Theo Kết luận số 52-KL/TW ngày 20/6/2026 của Bộ Chính trị, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh, định hướng phát triển trở thành hình mẫu về thành phố xanh, thông minh, hiện đại, văn minh, giàu đẹp, mang đậm bản sắc văn hóa Kinh Bắc.
Định hướng phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường
Bộ Chính trị yêu cầu việc phát triển kinh tế của Bắc Ninh phải gắn chặt với bảo vệ môi trường sinh thái, lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng chủ yếu. Địa phương này cần phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu; hình thành trung tâm công nghiệp điện tử, với trọng tâm là công nghiệp bán dẫn, sản xuất vi mạch, trí tuệ nhân tạo hàng đầu cả nước và trong khu vực.
Bắc Ninh cũng cần hoàn thiện đồng bộ hạ tầng giao thông đường bộ, đường thủy, đường sắt, đường hàng không và hạ tầng đô thị thông minh, kết nối các trung tâm đô thị lớn với dịch vụ logistics đa phương thức; phát triển hài hòa, cân đối giữa các địa phương trong thành phố.
Xây dựng chính quyền đô thị tinh gọn, hiệu quả
Song song với đó, Bộ Chính trị yêu cầu Bắc Ninh xây dựng chính quyền đô thị tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, kỷ luật, kỷ cương, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, kiến tạo phát triển; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, trật tự và an toàn xã hội; đồng thời, phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng sống của nhân dân, để người dân được thụ hưởng thành quả từ quá trình phát triển.
Trước đó, ngày 19/5/2026, Tỉnh ủy Bắc Ninh đã trình Bộ Chính trị Đề án thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.
Động lực mới từ khu thương mại tự do và khu kinh tế chuyên biệt
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lần thứ 1, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định đưa Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, đưa tỷ lệ đô thị hóa đạt 65% và đến năm 2045 là thành phố xanh, văn minh, mang đậm bản sắc văn hóa Kinh Bắc. Được thành lập trên cơ sở địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh, thành phố Bắc Ninh có diện tích hơn 4.713 km², dân số hơn 3,9 triệu người.
Đến thời điểm này, tỉnh Bắc Ninh đã hội tụ đủ 7/7 tiêu chuẩn để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương gồm quy mô dân số, diện tích tự nhiên, tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã, tỷ lệ đô thị hóa, vị trí và chức năng, tiêu chí đô thị loại I, cùng cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế-xã hội. Dù đã cơ bản đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định, song Bắc Ninh đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện để bảo đảm hồ sơ đạt chất lượng cao nhất. Tỉnh đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận đạt tiêu chuẩn đô thị loại 1, dự kiến tổ chức lấy ý kiến người dân về xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương vào ngày 12/7 tới đây.
Trước đó, ngày 9/6/2026, Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Ninh đã thông qua Nghị quyết Điều chỉnh quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đáng chú ý, Bắc Ninh sẽ hình thành khu thương mại tự do gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với quy mô khoảng 5.000 ha; xây dựng khu kinh tế chuyên biệt với quy mô khoảng 10.000 ha tại xã Kép và Lạng Giang và vùng phụ cận. Đó sẽ là động lực mới để thúc đẩy tăng trưởng, xác định rõ hơn vị thế của Bắc Ninh trong vùng Đồng bằng sông Hồng và trong tổng thể phát triển chung của cả nước.
Vai trò mắt xích trong tam giác kinh tế và thu hút đầu tư
Nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, Bắc Ninh đóng vai trò mắt xích chuyển tiếp quan trọng trong tam giác kinh tế Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh. Bắc Ninh là “điểm đến” tin cậy, tập trung các tập đoàn đa quốc gia, nhất là trong lĩnh vực điện tử, công nghệ cao. Các chuyên gia kinh tế nhận định, địa phương sở hữu hệ sinh thái công nghiệp hàng đầu cả nước với hơn 50 tỷ USD vốn đầu tư đến từ các tập đoàn đa quốc gia, trong đó có siêu dự án đóng gói và kiểm thử bán dẫn hàng đầu thế giới, vốn đầu tư 1,6 tỷ USD của Tập đoàn Amkor; Samsung Display vốn đầu tư lũy kế lên tới 8,3 tỷ USD - hạt nhân của ngành công nghiệp nền tảng điện tử; Fujikin sản xuất các thiết bị và vật liệu bán dẫn tiên tiến.
Theo Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thọ Đạt, nguyên Hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế Quốc dân, giai đoạn 2026-2030, tỉnh Bắc Ninh phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân từ 11-13%/năm. Mục tiêu này có cơ sở vững chắc từ nền tảng hạ tầng và làn sóng đầu tư công nghệ cao mà hạt nhân chính là công nghiệp bán dẫn và kinh tế số. Đây là minh chứng thuyết phục về ý chí bứt phá đạt tiêu chí đô thị loại I và trở thành thành phố trực thuộc Trung ương của địa phương.
Với Bắc Ninh, mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không đơn thuần là hoàn thành các tiêu chí hành chính mà quan trọng hơn là tầm nhìn chiến lược tạo động lực phát triển mới cho vùng và cả nước, xây dựng đô thị hiện đại với hạ tầng kỹ thuật-xã hội được đầu tư đồng bộ. Qua đó, chất lượng sống của người dân không ngừng được cải thiện, nâng cao.
