm quảng canh cải tiến 8.432 ha với 3.896 hộ. Tổng sản lượng thủy sản đạt 32.960 tấn, gồm 17.210 tấn khai thác và 15.750 tấn nuôi trồng.
Bên cạnh đó, địa phương hiện có 68 doanh nghiệp và 513 hộ kinh doanh cá thể đang hoạt động. Thu ngân sách nhà nước năm 2025 đạt 4,558 tỉ đồng, bằng 101,07% kế hoạch đề ra. Theo số liệu từ Thống kê tỉnh Cà Mau, lao động phi nông nghiệp tại Cái Đôi Vàm chiếm tới 78,8%, tương đương 20.677 người trong tổng số 26.240 người trong độ tuổi lao động. Tỷ lệ này phản ánh rõ quá trình chuyển dịch từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, vận tải, chế biến và tiểu thủ công nghiệp.
Mắt xích mới trong chuỗi đô thị ven biển
Theo ông Nguyễn Hoàng Đạo, Bí thư xã Cái Đôi Vàm, sau khi hợp nhất đơn vị hành chính, quy mô dân số, hoạt động thương mại - dịch vụ và nhu cầu đầu tư hạ tầng trên địa bàn tăng nhanh, đòi hỏi mô hình quản lý phù hợp hơn với đặc điểm phát triển của một đô thị cửa biển. Ông Đạo cho biết: “Việc chuyển đổi lên phường sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn trong công tác quy hoạch, đầu tư hạ tầng và nâng cao chất lượng dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp.”
Việc trở thành phường không chỉ đánh dấu bước chuyển từ mô hình quản lý nông thôn sang đô thị đối với Cái Đôi Vàm mà còn bổ sung thêm một mắt xích trong định hướng phát triển chuỗi đô thị ven biển gắn với kinh tế biển của Cà Mau. Ngày 10.6 vừa qua, tại kỳ họp thứ 3 (chuyên đề), HĐND tỉnh Cà Mau đã thông qua nghị quyết thành lập 13 phường trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 13 xã hiện hữu. Đây là lần điều chỉnh trong cơ cấu đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh khi nhiều địa bàn đang có tốc độ đô thị hóa rõ nét được định hướng chuyển sang mô hình quản lý đô thị. Các phường được thành lập gồm: Sông Đốc, Năm Căn, Cái Nước, Đầm Dơi, Thới Bình, Trần Văn Thời, Lương Thế Trân, Cái Đôi Vàm, Gành Hào, Hòa Bình, Phước Long, Hồng Dân và Vĩnh Lợi.
