Sáng 4/6, tại Trung tâm Hội nghị quốc gia ở Hà Nội, Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV đã chính thức khai mạc trọng thể. Sự kiện này có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu một bước phát triển mới của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam. Đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đã tham dự và phát biểu chỉ đạo. Cùng dự đại hội còn có nhiều lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước, các nguyên lãnh đạo, cùng 780 đại biểu đại diện cho hơn 10 triệu đoàn viên công đoàn và người lao động cả nước.
Đoàn viên, người lao động làm trung tâm của mọi hoạt động
Thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ghi nhận và biểu dương những kết quả quan trọng của giai cấp công nhân, đội ngũ công nhân, viên chức, lao động và tổ chức Công đoàn Việt Nam trong nhiệm kỳ qua. Ông nhấn mạnh rằng Đại hội XIV của Đảng đã xác định mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, với yêu cầu tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, phát triển nhanh, bền vững vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc. Trong hành trình đó, giai cấp công nhân và người lao động có vị trí hết sức quan trọng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ ra rằng Đại hội không chỉ là đại hội nhiệm kỳ của tổ chức Công đoàn, mà còn là dịp để trả lời câu hỏi lớn: Công đoàn Việt Nam phải đổi mới như thế nào để thực sự là chỗ dựa tin cậy của người lao động, là cầu nối bền chặt giữa Đảng, Nhà nước với giai cấp công nhân, và là lực lượng quan trọng góp phần xây dựng đất nước trong kỷ nguyên mới. Ông đồng tình với báo cáo chính trị, phương hướng, mục tiêu và nhiệm vụ mà Đại hội đề ra, nhưng cũng yêu cầu nhìn thẳng vào những hạn chế.
Ông nêu rõ: một số hoạt động công đoàn còn nặng tính hành chính, phong trào, chưa đi sâu vào những vấn đề người lao động cần nhất. Năng lực đại diện, đối thoại và bảo vệ quyền lợi người lao động ở một số nơi còn hạn chế. Công đoàn cơ sở ở không ít doanh nghiệp còn yếu, chưa đủ sức nắm bắt, phản ánh và giải quyết kịp thời những bức xúc của đoàn viên. Đời sống của một bộ phận công nhân còn khó khăn. Những vấn đề này đặt ra yêu cầu Công đoàn phải đổi mới nhanh hơn và thực chất hơn.
Định hướng nhiệm vụ trong nhiệm kỳ tới
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Công đoàn Việt Nam tập trung xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh, xứng đáng là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Công đoàn phải cùng Nhà nước, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo chăm lo nâng cao trình độ nghề nghiệp, kỹ năng số và kỹ năng thích ứng cho người lao động. Mỗi công nhân phải có cơ hội học tập suốt đời.
Ông nhấn mạnh: Công đoàn Việt Nam phải lấy đoàn viên, người lao động làm trung tâm của mọi hoạt động. Mọi chương trình, kế hoạch và phong trào phải trả lời được câu hỏi: Người lao động được gì, quyền lợi nào được bảo vệ, khó khăn nào được tháo gỡ, tiếng nói nào được lắng nghe. Công đoàn cấp trên phải hướng mạnh về cơ sở, hỗ trợ công đoàn cơ sở về pháp lý, kỹ năng thương lượng, đối thoại, xử lý tranh chấp, truyền thông và phương pháp vận động người lao động. Cán bộ công đoàn cơ sở phải gần công nhân, hiểu công nhân, nói được tiếng nói của công nhân và dám bảo vệ công nhân.
Công đoàn cần đẩy mạnh số hóa để đủ năng lực đại diện trong tình hình mới. Công đoàn số không chỉ là có phần mềm quản lý đoàn viên, mà phải giúp người lao động dễ dàng phản ánh kiến nghị, được tư vấn pháp luật, tra cứu quyền lợi, đăng ký hỗ trợ, tham gia khảo sát và đánh giá hoạt động công đoàn; đồng thời giúp tổ chức công đoàn nắm tình hình lao động và dự báo sớm tranh chấp. Ngoài ra, Công đoàn phải tham gia tích cực hơn vào xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, củng cố nền tảng xã hội của Đảng trong giai cấp công nhân, phát hiện, bồi dưỡng và giới thiệu nhiều công nhân ưu tú cho Đảng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ngay sau Đại hội, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội thành chương trình hành động rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả, đưa tinh thần Đại hội vào từng cấp công đoàn, từng khu công nghiệp, từng doanh nghiệp, từng tổ sản xuất, từng đoàn viên và người lao động.
Bước phát triển mới của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn
Phát biểu khai mạc Đại hội, đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, khẳng định: Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu bước phát triển mới của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam. Ông xúc động bày tỏ lòng thành kính tưởng nhớ và biết ơn vô hạn Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ thiên tài của Đảng và nhân dân, người thầy vĩ đại của giai cấp công nhân Việt Nam, người luôn dành tình cảm và sự quan tâm đặc biệt đối với tổ chức Công đoàn và giai cấp công nhân.
Đại hội cũng bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến các thế hệ cách mạng tiền bối, các anh hùng liệt sĩ, cán bộ và đoàn viên công đoàn đã cống hiến, lao động, chiến đấu và hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hòa bình và phát triển bền vững của đất nước, vì hạnh phúc của nhân dân.
Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết, trong giai đoạn 2023-2026, tình hình thế giới và trong nước diễn biến nhanh, phức tạp, chứa đựng nhiều yếu tố không thuận lợi đối với việc làm và đời sống người lao động, cũng như hoạt động Công đoàn. Tuy nhiên, phát huy truyền thống, dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự hiệp thương thống nhất của Mặt trận Tổ quốc, Công đoàn Việt Nam đã vượt mọi khó khăn, chủ động thích ứng và đạt được một số kết quả quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực.
Vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và người lao động tiếp tục được khẳng định với những dấu ấn mới. Công đoàn tích cực, chủ động tham gia xây dựng chính sách, pháp luật và các quy chế, quy định liên quan trực tiếp đến người lao động và hoạt động công đoàn. Hoạt động thông tin, tuyên truyền, tiếp xúc và đối thoại trong xây dựng chính sách được quan tâm và phát huy hiệu quả. Công đoàn đẩy mạnh thực hiện dân chủ ở cơ sở, tập trung đối thoại và thương lượng tập thể để nâng cao phúc lợi đoàn viên và cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động. Số lượng, tỷ lệ bao phủ và chất lượng thỏa ước lao động tập thể tiếp tục được nâng lên, đạt gần 81% tổng số doanh nghiệp đã thành lập công đoàn cơ sở, tăng 8,3% so với đầu nhiệm kỳ. Các chương trình chăm lo phúc lợi được triển khai sâu rộng với nhiều mô hình mới, trong hơn hai năm, toàn hệ thống đã dành hơn 27,2 nghìn tỉ đồng để chăm lo cho người lao động.
Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nhấn mạnh rằng những kết quả đạt được trong hai năm rưỡi qua của Công đoàn Việt Nam và người lao động cả nước đã đóng góp quan trọng vào thành quả chung của đất nước, góp phần tăng cường sức mạnh của hệ thống chính trị và tô thắm thêm truyền thống vẻ vang của tổ chức Công đoàn và giai cấp công nhân. Đó là kết quả tổng hòa của nhiều yếu tố: sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng; sự phối hợp chặt chẽ của Nhà nước, chính quyền các cấp, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội; sự đồng hành của người sử dụng lao động; và trên hết là tinh thần chủ động, nỗ lực, kiên trì, bền bỉ, không ngừng đổi mới và sáng tạo của đội ngũ cán bộ công đoàn, đoàn viên và người lao động cả nước.
Tuy nhiên, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cần khắc phục. Việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người lao động và tình hình quan hệ lao động còn chưa kịp thời và đầy đủ. Việc đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi người lao động có lúc, có nơi còn chậm, bỏ trống và chưa hiệu quả. Công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng và pháp luật cho đoàn viên, người lao động chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn. Cá biệt còn có công nhân lao động vi phạm pháp luật. Phát triển đoàn viên và thành lập công đoàn cơ sở chưa đạt chỉ tiêu đề ra. Cán bộ công đoàn chuyên trách thiếu, một bộ phận yếu, chưa đáp ứng yêu cầu. Mô hình tổ chức bộ máy và việc vận hành sau sắp xếp còn bất cập, ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả hoạt động. Công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII Công đoàn Việt Nam ở một số nội dung còn chậm, kết quả chưa cao.
Kết thúc bài phát biểu, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nhấn mạnh: trong những ngày này, hàng chục triệu đoàn viên và người lao động cả nước đang hướng về Đại hội, gửi trọn niềm tin vào các đại biểu và đặt kỳ vọng lớn lao vào những quyết định sáng suốt từ Đại hội. Ông đề nghị mỗi đại biểu tập trung trí tuệ, với tất cả tình cảm và tâm huyết, làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, thực hiện tốt nhất nội dung và chương trình Đại hội; đóng góp nhiều ý kiến sâu sắc vào các văn kiện, sửa đổi, bổ sung Điều lệ Công đoàn Việt Nam để đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
