Chiều 3/7, tại cuộc họp về công tác ứng phó bão số 1, Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai Phạm Đức Luận cho biết, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông đã mạnh lên thành bão, trở thành cơn bão số 1 năm 2026. Ngay từ khi hình thành vùng áp thấp, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đã ban hành ba văn bản chỉ đạo. Các bộ Quốc phòng, Công an, Khoa học và Công nghệ cũng có văn bản yêu cầu triển khai biện pháp ứng phó. Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành hai văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố ven biển từ cấp 3 trở lên, yêu cầu bảo đảm an toàn hệ thống đê điều, chủ động ứng phó với bão và mưa lũ. Bộ Ngoại giao gửi công hàm tới các nước trong khu vực, đề nghị tạo điều kiện cho tàu thuyền Việt Nam vào tránh trú bão, hỗ trợ cứu hộ, cứu nạn và sửa chữa tàu thuyền khi cần thiết.
Hơn 56.000 tàu thuyền và 249.000 lao động được hướng dẫn tránh bão
Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia liên tục phát hành các bản tin dự báo, cảnh báo. Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai tổ chức trực ban 24/24 giờ, đồng thời gửi tin nhắn qua Zalo tới khoảng 20,6 triệu thuê bao tại khu vực có nguy cơ chịu ảnh hưởng để hướng dẫn người dân chủ động phòng tránh. Theo báo cáo của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn các địa phương ven biển, lực lượng chức năng đã thông báo, kiểm đếm và hướng dẫn 56.240 phương tiện với hơn 249.000 lao động nắm chắc diễn biến, hướng đi của bão để chủ động di chuyển, tránh hoặc thoát khỏi khu vực nguy hiểm. Đến chiều 3/7, ba địa phương gồm Quảng Ninh, Ninh Bình và Hưng Yên đã ban hành lệnh cấm biển.
Diện tích nuôi trồng thủy sản và hồ chứa trong vùng nguy cơ
Đối với nuôi trồng thủy sản, khu vực từ Quảng Ninh đến Thanh Hóa hiện có hơn 140.000ha diện tích nuôi thủy sản ven biển, khoảng 29.000 lồng bè và 3.251 chòi canh nằm trong vùng có nguy cơ chịu ảnh hưởng của bão và mưa lũ. Về hồ chứa, hồ Tuyên Quang đang mở cửa xả đáy; Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề nghị các địa phương hạ du triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn đê điều và vùng hạ du. Trong khi đó, các hồ Sơn La, Hòa Bình và Thác Bà vẫn thấp hơn mực nước trước lũ từ 3-5m; trên cả nước có 16 hồ thủy điện đang vận hành điều tiết qua tràn. Đối với hồ thủy lợi, cả nước hiện có khoảng 2.500 hồ, dung tích phổ biến đạt 55%-89% thiết kế. Khu vực Đông Bắc Bộ còn 77 hồ chứa xung yếu và 21 hồ đang thi công, các địa phương đã triển khai phương án bảo đảm an toàn công trình.
31 vị trí đê điều xung yếu và 5 công trình đang thi công
Trên hệ thống đê biển và đê cửa sông từ Quảng Ninh đến Thanh Hóa hiện còn 31 vị trí trọng điểm, xung yếu và 5 công trình đang thi công. Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai đã yêu cầu các địa phương khẩn trương gia cố, bảo đảm an toàn trước khi bão đổ bộ. Ông Phạm Đức Luận nhấn mạnh: "Tuyệt đối không chủ quan, bảo đảm an toàn về người và tài sản". Ông cho biết, rạng sáng 3/7, tàu cá QN-90568 của Quảng Ninh bị chìm tại vùng ven bờ khiến 7 thuyền viên rơi xuống biển. Rất may, lực lượng cứu hộ, cứu nạn đã kịp thời cứu sống toàn bộ các thuyền viên.
Yêu cầu sơ tán dân và bảo vệ sản xuất nông nghiệp
Cục trưởng yêu cầu các địa phương tiếp tục thông báo cho chủ phương tiện, thuyền trưởng và ngư dân nắm chắc diễn biến bão để chủ động tránh trú an toàn; triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn về người, phương tiện và tài sản, đặc biệt tại các đảo, khu du lịch, khu nuôi trồng thủy sản và khu vực ven biển. Ông lưu ý cần đặc biệt đề phòng dông, lốc xảy ra trước bão; thực hiện nghiêm lệnh cấm biển cho đến khi bão tan, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, phương tiện để tổ chức cứu hộ, cứu nạn khi có tình huống phát sinh. "Đối với đất liền, các địa phương ven biển và đồng bằng được yêu cầu khẩn trương rà soát, sơ tán người dân khỏi nhà ở không bảo đảm an toàn, khu vực cửa sông, ven biển và vùng có nguy cơ ngập sâu; tập trung bảo vệ 31 vị trí đê điều xung yếu, 5 công trình đang thi công, chủ động tiêu úng bảo vệ sản xuất nông nghiệp, khu đô thị và khu công nghiệp", ông nhấn mạnh.
Bảo vệ lúa mùa và ứng phó với mưa lớn ở miền núi
Hiện khu vực Bắc Bộ có khoảng 338.351ha lúa mùa đang trong giai đoạn mới cấy, hồi xanh và đẻ nhánh. Theo ông Luận, nếu lúa mới cấy bị ngập khoảng 20cm trong hai ngày sẽ ảnh hưởng đáng kể đến sinh trưởng, vì vậy các địa phương cần chủ động vận hành hệ thống tiêu thoát nước, hạ thấp mực nước trên kênh mương để sẵn sàng tiêu úng khi mưa lớn xảy ra. Các địa phương cũng được yêu cầu cắt tỉa cây xanh, chằng chống nhà cửa, gia cố biển hiệu, công trình công cộng, kiểm tra hệ thống điện, đồng thời khẩn trương thu hoạch diện tích hoa màu, ngô, rau màu đã đến kỳ thu hoạch theo phương châm "xanh nhà hơn già đồng" nhằm hạn chế thiệt hại. Đối với khu vực miền núi, trước dự báo lượng mưa phổ biến 300mm, có nơi trên 500mm, nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất và ngập úng được đánh giá rất cao. Ông Phạm Đức Luận đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, sơ tán người dân khỏi khu vực có nguy cơ cao; khơi thông dòng chảy, bố trí lực lượng canh gác tại các ngầm, tràn, khu vực ngập sâu, kiên quyết không cho người và phương tiện đi qua khi không bảo đảm an toàn. Bên cạnh đó, các địa phương cần tăng cường kiểm tra an toàn hầm lò khai thác khoáng sản, hồ thủy điện, hồ thủy lợi, đặc biệt là các hồ chứa nhỏ và hồ xung yếu; bố trí lực lượng thường trực vận hành điều tiết hồ chứa, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, cập nhật diễn biến thiên tai và hướng dẫn kỹ năng phòng, chống thiên tai cho người dân, nhất là tại các vùng sâu, vùng xa.
