Quy định số 208-QĐ/TW chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký, thay thế các quy định trước đây trái với nội dung mới. Văn bản này quy định chi tiết về hệ thống tổ chức của Đảng, nguyên tắc tổ chức và cơ cấu, đảng viên, tổ chức đảng trong Quân đội nhân dân và Công an nhân dân, kiểm tra, giám sát, khen thưởng, kỷ luật, cùng việc Đảng lãnh đạo Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị-xã hội, tài chính của Đảng.
Hệ thống tổ chức Đảng theo đơn vị hành chính
Theo Quy định, hệ thống tổ chức của Đảng được tổ chức theo ba cấp: cấp xã (xã, phường, đặc khu), cấp tỉnh (tỉnh, thành phố) và cấp Trung ương. Đây là hệ thống cơ bản, có chức năng lãnh đạo toàn diện ở mỗi cấp và của toàn Đảng. Việc thành lập tổ chức đảng trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể chính trị-xã hội được quy định cụ thể.
Thành lập đảng bộ ở các cấp
Ở cấp Trung ương, thành lập Đảng bộ các cơ quan Đảng Trung ương, Đảng bộ Quốc hội, Đảng bộ Chính phủ, Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Ở cấp tỉnh, thành lập đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh, thành phố và đảng bộ ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc cấp ủy cấp tỉnh. Đồng thời, thí điểm thành lập đảng bộ hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố và đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể tỉnh, thành phố trực thuộc cấp ủy cấp tỉnh. Ở cấp xã, cấp ủy cấp tỉnh quyết định thành lập tổ chức đảng xã, phường, đặc khu là đảng bộ cơ sở trực thuộc cấp ủy cấp tỉnh.
Tổ chức đảng trong Quân đội và Công an, doanh nghiệp
Tổ chức đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam và Công an nhân dân Việt Nam thực hiện theo quy định của Bộ Chính trị. Đối với những nơi có đặc điểm riêng, đảng ủy các bộ, cơ quan ngang bộ thành lập đảng bộ trực thuộc cơ sở ở các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, doanh nghiệp trực thuộc có vị trí quan trọng về kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh.
Nguyên tắc tập trung dân chủ và tự phê bình
Quy định nêu rõ một số nội dung về thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ. Bộ Chính trị ban hành quy chế làm việc mẫu của các đảng ủy trực thuộc Trung ương; Ban Bí thư ban hành quy chế làm việc mẫu của tỉnh ủy, thành ủy và đảng ủy cơ sở. Cấp ủy trực thuộc Trung ương ban hành quy chế làm việc mẫu của đảng ủy trực thuộc cơ sở, đảng ủy bộ phận và chi bộ theo hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương.
Hằng năm, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, ban thường vụ cấp ủy cấp tỉnh, ban thường vụ đảng ủy cơ sở, đảng ủy trực thuộc cơ sở, đảng ủy bộ phận, chi bộ, ủy ban kiểm tra phải tự phê bình và phê bình tập thể, cá nhân, kiểm điểm trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Cuối nhiệm kỳ đại hội, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các cấp ủy phải tiến hành tự phê bình và phê bình gắn với kiểm điểm đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết đại hội.
Quy định về tuổi đời và trình độ học vấn của đảng viên
Đối với người vào Đảng, Quy định yêu cầu tuổi đời từ đủ 18 tuổi đến đủ 60 tuổi (tính theo tháng) tại thời điểm chi bộ xét kết nạp. Trường hợp người hơn 60 tuổi do cấp ủy trực thuộc Trung ương xem xét, quyết định. Về trình độ học vấn, người vào Đảng phải hoàn thành chương trình giáo dục bậc trung học cơ sở trở lên. Đối với người đang sinh sống ở miền núi, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn, nếu không bảo đảm quy định chung thì thực hiện theo hướng dẫn của Ban Bí thư.
Đảng lãnh đạo Nhà nước, Mặt trận và đoàn thể
Quy định khẳng định Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, đi đôi với phát huy vai trò của các tổ chức và người đứng đầu trong hệ thống chính trị. Đảng đề ra đường lối, chủ trương, chính sách, tiêu chí, quy chế về công tác cán bộ và thông qua các cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên trong các cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập để lãnh đạo thực hiện. Người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị có trách nhiệm đề xuất và tổ chức thực hiện các quyết định của tập thể về cán bộ.
Hiệu lực thi hành và chỉ đạo thực hiện
Ban Chấp hành Trung ương Đảng giao Bộ Chính trị, Ban Bí thư lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy, tổ chức đảng tổ chức quán triệt, thực hiện Quy định đồng bộ với việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Đồng thời, chỉ đạo nghiên cứu chuyển đổi số trong hoạt động của các tổ chức đảng, những vấn đề về phương pháp, quy trình, thủ tục để cụ thể hóa các quy định của Điều lệ Đảng, phù hợp với tình hình thực tiễn xây dựng Đảng hiện nay. Quy định số 208-QĐ/TW có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký và bãi bỏ các quy định trước đây trái với nội dung này.
