Chiều 4/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan về Đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đề án này sẽ được trình Bộ Chính trị cho ý kiến, làm cơ sở báo cáo Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ban hành Nghị quyết.
Cùng dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương.
Tầm nhìn hướng tới năng lực trường tồn quốc gia
Tại buổi làm việc, lãnh đạo Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đã báo cáo tóm tắt về tiến độ, kết quả triển khai xây dựng Đề án. Sau khi nghe các ý kiến trao đổi, thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tầm nhìn Nghị quyết phải hướng tới năng lực trường tồn quốc gia. Nghị quyết phải được xây dựng trên cơ sở quán triệt sâu sắc, kế thừa và phát triển sáng tạo các định hướng lớn đã được xác lập trong cương lĩnh, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị đã được ban hành.
Việc tích hợp các nội dung này phải chắt lọc tinh túy, nắm bắt hồn cốt, tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt và mối quan hệ hữu cơ giữa những điểm đột phá của từng nghị quyết để kết tinh thành một chỉnh thể thống nhất, không biến nghị quyết thành bản tổng hợp lại các nghị quyết đã ban hành.
Con người là trung tâm của mô hình phát triển mới
Về quan điểm chỉ đạo, mô hình phát triển mới phải đặt con người ở vị trí trung tâm, là mục tiêu, động lực và chủ thể của phát triển. Mọi chính sách phát triển phải hướng đến nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, năng lực sáng tạo, phẩm giá, cơ hội phát triển và quyền thụ hưởng công bằng của nhân dân. Con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới có tư duy sáng tạo, khả năng học tập suốt đời, năng lực thích ứng nhanh với thay đổi, năng lực hợp tác trong môi trường toàn cầu, năng lực số, đạo đức số và tinh thần công dân số.
Mục tiêu tổng quát, xây dựng mô hình phát triển mới nhằm tạo bước chuyển căn bản về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực đổi mới sáng tạo, sức cạnh tranh quốc gia, năng lực tự chủ của nền kinh tế và chất lượng sống của nhân dân; đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững, bao trùm, xã hội tiến bộ, văn minh, bảo vệ môi trường, có khả năng chống chịu cao trước các cú sốc bên ngoài; giữ vững ổn định chính trị, ổn định kinh tế vĩ mô, quốc phòng - an ninh và chủ quyền quốc gia.
Đột phá từ khoa học công nghệ và chuyển đổi số
Về các nội dung đột phá trong mô hình phát triển mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ: coi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu là hạ tầng nền tảng của giai đoạn phát triển mới. Tổ chức đồng bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối hạ tầng - tài chính - dữ liệu - tiêu chuẩn - thị trường, với sự tham gia nòng cốt là doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học. Nhà nước chia sẻ rủi ro cùng doanh nghiệp; xây dựng khung pháp lý đồng bộ về quản trị dữ liệu quốc gia; đẩy mạnh hơn nữa ứng dụng AI; cải thiện mạnh mẽ môi trường kinh doanh; cải cách sâu hệ thống tài chính để phục vụ phát triển dài hạn.
Trong nội hàm của nghị quyết về mô hình phát triển mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phải quán xuyến một cách toàn diện các khía cạnh của chiến lược phát triển, tiến bộ quốc gia cũng như văn minh xã hội và an ninh con người. Năng lực tự chủ chiến lược của đất nước, làm chủ những khâu then chốt, năng lực bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh dữ liệu, an ninh tài chính và an ninh chuỗi cung ứng.
Phát triển con người toàn diện và bản sắc dân tộc
Phát triển con người Việt Nam toàn diện, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, giải phóng năng lực sáng tạo, nuôi dưỡng tinh thần khai phóng, kỷ luật, trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Mô hình phát triển mới phải nuôi dưỡng bản sắc dân tộc, đạo đức xã hội, tinh thần cộng đồng, khát vọng vươn lên, ý chí tự cường và năng lực hội nhập văn minh của con người Việt Nam; phải giải quyết những thách thức về biến đổi khí hậu, nước biển dâng, suy giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm không khí, suy thoái đất, cạn kiệt nước ngầm và rủi ro thiên tai.
Tái cấu trúc không gian phát triển quốc gia theo hướng hình thành các vùng động lực tăng trưởng. Xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, liêm chính, hiệu lực, hiệu quả, dựa trên pháp quyền, phân cấp hợp lý, trách nhiệm giải trình và đo lường kết quả; quản trị xã hội trên nền tảng số, dữ liệu và AI; xây dựng xã hội số và công bằng số.
An sinh xã hội và tổ chức thực hiện
Tiếp tục nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm mức sinh thay thế; vừa phải tập trung đào tạo nguồn nhân lực trẻ, vừa thiết kế một xã hội trường thọ, người cao tuổi phải tiếp tục sống khỏe mạnh, làm việc, học tập, đóng góp, được chăm sóc. Xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, linh hoạt, bao phủ toàn dân.
Yêu cầu về mặt tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý nghị quyết cần xác định rõ các chương trình hành động quốc gia, các đề án trọng điểm, có các chỉ tiêu đo lường cụ thể và cơ chế kiểm tra, giám sát định kỳ. Mỗi mục tiêu lớn phải gắn với một đầu mối chịu trách nhiệm, một hệ thống dữ liệu để theo dõi, có nguồn lực thực hiện và thời hạn cụ thể; cần lựa chọn một số địa phương, vùng kinh tế, ngành chiến lược hay các khu chức năng. Những mô hình thành công phải được tổng kết, thể chế hóa và nhân rộng kịp thời, tránh mỗi địa phương hay từng ngành lại đi xin mở rộng áp dụng cơ chế.
Tư tưởng phát triển cốt lõi trong kỷ nguyên mới
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ nghị quyết cần khẳng định tư tưởng phát triển cốt lõi của Việt Nam trong kỷ nguyên mới là xây dựng năng lực tự chủ sáng tạo và khả năng tự thích ứng của quốc gia. Phát triển là phải làm cho đất nước có năng lực ngày càng cao hơn trong tự nhận thức thời đại, tự đổi mới thể chế, tự làm chủ tri thức và công nghệ, tự nuôi dưỡng con người sáng tạo, tự tái tạo môi trường sống, tự bảo vệ lợi ích quốc gia và tự mở rộng không gian phát triển.
Nghị quyết về mô hình phát triển mới của đất nước phải thể hiện tầm nhìn dài hạn, tư duy đột phá, khát vọng dân tộc và ý chí hành động mạnh mẽ. Đây phải là một nghị quyết mở đường, tạo khuôn khổ cho Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tâm thế tự tin, bản lĩnh, sáng tạo và trách nhiệm. Tinh thần cao nhất là phát triển đất nước nhanh, bền vững tự chủ, nhân văn hơn; phát huy mạnh mẽ trí tuệ, bản lĩnh, văn hóa và sức sáng tạo của con người Việt Nam; xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì, phối hợp với Đảng ủy Chính phủ, Văn phòng Trung ương Đảng, các cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ ý kiến, hoàn thiện đề án và dự thảo Nghị quyết trình Bộ Chính trị cho ý kiến, theo đúng tiến độ trước khi trình Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV.
