Ngày 20/5, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An đã công bố kết quả kiểm tra hiện tượng thủy sản nuôi chết hàng loạt xảy ra trên địa bàn tỉnh vào đầu tháng 5/2026. Theo đó, chưa có bằng chứng cho thấy nguyên nhân liên quan đến sự cố tại Nhà máy đường Sông Lam. Thay vào đó, hiện tượng này được nhận định là do thay đổi môi trường đột ngột sau thời tiết cực đoan.
Diễn biến hiện tượng thủy sản chết hàng loạt
Theo báo cáo số 5662/SNNMT-BVMT ngày 17/5, vào chiều tối ngày 3/5/2026, trên địa bàn tỉnh xuất hiện mưa lớn kèm dông lốc, mưa đá. Ngay sau đó, tình trạng cá chết xuất hiện tại nhiều địa phương. Cụ thể, tại xã Anh Sơn, cá nuôi lồng trên sông Lam chết rải rác từ ngày 4/5 đến 5/5. Tại các xã Đông Thành, Giai Lạc, Bình Minh, ốc bươu đen và ốc trong ao nuôi chết hàng loạt dọc hệ thống sông Đào và các kênh dẫn từ Bara Đô Lương.
Đáng chú ý, tại khu vực nuôi cá lồng xã Nhân Hòa (cách Nhà máy đường Sông Lam khoảng 3km về phía hạ lưu), cơ quan chức năng không ghi nhận hiện tượng cá chết bất thường.
Sự cố tại Nhà máy đường Sông Lam
Liên quan đến sự cố tại Nhà máy đường Sông Lam, khoảng 17 giờ 15 phút ngày 3/5, do sét đánh trong thời tiết giông lốc, bồn chứa mật rỉ đường dung tích 2.800 tấn của Công ty cổ phần Mía đường Sông Lam bị thủng. Công ty đã huy động lực lượng khắc phục, thu hồi khoảng 276 tấn mật rỉ và hoàn tất xử lý hiện trường vào chiều 4/5. Qua kiểm tra thực địa, Sở Nông nghiệp và Môi trường xác nhận không có dấu hiệu mật rỉ chảy trực tiếp ra sông Lam do địa hình và các công trình ngăn cách kiên cố.
Kết quả kiểm tra môi trường và thủy sản
Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tiến hành khảo sát hiện trường, lấy mẫu nước mặt sông Lam, sông Đào và mẫu thủy sản bị chết. Kết quả đo nhanh nước mặt sông Lam tại xã Anh Sơn cho thấy pH 7,5; độ kiềm 110; oxy hòa tan (DO) 5mg/L, nằm trong ngưỡng an toàn đối với thủy sản nuôi. Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường lấy 3 mẫu nước mặt sông Lam và 3 mẫu nước mặt sông Đào để phân tích. Kết quả phân tích 11/11 thông số đều đạt cột A, B, C, D theo QCVN 08:2023/BTNMT.
Ngoài ra, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đã lấy 3 mẫu ốc xét nghiệm, không phát hiện ký sinh trùng Perkinsus trên các mẫu ốc được kiểm tra.
Kết luận và nhận định nguyên nhân
Từ kết quả trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An kết luận chưa có cơ sở xác định nguyên nhân thủy sản chết do ô nhiễm môi trường nước mặt diện rộng hoặc do bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Đồng thời, nhận định nguyên nhân có thể do sau đợt mưa lớn, giông lốc làm môi trường nước biến động đột ngột trên diện rộng, gây sốc đối với thủy sản nuôi.
Biện pháp phòng ngừa trong thời gian tới
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời tiết tiếp tục diễn biến phức tạp, nguy cơ phát sinh hiện tượng thủy sản chết bất thường và các bệnh thứ phát do môi trường nước biến động, ô nhiễm hữu cơ, suy giảm chất lượng nguồn nước nuôi. Để chủ động phòng ngừa, Sở sẽ thực hiện các biện pháp sau:
- Tổng hợp, phân tích diễn biến chất lượng môi trường nuôi, tình hình dịch bệnh thủy sản và hiện tượng thủy sản chết bất thường trên địa bàn tỉnh.
- Thực hiện lấy mẫu, đánh giá nguyên nhân, kịp thời cảnh báo và tham mưu biện pháp xử lý theo quy định.
- Hướng dẫn chuyên môn, kỹ thuật về xử lý môi trường nuôi, phòng ngừa dịch bệnh thủy sản và ứng phó hiện tượng thủy sản chết bất thường.
- Hỗ trợ địa phương xác định nguyên nhân và đề xuất giải pháp hạn chế thiệt hại cho người nuôi.
- Rà soát, đánh giá các nguồn thải có nguy cơ tác động đến môi trường nước; kiểm tra, xác minh khi có dấu hiệu ô nhiễm và tham mưu xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.
- Tiếp tục thực hiện quan trắc chất lượng nước mặt theo Chương trình quan trắc môi trường của tỉnh.
- Kịp thời tổng hợp, cung cấp thông tin phục vụ công tác theo dõi, đánh giá và cảnh báo nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động nuôi trồng thủy sản.
Ủy ban Nhân dân các xã tiếp tục tăng cường tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở về nhận biết dấu hiệu dịch bệnh, ngộ độc môi trường nước và các biện pháp ứng phó kịp thời.
