Tọa đàm khoa học bàn về quản trị quốc gia và phát triển bền vững theo Nghị quyết Đại hội XIV
Một tọa đàm khoa học quan trọng đã được tổ chức với sự tham dự của nhiều chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. Sự kiện có sự hiện diện của PGS,TS Phạm Văn Linh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương; GS,TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; cùng nhiều nhà nghiên cứu khác.
Định hướng phát triển từ Nghị quyết Đại hội XIV
Trong báo cáo đề dẫn, PGS,TS Nguyễn Văn Chiều, Trưởng khoa Khoa học Chính trị, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, nhấn mạnh rằng Đại hội XIV của Đảng đánh dấu một mốc son mới trong lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và lịch sử hào hùng của dân tộc. Nghị quyết Đại hội XIV xác định mục tiêu phát triển là kiên quyết, kiên trì giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
Nghị quyết cũng đặt ra các mục tiêu cụ thể như cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Đồng thời, Nghị quyết nêu rõ 12 định hướng phát triển và 3 đột phá chiến lược phát triển đất nước giai đoạn 2026 – 2030.
Những câu hỏi lớn và giải pháp cho phát triển bền vững
PGS,TS Nguyễn Văn Chiều đặt ra những câu hỏi then chốt để đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững:
- Làm thế nào thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình?
- Làm sao phát triển lực lượng sản xuất hiện đại đồng thời hoàn thiện quan hệ sản xuất phù hợp?
- Mô hình quản trị quốc gia nào phù hợp với kỷ nguyên số?
- Làm thế nào tăng trưởng nhanh nhưng bền vững, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội?
- Làm sao hội nhập quốc tế sâu rộng nhưng vẫn giữ độc lập, tự chủ?
Trong bối cảnh đó, việc tổ chức lại bộ máy hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn và kiến tạo không gian phát triển mới được xem là yêu cầu cấp thiết. Nghiên cứu và đề xuất các chính sách xây dựng đời sống chính trị phù hợp với không gian phát triển mới của đất nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Vai trò của khoa học xã hội và nhân văn
Từ góc độ khoa học xã hội và nhân văn, PGS,TS Nguyễn Văn Chiều cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới đất nước; bổ sung lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Khoa học xã hội không chỉ để lý giải thực tiễn, mà còn phải đi trước một bước để định hình tương lai, đóng góp trực tiếp cho hoạch định chính sách quốc gia.
Ban Tổ chức Tọa đàm đã xác định bốn nội dung trọng tâm thảo luận:
- Chỉ ra cơ sở lý luận, chính trị và thực tiễn của chính trị Việt Nam và quản trị quốc gia trong quá trình tái cấu trúc và hội nhập quốc tế.
- Nhận diện và khái quát đời sống chính trị Việt Nam và quản trị quốc gia trong bối cảnh mới.
- Đánh giá các lĩnh vực cơ bản của đời sống chính trị và quản trị quốc gia.
- Đề xuất quan điểm, định hướng, giải pháp và xây dựng báo cáo tư vấn chính sách, báo cáo quốc gia.
Quan điểm về quản trị quốc gia và vai trò của văn hóa
Phát biểu tại tọa đàm, PGS,TS Phạm Văn Linh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, nhấn mạnh rằng trong điều kiện mới, quản trị quốc gia cần tiếp cận theo hướng minh bạch, hiệu quả, lấy người dân là trung tâm. Quản trị quốc gia cần hướng tới sự phối hợp đa chủ thể, trong đó Nhà nước là trung tâm điều phối, và nên thực hiện theo hệ thống mạng lưới.
PGS,TS Phạm Văn Linh cũng cho biết mô hình Nhà nước ở Việt Nam hiện nay đang tiệm cận trong mối quan hệ giữa chính trị Việt Nam với quản trị quốc gia theo hướng chung của nhân loại. Trong bối cảnh tái cấu trúc và hội nhập quốc tế, việc có nhiều hiệp định thương mại tự do được ký kết đặt ra yêu cầu quản trị của từng quốc gia phải thay đổi, nhất là đề cao vai trò của kinh tế tư nhân và sự tham gia của các tổ chức xã hội.
PGS,TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, chia sẻ rằng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định văn hóa và con người không chỉ là một trong nhiều nhiệm vụ cần thực hiện, mà là nền tảng, sức mạnh nội sinh, nguồn lực và động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
"Đây là bước phát triển sâu sắc trong tư duy chiến lược của Đảng, khi đặt văn hóa ngang tầm với các trụ cột khác của phát triển", PGS,TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh. Ông cho rằng triển khai Nghị quyết Đại hội XIV trong lĩnh vực văn hóa không chỉ là nhiệm vụ hành chính, mà là quá trình tái cấu trúc tư duy phát triển.
Định hướng phát triển văn hóa và con người
PGS,TS Bùi Hoài Sơn đề xuất rằng văn hóa phải được đặt vào trung tâm của chiến lược, con người phải trở thành chủ thể sáng tạo và thụ hưởng thật sự. Mọi chính sách phải hướng tới nâng cao chất lượng sống của người dân. Trong đó, cần có đột phá về thể chế và quản trị văn hóa, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình.
Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã định hướng phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thị trường văn hóa lành mạnh, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư vào lĩnh vực văn hóa. Điều này đòi hỏi xây dựng cơ chế hợp tác công – tư trong tổ chức sự kiện, phát triển không gian sáng tạo, bảo tồn và khai thác di sản.
"Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh sức mạnh mềm ngày càng gay gắt, phát triển văn hóa còn gắn với nhiệm vụ xây dựng hình ảnh quốc gia và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng", PGS,TS Bùi Hoài Sơn kết luận. Ông nhấn mạnh rằng văn hóa vừa là "lá chắn mềm" bảo vệ bản sắc, vừa là "cầu nối mềm" để Việt Nam hội nhập sâu rộng với thế giới.
