Chiều 3/7, tại cuộc họp của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về ứng phó với bão số 1, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, cho biết bão đang trong giai đoạn phát triển mạnh nhất và còn khả năng mạnh thêm, có thể đạt cấp 10, giật cấp 12 trong thời gian tới.
Diễn biến bão số 1 và kịch bản đổ bộ
Theo ông Mai Văn Khiêm, sáng 1/7, vùng áp thấp trên khu vực giữa Biển Đông đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới. Đến sáng sớm 3/7, áp thấp nhiệt đới tiếp tục mạnh lên thành bão số 1 năm 2026. Hiện tâm bão ở vùng biển phía nam đảo Hải Nam (Trung Quốc), sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão cấp 8-9, giật cấp 11, di chuyển theo hướng tây tây bắc với tốc độ khoảng 5km/giờ. Cơ quan khí tượng nhận định bão còn khả năng mạnh thêm, có thể đạt cấp 10, giật cấp 12 trong thời gian tới. Dự báo sáng 4/7, bão sẽ đi vào vịnh Bắc Bộ với cường độ cấp 8-9, giật cấp 11; sáng 5/7 đổ bộ khu vực Quảng Ninh và phía nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc), sau đó suy yếu thành áp thấp nhiệt đới.
Ông Mai Văn Khiêm cho biết quỹ đạo của bão phụ thuộc chủ yếu vào diễn biến của áp cao cận nhiệt đới. Mặc dù các trung tâm dự báo lớn trên thế giới như Nhật Bản, Trung Quốc, Hoa Kỳ và Hồng Kông (Trung Quốc) đều có nhận định khá thống nhất về cường độ bão, song hướng đi và tốc độ di chuyển trong 36 giờ tới vẫn còn có sự khác biệt. Qua phân tích diễn biến khí quyển những ngày gần đây, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đánh giá kịch bản có xác suất xảy ra cao nhất, trên 70%, là áp cao cận nhiệt đới rút chậm, khiến bão dịch chuyển nhiều hơn về phía tây.
"Với kịch bản này, hướng di chuyển có khả năng xảy ra cao nhất hiện nay là bão đi qua khu vực giữa tỉnh Quảng Ninh của Việt Nam và khu vực Quảng Tây (Trung Quốc). Đây là cơ sở để các địa phương xây dựng phương án ứng phó theo tình huống bất lợi nhất", ông Mai Văn Khiêm nhấn mạnh. Theo tính toán, mực nước triều cao nhất trong đợt bão này khoảng 3,3m, xuất hiện từ 18-20 giờ ngày 4/7; thấp nhất khoảng 0,7m vào 8-9 giờ ngày 5/7.
Mưa lớn trên 500mm, nguy cơ lũ quét và sạt lở đất rất cao
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 28/6 đến nay, nhiều địa phương miền núi phía bắc đã xuất hiện mưa lớn. Một số nơi ghi nhận lượng mưa rất cao như Xuân Minh (Tuyên Quang) 549mm, Xuân Giang (Tuyên Quang) 537mm, Khánh Thiện và Chấn Thịnh (Lào Cai) trên 450mm, Mường Lương (Phú Thọ) 349mm, Cẩm Phả (Quảng Ninh) 326mm và Hồng An (Cao Bằng) 336mm.
Từ đêm 3/7 đến hết ngày 5/7, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa được dự báo có mưa to đến rất to với lượng mưa phổ biến 100mm-200mm; riêng Đông Bắc Bộ từ 200mm-300mm, cục bộ trên 500mm. Ông Mai Văn Khiêm cho biết các mô hình dự báo đều cho thấy xác suất xuất hiện mưa cực lớn tại Đông Bắc Bộ đang tăng lên đáng kể. Trong khoảng từ chiều 4/7 đến sáng 5/7, nhiều nơi có thể xuất hiện lượng mưa 100mm-200mm chỉ trong 12 giờ đến 24 giờ, tập trung tại Quảng Ninh, Lạng Sơn và Hải Phòng.
Theo ông, lượng mưa lớn xảy ra trong bối cảnh nhiều khu vực đã có mưa kéo dài những ngày qua, đất đã bão hòa nước, làm gia tăng đáng kể nguy cơ lũ quét và sạt lở đất. "Trong 2-3 ngày tới, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại các xã, phường miền núi được đánh giá ở mức cao đến rất cao. Các địa phương cần đặc biệt lưu ý khoảng thời gian từ đêm 4/7 đến hết ngày 5/7 để chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống", ông Mai Văn Khiêm nhấn mạnh.
Cảnh báo lũ và hồ chứa
Dự báo từ ngày 4/7-7/7, trên sông Lô, thượng lưu sông Thái Bình và các sông thuộc Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Ninh sẽ xuất hiện một đợt lũ với đỉnh lũ ở mức báo động 1 đến báo động 2, một số sông có thể vượt báo động 2. Riêng hạ lưu sông Hồng, sông Thái Bình và sông Lô vẫn ở dưới báo động 1. Trên một số sông thuộc Quảng Ninh, Lạng Sơn, Bắc Ninh và Bắc Giang, mực nước có khả năng lên mức báo động 2. Trong khi đó, lưu lượng nước về các hồ chứa lớn như Sơn La, Hòa Bình, Tuyên Quang và Thác Bà được dự báo sẽ tăng mạnh trong những ngày tới.
Ông Mai Văn Khiêm cũng lưu ý, nếu áp cao cận nhiệt đới rút nhanh hơn dự báo, quỹ đạo bão sẽ lệch về phía đông, làm giảm tác động của gió mạnh và mưa trên đất liền. Tuy nhiên, các hoạt động trên biển, đặc biệt tại vịnh Bắc Bộ, vẫn chịu ảnh hưởng rất lớn. Ngoài ra, hoàn lưu bão có phạm vi rộng nên ngay từ rìa ngoài đã xuất hiện nhiều ổ dông, lốc và mưa dông. Hiện tượng này được dự báo tiếp tục duy trì trong ngày 4/7 và sáng 5/7. Bên cạnh đó, gió mùa tây nam đang hoạt động mạnh cũng khiến khu vực miền trung tiếp tục có mưa dông, mưa lớn cục bộ, cần được theo dõi song song với diễn biến của bão để chủ động ứng phó.
