Một trong những hệ thống phòng thủ dân sự tiên tiến nhất châu Âu đang hiện diện tại Helsinki, thủ đô Phần Lan. Dưới lòng đất là một 'thành phố ngầm' rộng lớn, được thiết kế để bảo vệ gần 1 triệu người trong trường hợp khẩn cấp, đặc biệt trước các mối đe dọa quân sự và hạt nhân. Hệ thống này không phải là công trình mới xây dựng gần đây mà là kết quả của chính sách dân phòng nhất quán qua nhiều thập kỷ, bắt đầu từ thời Chiến tranh Lạnh và được hiện đại hóa liên tục.
Thành phố ngầm với 5.500 hầm trú ẩn
Theo tờ The Times (Anh), Helsinki có vẻ ngoài giống như một thủ đô Bắc Âu bình thường, nhưng bên dưới những con phố là 5.500 hầm trú ẩn. Hầu hết các cơ sở ngầm này đều phục vụ mục đích dân sự trong thời bình. Ban ngày, người dân có thể bơi lội tại các bể bơi ngầm, tập luyện thể thao trong trung tâm thể dục, vui chơi tại khu vui chơi trẻ em với bể bóng, đỗ xe tại bãi đỗ ngầm hoặc tham gia các hoạt động cộng đồng khác. Những không gian này được tích hợp khéo léo vào hạ tầng đô thị thông thường, tạo cảm giác gần gũi và tiện ích cho cư dân.
Chuyển đổi nhanh chóng trong tình huống khẩn cấp
Chỉ trong một khoảng thời gian rất ngắn, các cơ sở ngầm có thể được chuyển đổi nhanh chóng thành hầm trú ẩn an toàn. Điểm nổi bật của hệ thống là khả năng vận hành độc lập hoàn toàn. Các hầm trú ẩn lớn nhất có thể chứa hơn 11.000 người cùng một lúc, được trang bị hệ thống thông gió, nguồn điện độc lập, nguồn nước dự trữ và các thiết bị cần thiết. Nhờ đó, chúng có thể duy trì hoạt động trong thời gian dài mà không phụ thuộc vào điều kiện bên ngoài, ngay cả trong trường hợp xảy ra tấn công hạt nhân hoặc gián đoạn hạ tầng bề mặt.
Triết lý 'phòng thủ toàn dân' của Phần Lan
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này phản ánh triết lý 'phòng thủ toàn dân' của Phần Lan. Theo The Times, mạng lưới ngầm dưới Helsinki được xây dựng qua hàng thập kỷ với sự đầu tư kiên trì từ các chính phủ. Ông Jukka-Pekka Schroderus, đại diện Sở cứu hộ thành phố, chịu trách nhiệm giám sát an toàn của người dân Helsinki, cho biết: 'Chúng tôi bắt đầu xây dựng các hầm trú ẩn từ năm 1939 và chưa bao giờ ngừng lại. Bên dưới thành phố này là một khối phô mai khổng lồ đầy lỗ hổng'.
Duy trì chất lượng cuộc sống trong khủng hoảng
Các cơ sở không chỉ dừng lại ở việc che chắn đơn thuần mà còn đảm bảo duy trì chất lượng cuộc sống cơ bản cho người dân trong thời kỳ khủng hoảng: từ không gian sinh hoạt, khu vui chơi cho trẻ em đến các tiện ích thể thao. Ông Schroderus lưu ý rằng việc sử dụng thường xuyên các cơ sở này giúp duy trì hoạt động của chúng và cũng cho phép người dân, bao gồm cả trẻ em, làm quen với những không gian như vậy trước khi chúng được sử dụng cho tình huống khẩn cấp.
Bài học cho châu Âu
Phần Lan đã chứng minh rằng phòng thủ không chỉ là xây dựng tường chắn kiên cố mà còn là sự kết hợp thông minh giữa hạ tầng dân sự và quân sự. Đây là minh chứng cho mức độ sẵn sàng cao của quốc gia Bắc Âu này trước mọi mối đe dọa tiềm ẩn. Trong bối cảnh an ninh châu Âu ngày càng bất ổn, mô hình của Phần Lan chắc chắn đang thu hút sự chú ý của nhiều quốc gia khác.
